ΜΑΘΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ
ΠΡΟΣΩΠΑ:
ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ
Εστιατόριο στην Νέα Υόρκη. Ο Τεντ κάθεται μόνος στο ταμείο. Μπροστά του επάνω στον πάγκο φυλλάδια κι ένα φλιτζάνι με καφέ. Απ την αίθουσα του φαγητού ακούγονται ομιλίες και μια ελαφρά μουσική. Μπαίνει ο Τζιμ.
ΤΖΙΜ
(με χαρούμενη διάθεση)
Χαιρετώ τον φιλόσοφο των εστιατορίων Νέας Υόρκης και περιχώρων.
ΤΕΝΤ
(φιλικά)
Καλώς τον. Κάτσε. Πώς από δω τέτοιαν ώρα;
(Ο Τζιμ κάθεται στη διπλανή καρέκλα)
Είμαι ξενύχτης και εργένης απόψε. Η Μαρί έχει πάει στην μητέρα της. Τι νέα; Πώς πάει το Συνέδριο;
ΤΕΝΤ
Το έμαθες κι εσύ;
ΤΖΙΜ
Όλη η πόλη βούιξε. Δεν είναι και λίγο. 'Όλοι οι φιλόσοφοι του κόσμου να μαζευτούν στην πόλη μας.
ΤΕΝΤ
Γιατί όχι; Της αξίζει. Μεγάλη είναι, μεγάλα γεγονότα φιλοξενεί.
ΤΖΙΜ
Και πώς διάλεξαν το εστιατόριό σου για το αποχαιρετιστήριο δείπνο τους;
ΤΕΝΤ
Έχει ιστορία το πράγμα. Εδώ και πέντε χρόνια έχω πελάτη τον Τσόμσκι. Αυτός έφερνε μαζί του καμιά φορά και τον Ουίλαρντ Κουήν-δεν ξέρω αν τους έχεις ακουστά. Δεν έρχονται και κάθε μέρα, αλλά έχουμε γνωριστεί καλά. Είναι συμπαθητικοί τύποι και οι δύο. Ε, όταν τελείωσε το Συνέδριο, οι σύνεδροι πριν φύγουν από την πόλη αποφάσισαν όλοι να φάνε μαζί και να πούνε τα μεταξύ τους κουτσομπολιά μακριά από τη δημοσιότητα. Και ο Τσόμσκι βέβαια τους πρότεινε το εστιατόριό μου.
ΤΖΙΜ
Φυσικό είναι. Οι άλλοι που ήρθαν ίσως και για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη δεν θα είχαν να προτείνουν κάτι άλλο.
ΤΕΝΤ
Έτσι. Πού να ξέρει ο γάλλος ας πούμε πού θα βρει καλό φαγητό ή το κρασί της πατρίδας, που να ξέρει ο γερμανός που θα παραγγείλει την πουτίγκα την γερμανική;
ΤΖΙΜ
Πώς τα πας μαζί τους; Είναι ιδιότροποι στις παραγγελίες τους; Και σε βλέπουν αφ’ υψηλού; Ή δεν τους γνώρισες από κοντά;
ΤΕΝΤ
Και βέβαια τους γνώρισα αφού εγώ ο ίδιος πήρα τις παραγγελίες τους.
Μπα! Καλά ανθρωπάκια είναι. Ανθρωπάκια δηλαδή στη συμπεριφορά τους. Δεν κρατάνε τουπέ όπως κάποιοι που κάνουν τον μεγάλο. Ενώ μάλιστα αυτοί θα μπορούσαν δικαιολογημένα να κάνουν τον μεγάλο, αφού είναι μεγάλοι πραγματικά.
ΤΖΙΜ
Μπα! Ώστε είναι μεγάλοι; Ποιο είναι το μεγαλείο τους;
ΤΕΝΤ
Έλα Τζίμ, μην τα ισοπεδώνουμε όλα. Είναι φιλόσοφοι! Λίγο και μικρό το θεωρείς αυτό;
ΤΖΙΜ
Είναι φιλόσοφοι όσο είσαι κι εσύ κι εγώ.
(Από την αίθουσα του φαγητού βγαίνει ο Σμαρτ και πλησιάζει τον Τεντ. Είναι σε ευθυμία και χαμογελαστός):
ΣΜΑΡΤ
(στον Τεντ)
Φίλε μου, θα μας φέρεις πέντε μερίδες μάνγκο;
ΤΕΝΤ
Βεβαίως κύριε Σμαρτ.
ΣΜΑΡΤ
Ξέρεις ποιο μάνγκο…
ΤΕΝΤ
Ξέρω κύριε Σμαρτ. Το δικό σας!..
ΣΜΑΡΤ
Α μπράβο! Ευχαριστώ.
(βγαίνει. Ο Τεντ γράφει την παραγγελία στον υπολογιστή που έχει μπροστά του και την στέλνει στους μαγείρους)
ΤΖΙΜ
Ποιος ήταν αυτός;
ΤΕΝΤ
Ο κύριος Σμαρτ. Αυστραλός.
ΤΕΝΤ
Και έχουν «δικό τους» μάνγκο στην Αυστραλία;
ΤΕΝΤ
Ναι. Είναι πιο γευστικό κα όχι τόσο γλυκό όσο τα δικά μας. Το τρώνε στην Αυστραλία μόνον από ότι μου είπε. Είναι ωραίο πράγματι. Θα σου δώσω να το δοκιμάσεις.
ΤΖΙΜ
Και ποια είναι η φιλοσοφία του κυρίου Σμαρτ;
ΤΕΝΤ
Πού να ξέρω εγώ καημένε. Αυτά δεν είναι για μας. Μόνο που μου κάνουν την τιμή να τους περιποιούμαι στο μαγαζί μου μού αρκεί.
ΤΖΙΜ
Τι τιμή μωρέ; Γιατί είναι τιμή να έρχονται φιλόσοφοι στο μαγαζί σου;
ΤΕΝΤ
Πάλι τα ίδια εσύ. Οι άνθρωποι αυτοί φίλε μου είναι διάνοιες. Σκέφτονται για μας. Και ασχολούνται με προβλήματα που εμείς δεν ξέρουμε ότι υπάρχουν καν.
ΤΖΙΜ
Τα προβλήματά με τα οποία ασχολούνται αυτοί Τεντ, δεν έχουν λύση. Κάθε ένας τους απαντάει διαφορετικά για το ίδιο θέμα, λέει δηλαδή την δική του γνώμη γι αυτό το θέμα.
Αν ρωτήσεις δύο φιλοσόφους για το ίδιο πράγμα, θα πάρεις δύο τελείως διαφορετικές απαντήσεις. Για κάθε θέμα που αυτοί γνωματεύουν, μπορεί και συ κι εγώ να πούμε τη γνώμη μας. Που όπως και εκείνων, δεν στηρίζεται πουθενά. Μόνο επειδή αυτοί το λένε με λόγια ακαταλαβίστικα για μας, φαντάζουν σαν να έχουν λύσει το πρόβλημα. Μα αν το είχαν λύσει, τότε θα είχε τελειώσει η φιλοσοφική αναζήτηση. Γιατί για όλα αυτά που μιλάνε οι σημερινοί φιλόσοφοι, έχουν μιλήσει και άλλοι πολύ παλιοί συνάδελφοί τους.
ΤΕΝΤ
Εγώ ξέρω ότι αυτοί οι άνθρωποι σκέπτονται σε βάθος για το κάθε πρόβλημα, μπαίνουν στην ουσία-στον πυρήνα του, και έτσι πλουτίζουν με τις θεωρίες τους την ανθρωπότητα.
ΤΖΙΜ
Είπες τη σωστή λέξη. Θεωρίες. Μια θεωρία αναπτύσσει καθένας για κάθε ζήτημα. Τη δική του θεωρία. Όπως θα μπορούσες να κάνεις και εσύ κι εγώ. Μα εμείς δεν έχουμε τον καιρό για τέτοια. Οι δουλειές που κάνουμε δεν μας αφήνουν χρόνο για άσκοπες θεωρίες.
ΤΕΝΤ
Λέγε εσύ. Εγώ νομίζω ότι οι φιλόσοφοι λένε σοφίες που εμείς δεν μπορούμε να τις καταλάβουμε.
ΤΖΙΜ
Ε, καλά, δεν θα μαλώσουμε κιόλας για τις φιλοσοφίες και για τους φιλόσοφους.
(βγαίνει ο ΤΖΙΜ από την αίθουσα του φαγητού.
Πλησιάζει τον Τεντ. Ερωτηματικά)
Η τουαλέτα;…
ΤΕΝΤ
(δείχνει)
Εκεί!
( Ο Τζιμ βγαίνει)
ΤΖΙΜ
Αυτός ποιος είναι;
ΤΕΝΤ
Δεν τον ξέρω.
(αλλάζοντας συζήτηση)
Η Μαρί πότε θα γυρίσει;
ΤΖΙΜ
Σε δυο μέρες. Μεθαύριο.
ΤΕΝΤ
Πού έχει πάει; Στη μητέρα της;
ΤΖΙΜ
Ναι. Στη Γαλλία. Ευτυχώς πήρε και το παιδί μαζί της και μπορώ να κυκλοφορώ,
ΤΕΝΤ
Να έρθεις και αύριο που δεν θα έχω αυτή τη φασαρία να τα πούμε με την ησυχία μας.
(πλησιάζει ο Τζιμ επιστρέφοντας από την τουαλέτα)
ΤΖΙΜ
(στον Τεντ, σιγά, χαμογελώντας)
Η μπύρα βλέπεις…
(βγαίνει)
ΤΕΝΤ
Καλά ανθρωπάκια. Με το χαμόγελό τους, με τις φιλίες τους μεταξύ τους (βλέποντας προς τον Τζιμ και παίρνοντας ύφος) και με μένα όπως βλέπεις…
ΤΖΙΜ
Το βλέπω…
(απότομα, σαν κάτι να σκέφτηκε ξαφνικά)
Δεν μου λες…
ΤΕΝΤ
Να σου πω…
ΤΖΙΜ
…είσαι φίλος τους όπως είπες. Κι αν όχι φίλος με όλους, όμως σε ξέρουν πια όλοι τόσο που να αστειεύονται μαζί σου.
Σκέφτηκα λοιπόν κάτι. Να τους βάλουμε να μας κάνουν ένα μάθημα φιλοσοφίας.
ΤΕΝΤ
(απορώντας)
Τι;
ΤΖΙΜ
Να! Φίλος τους είσαι, στο κέφι έχουν έρθει αυτοί, σκέφτηκα λοιπόν να παρακαλέσεις τον Τσόμσκι ή τον Κουήν, που τους ξέρεις καλά, να μας επιδείξουν τις φιλοσοφικές τους ικανότητες και θεωρίες. Έτσι και εμείς θα μάθουμε κάτι…φιλοσοφικό, και θα καταλάβουμε ποιος από τους δυο μας έχει δίκιο στα όσα πιστεύει για τη φιλοσοφία-εγώ που λέω ότι δεν λύνει τα προβλήματα ή εσύ που ισχυρίζεσαι ότι οι φιλόσοφοι κομίζουν βαθιές ιδέες και δίνουν απάντηση στα ερωτήματα του ανθρώπου.
ΤΕΝΤ
(θεωρώντας ότι ο Τζιμ είπε σαν αστείο όσα είπε, γελώντας)
Ναι. Μήπως θέλεις να μας κάνουν και κανένα σεμινάριο;
ΤΖΙΜ
(σοβαρά)
Δεν αστειεύομαι. Ευκαιρία είναι να μάθουμε κάτι. Και γι αυτούς θα είναι ευκαιρία να επικοινωνήσουν όχι μεταξύ τους, αλλά απευθείας και με το λαό. Να προσπαθήσουν δηλαδή να εκλαϊκεύσουν τις φιλοσοφικές τους γνώσεις. Δεν θα τους ζητήσεις καμιά διάλεξη, Δυο λόγια μόνον.
(σταματάει περιμένοντας την απάντηση του Τεντ. Ο Τεντ δεν μιλάει. Στέκει σκεφτικός αν και ξαφνιασμένος όταν κατάλαβε ότι ο Τζιμ λέει σοβαρά όσα λέει.)
Στο κάτω κάτω τι χάνουμε; Δυο λαϊκοί τύποι σαν εμάς, δυο απλοί άνθρωποι, βρίσκουν την ευκαιρία να θαυμάσουν από κοντά τη σοφία των ανθρώπων αυτών. Έτσι που τελείωσε το Συνέδριό τους και ξαλαφρωμένοι από όσες ιδέες, καινούργιες ίσως, ανακοίνωσαν σε αυτό, θα έχουν τώρα την ευκαιρία να αφήσουν ελεύθερους τους εαυτούς τους και να μιλήσουν χωρίς να πρόκειται να κριθούν από κάποιον συνάδελφό τους, αλλά απλά να θαυμαστούν από δύο ανθρώπους του λαού. Τι λες;
ΤΕΝΤ
Από ό,τι βλέπω τόσην ώρα σερβίροντάς τους και παίρνοντας τις παραγγελίες τους, όλοι έχουν καλές διαθέσεις και έχουν έρθει εδώ αποφασισμένοι να χαλαρώσουν.
Τώρα που το λες, κι εγώ θα ήθελα να ακούσω να μιλάνε για κάτι σοβαρό, αντίς που τους άκουσα μόνον να διαλέγουν φαγητά, κρασιά και επιδόρπια.
Και τι έχω να χάσω; Θα το κάνω λοιπόν. Θα τους το προτείνω. Δηλαδή θα το προτείνω στον Τσόμσκι ή στον Κουήν. Γιατί με αυτούς έχω το θάρρος..
Θα τους πω να μας πούνε καθένας με δυο λόγια ποια είναι η φιλοσοφία τους.
ΤΖΙΜ
Προχωρήσαμε πολύ. Θα θελήσουν όμως να κάνουν αυτό που θα τους ζητήσουμε ή θα μας πουν ένα μεγάλο όχι;
ΤΕΝΤ
Ε! Εσύ μου έβαλες την ιδέα και τώρα σκέφτεσαι αν πρέπει να την πραγματοποιήσουμε; Τώρα έβαλες και μένα στο παιχνίδι. Και δεν βλέπω γιατί να μην το ζητήσουμε. Τώρα θέλω κι εγώ να γίνει το εστιατόριό μου όχι μόνον τόπος φαγητού αλλά και φιλοσοφίας… Στο κάτω κάτω αν δω ότι αυτή η πρότασή μας τους ενοχλεί, τους λέω ότι όλο αυτό ήτανε ένα αστείο για να δω την αντίδρασή τους-και το παίρνω πίσω αμέσως αλλάζοντας την κουβέντα και ούτε γάτα ούτε ζημιά.
ΤΖΙΜ
Σωστά τα λες.
ΤΕΝΤ
Ωραία. Περίμενε. Πάω μέσα.
(βγαίνει στην αίθουσα φαγητού)
(τέλος της πρώτης σκηνής)
ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ
(λίγο αργότερα)
Αίθουσα φαγητού. Ο Τσόμσκι όρθιος μιλάει στους υπόλοιπους φιλόσοφους. Ο Τεντ και ο Τζιμ κάθονται δίπλα στον Τσόμσκι.
ΤΣΟΜΣΚΙ
Όσοι δέχτηκαν να κάνουν το χατίρι του φίλου μας και αμφιτρύωνά μας του Τεντ, που τόσο καλά περάσαμε στο μαγαζί του την τελευταία μας βραδιά στη Νέα Υόρκη, ένας ένας ας σηκώνονται όρθιοι και ας μιλάνε στο μικρόφωνο. Πολύ περιληπτικά βέβαια γιατί δεν έχουμε χρόνο. Πρώτα όσοι κάθονται στο τραπέζι ένα, μετά στο δύο και λοιπά. Παρακαλώ…
(ένας ένας οι φιλόσοφοι σηκώνονται, παρουσιάζονται και μιλάνε απευθυνόμενοι στους Τεντ και Τζιμ)
ΩΦΕΛΙΜΙΣΤΗΣ
Είμαι ωφελιμιστής. Κύριοι, σκοπός της φιλοσοφίας των ωφελιμιστών είναι η ευτυχία των ανθρώπων. Και αν όχι η ολοκληρωτική ευτυχία, τότε η ικανοποίηση των αναγκών του ανθρώπου. Έτσι απλά. Σε αυτό αποβλέπει η σκέψη και οι πράξεις μας. Έχουμε στο μυαλό μας την ευτυχία ή έστω την ικανοποίηση αυτών που θα καρπωθούν τα αποτελέσματα των πράξεών μας. Αυτή η καρέκλα ας πούμε είναι ένα αντικείμενο που ικανοποιεί την ανάγκη του ανθρώπου να κάθεται αναπαυτικά όταν θέλει να καθίσει. Αυτή είναι η αξία και ο σκοπός αυτής της καρέκλας. Τίποτε άλλο δεν μετράει για εμάς. Την βλέπουμε μόνο σαν ένα χρηστικό αντικείμενο. Και σαν τέτοια είναι τέλεια. Και το ίδιο με όλα τα άλλα αντικείμενα και υποστάσεις.
Σας ευχαριστώ.
ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΤΗΣ
Είμαι ορθολογιστής. Ο ορθολογισμός είναι η συνολική φιλοσοφική κατεύθυνση που αποδέχεται ως γνώμονα και αφετηρία της γνώσεως τη λογική σκέψη. H λογική σκέψη είναι εκείνη που καθοδηγεί τη φιλοσοφία. Τα βασικά σημεία που μπορούν να αναζητηθούν από το νου μας είναι ο ορθός λόγος. Με αυτόν και όχι με τις αισθήσεις γνωρίζουμε τα αντικείμενα ή υποκείμενα του κόσμου αυτού.
Ευχαριστώ.
ΠΥΡΡΩΝΙΣΤΗΣ
Είμαι πυρρωνιστής. Οι πυρρωνιστές αμφισβητούν κάθε είδους δόγμα, αλλά και την κατάκτηση της αλήθειας καθεαυτήν: οι εμπειρίες και τα φαινόμενα είναι οι μόνοι τρόποι μέσω των οποίων ο άνθρωπος μπορεί να έρθει σε επαφή με τα πράγματα, ενώ η βαθύτερη ουσία τους παραμένει άγνωστη.
Όντας πυρρωνιστής, είναι αδύνατο να έχω αντικειμενική γνώση για τα πράγματα γιατί ούτε η αλήθεια υπάρχει ούτε το ψέμα. Δεν μπορώ συνεπώς να εκφέρω κρίση για τα αντικείμενα. Απλώς τα δέχομαι και τα χρησιμοποιώ, εξασφαλίζοντας έτσι για τον εαυτό μου την αταραξία που θα μου διατάραζε η εκφορά από μένα όποιας γνώμης για αυτά.
Ευχαριστώ.
ΠΑΜΨΥΧΙΣΤΗΣ
Είμαι παμψυχιστής. Αγαπητοί, το μυαλό, ή η ψυχή, είναι παγκόσμιο και αρχέγονο. Και είναι χαρακτηριστικό όλων των πραγμάτων του κόσμου μας. Κάθε πράγμα και κάθε υποκείμενο είναι ένα μυαλό, μια συνείδηση, μια ψυχή. Και σας υπενθυμίζω ότι όχι μόνον η δοξασία μου αυτή είναι μία από τις παλαιότερες του κόσμου, αλλά ότι έχει έρθει στην επιφάνεια και συζητείται σοβαρά στον αιώνα μας.
Οι μονάδες, όπως ένα άτομο ή ένα αστέρι, αποτελούν «ουσιώδεις μορφές της ύπαρξης» με τις ακόλουθες ιδιότητες: είναι αιώνιες, αδιάσπαστες, ατομικές, υποκείμενες στους δικούς τους νόμους, αλληλεπιδραστικές, με την καθεμία να αντανακλά ολόκληρο το Σύμπαν σε μιά προκαθορισμένη αρμονία
Ευχαριστώ.
.
ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΣΤΗΣ
Είμαι υποκειμενιστής. Ο υποκειμενισμός είναι ένα φιλοσοφικό δόγμα που υποστηρίζει ότι η πηγή όλων των γνώσεων και κάθε αλήθειας εξαρτάται από κάθε ένα άτομο.
Ο υποκειμενισμός αναφέρεται στην υποκειμενικότητα του συστήματος αξιών, δηλώνοντας ότι οι αξίες, τα ηθικά και η ηθική εξαρτώνται από κάθε άτομο και ότι όλα αυτά είναι περισσότερο ένα συναίσθημα παρά ένα γεγονός. Αφού όλα αλλάζουν, τίποτα δεν είναι καθολικό, αμετάβλητο ή περιττό. Η αλήθεια θα είναι πάντα σχετική και κυρίως ατομική.
Εν κατακλείδι μοναδική πραγματικότητα είναι η συνείδηση. Αντικειμενική αλήθεια δεν υπάρχει.
Ευχαριστώ.
ΜΗΔΕΝΙΣΤΗΣ
Είμαι μηδενιστής. Αρνούμαι ολοκληρωτικά κάθε θεωρητική ή πρακτική αξία. Απορρίπτω το περιβάλλον μου, το καταδικάζω απόλυτα, διαμαρτύρομαι και επαναστατώ εναντίον του.
Δεν παραδέχομαι καμιά αλήθεια. Απορρίπτω τις ηθικές αξίες, αρνούμαι την ύπαρξη νοήματος στη ζωή, την ύπαρξη του Θεού, την ύπαρξη λογικής τάξης στον κόσμο. Απορρίπτω όλους τους κοινωνικούς και πολιτικούς θεσμούς, που υποστηρίζουν ότι υπάρχει τελικός σκοπός ή νόημα στην ιστορική εξέλιξη. Και αν υπάρχει τελικός σκοπός, αυτός είναι η καταστροφή και το αδιέξοδο.
Είμαι μηδενιστής.
Ευχαριστώ.
ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΣΤΗΣ
Είμαι ευδαιμονιστής. Η ευδαιμονία είναι το υπέρτατο αγαθό, το οποίο οφείλει να αναζητά κάθε άνθρωπος.
Η φιλοσοφική μου θεωρία παρουσιάζει ως σκοπό της ηθικής δράσης του ανθρώπου την επίτευξη της ευτυχίας. Και αναφέρεται στην αναζήτηση της ευδαιμονίας, με τη βοήθεια, σε μεγάλη κλίμακα, ορθολογιστικών στοιχείων. Και αυτό τόσο στην περίπτωση που ως ευτυχία εννοείται ο καρπός μιας εκλογής μεταξύ των απολαύσεων των αισθήσεων, όσο και όταν έρχεται ως αποτέλεσμα της παραχώρησης του προβαδίσματος στην καθαρή πνευματική δραστηριότητα. Όλη η ηθική εμπνέεται από έναν κυρίαρχο ευδαιμονισμό και τονίζει τα στοιχεία ευτυχίας, σταθερότητας και μακαριότητας, τα οποία πρέπει να συνοδεύουν και να χαρακτηρίζουν την ηθική εμπειρία και την ενάρετη συμπεριφορά.
Ευχαριστώ.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΣΤΗΣ
Είμαι επιστημονιστής. Ο επιστημονισμός είναι μια επιστημονική ματιά για το σύμπαν, που περιλαμβάνει φυσικές εξηγήσεις για όλα τα φαινόμενα, αποφεύγει υπερφυσικές και παραφυσικές υποθέσεις, και αγκαλιάζει τον εμπειρισμό και την λογική σαν τις δυο κολώνες που στηρίζουν μια φιλοσοφία ζωής κατάλληλη για μια Εποχή της Επιστήμης. Είναι το ύφος και η μέθοδος ενός τυπικού φυσικού επιστήμονα, όποιος και αν είναι αυτός. Και οι μέθοδες των φυσικών επιστημών εφαρμόζονται σε όλα τα θέματα.
Ευχαριστώ.
ΙΔΕΑΛΙΣΜΟΣ
Ο Ιδεαλισμός είναι στενά συνδεδεμένος με την ύπαρξη κάποιας ανώτερης δύναμης ανεξάρτητης από τον άνθρωπο.
Είμαι ιδεαλιστής. Ο Ιδεαλισμός είναι φιλοσοφική θεωρία που στο βασικό πρόβλημα της φιλοσοφίας, δηλαδή τη σχέση μεταξύ ανθρώπου και εξωτερικού κόσμου, ή συνείδησης και ύλης, παίρνει θέση υπέρ της πρωταρχικότητας του πνεύματος, της Συνείδησης. Υποστηρίζω ότι μόνον η συνείδησή μας έχει πραγματική υπόσταση και ότι ο υλικός κόσμος είναι μόνο προϊόν των αισθήσεων, των παραστάσεων μας και των αντιλήψεών μας. Αν άνθρωπος δεν υπήρχε, δεν θα υπήρχε και ο υλικός κόσμος, και μαζί του δεν θα υπήρχε οτιδήποτε. Αφού υπάρχει άνθρωπος, υπάρχουν όλα τα άλλα.
Είμαι ιδεαλιστής. Κύριοι, μόνο η συνείδησή μας έχει πραγματική υπόσταση. Ο υλικός κόσμος είναι προϊόν των αισθήσεων, των παραστάσεων μας και των αντιλήψεών μας.
Ευχαριστώ.
ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΗΣ
Είμαι σχετικιστής.
Σχετικισμός είναι η φιλοσοφική άποψη ότι δεν υπάρχει νόημα και αξία σε τίποτα λόγω έλλειψης ενός κοινού σημείου αναφοράς. Έτσι όλες οι απόψεις έχουν την ίδια ισχύ και ή κάθε άποψη έχει την δική της αλήθεια.
Το κυριότερο χαρακτηριστικό του σχετικισμού είναι ότι δεν δέχεται την ύπαρξη της απόλυτης αλήθειας, δίνοντας ίση ισχύ στα λεγόμενα όλων. Δηλαδή η αλήθεια είναι πάντοτε ανάλογη προς κάποιο συγκεκριμένο πλαίσιο αναφοράς, όπως η γλώσσα ή ο πολιτισμός.
Ο σχετικισμός της ηθικής σχετικοποιεί τις ηθικές κρίσεις μεταξύ ανθρώπων και πολιτισμών.
Στην Επιστημολογία, κατά τον σχετικισμό όλες οι απόψεις και όλοι οι τρόποι σκέψεις είναι εξίσου αληθείς.
Στην Θρησκεία, όλες οι θρησκείες είναι εξίσου σωστές κ.ο.κ.
Ευχαριστώ.
ΣΟΛΙΨΙΣΤΗΣ
Είμαι σολιψιστής.
Ο σολιψισμός είναι θεωρία, σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχει τίποτε άλλο στον κόσμο εκτός από το υποκείμενο, τον άνθρωπο και τη συνείδησή του. Όλα τα άλλα μέσα στο σύμπαν, ακόμα και το γένος των άλλων ανθρώπων, δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα, αλλά μόνο στη συνείδηση του υποκειμένου και η ύπαρξή τους δεν είναι παρά ένα παράγωγο της συνείδησής του. Έτσι το υποκειμενικό "Εγώ" μαζί με το συνειδησιακό του περιεχόμενο γίνεται το μοναδικό ον, ενώ όλα τα άλλα Εγώ είναι απλά ιδέες του «δικού μου» Εγώ.
Όσο για τις παραστάσεις, είναι αυθαίρετες και κενές από κάθε περιεχόμενο, αφού δεν αντιστοιχούν σε αντικειμενικές πραγματικότητες.
Ευχαριστώ.
ΜΟΝΙΣΜΟΣ
Είμαι μονιστής.
Μονισμός είναι η θεωρία που ανάγει την ποικιλία του κόσμου σε μία ενότητα μέσω του πνεύματος. Ο μονισμός δέχεται μια μόνο αρχή των όντων και αντιτίθεται απόλυτα στο δυϊσμό ή στις θεωρίες "περί πολλών ουσιών". Υποστηρίζει δηλαδή τη μοναδικότητα της πραγματικότητας και την ύπαρξη μιας μόνο ουσίας στο σύμπαν, από την οποία όλα έχουν συντεθεί.
Ευχαριστώ.
ΥΛΙΣΜΟΣ
Ο υλισμός είναι φιλοσοφική θεωρία, η οποία στο βασικό πρόβλημα της φιλοσοφίας που αφορά τη σχέση μεταξύ ανθρώπου και εξωτερικού κόσμου, ή συνείδησης και ύλης, παίρνει θέση υπέρ της πρωταρχικότητας της ύλης. Σύμφωνα με τον υλισμό, "η ανθρώπινη ύπαρξη δημιουργεί την συνείδηση και όχι η συνείδηση την ανθρώπινη ύπαρξη" όπως και γενικότερα η ύλη από την οποία αποτελείται το Σύμπαν, προηγείται των ιδεών. Η ύλη αποτελεί την βάση με την οποία δημιουργούνται οι ιδέες και όχι το ανάποδο.
Ο υλικός κόσμος είναι αυθύπαρκτος, μετασχηματίζεται από τις ιδέες όταν αυτές γίνονται πράξη, αλλά χωρίς αυτόν δεν μπορούν να γεννηθούν ιδέες. Στις ιδέες συγκαταλέγονται οι θρησκείες, οι πολιτικές αντιλήψεις, οι επιστήμες, οι τέχνες, όλη δηλαδή η ανθρώπινη δραστηριότητα πριν αυτή γίνει πράξη.
Ευχαριστώ.
ΥΠΑΡΞΙΣΜΟΣ
Είμαι υπαρξιστής.
Το ευρύτερο πλαίσιο του φιλοσοφικού στοχασμού των υπαρξιστών είναι η άρνησή τους στη φιλοσοφία, ως αντικειμενικής και θεωρητικής επιστήμης και η θεώρηση ότι η φιλοσοφία είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένη με την ανθρώπινη ύπαρξη. Ειδικά, επίκεντρο ενδιαφέροντος του υπαρξισμού δεν είναι πράγματα, ιδέες ή έννοιες αλλά ο άνθρωπος ως μοναδική και ανεπανάληπτη ύπαρξη. Η ύπαρξη, ως μοναδικός τύπος κάθε ανθρώπου, δεν έχει στατικές έμφυτες ιδιότητες, όπως πιστευόταν ότι συμβαίνει με την ουσία του, αλλά διαμορφώνεται αέναα με την προσωπική του δράση, με αποτέλεσμα να ευθύνεται και γι’ αυτό στο οποίο θα καταλήξει. Έτσι, εμείς, οι υποστηρικτές του υπαρξισμού, θέσαμε ωα έμβλημά μας την ύπαρξη να προηγείται της ουσίας, ορίζοντας συγχρόνως ηγεμόνα των αισθήσεων την αφή και όχι την όραση: Κύριοι, υπάρχω σημαίνει λερώνω τα χέρια μου.
Ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να είναι ελεύθερος. Καταδικασμένος, γιατί δεν εδημιούργησε, δεν έπλασε μόνος του τον εαυτό του κι ωστόσο ταυτόχρονα ελεύθερος, γιατί από τη στιγμή που πετάχτηκε στον κόσμο, είναι υπεύθυνος για ό,τι κάνει».
Σας ευχαριστώ.
(Όλοι χειροκροτούν τους ομιλητές. Ο Τεντ ευχαριστεί τον Τσόμσκι, χαιρετάει με μια κίνηση του χεριού του όλους, και βγαίνει μαζί με τον Τζιμ. Ο Τεντ κάθεται, ο Τζιμ ετοιμάζεται να φύγει)
ΤΖΙΜ
Λοιπόν φεύγω. Καλά περάσαμε.
ΤΕΝΤ
Έτσι; Απότομα; Χωρίς να πεις τίποτα;
ΤΖΙΜ
Τι να πω; Τα είπαν όλα οι φιλόσοφοι.
ΤΕΝΤ
Εκείνο που είδα εγώ είναι ότι όπως εσύ φτιάχνεις ρούχα, το ίδιο κάνουν ρούχα και αυτοί. Και καθένας φτιάχνει το δικό του σχέδιο, χρησιμοποιεί άλλα υφάσματα, άλλα χρώματα. Και αν σκεφτείς λίγο τους παλιότερους ράφτες, καθένας είχε τις δικές του ιδέες για το πώς θα φτιάξει τα ρούχα. Φαντάζεται λοιπόν κανείς πόσες μόδες έχουν αλλάξει στο πέρασμα των αιώνων, τι υλικά διάφορα έχουν κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί, τι ταίριαζε σε κάθε εποχή… Έτσι ούτε και η φιλοσοφία είναι ίδια από τότε που υπάρχει ο άνθρωπος μέχρι σήμερα. Όλα αλλάζουν. Γιατί η φιλοσοφία θα αποτελούσε εξαίρεση;
Τι λες και συ;
ΤΖΙΜ
(δήθεν σοβαρά)
Κοίτα… αν η συνείδηση εξωτερικευτεί σαν πράξη στα πεδία της υποκειμενικότητας και το αντικείμενο νοηθεί ως αυθύπαρκτη αλληγορία της αενάως αναδυόμενης βουλήσεως, τότε….
(Ο Τεντ γελάει. Το ίδιο κάνει και ο Τζιμ καθώς πηγαίνει προς την έξοδο.)
ΤΕΝΤ
Αύριο όπως είπαμε. Σε περιμένω.
ΤΖΙΜ
Έγινε. Γεια!
(βγαίνει)
ΑΥΛΑΙΑ