ΒΥΖΑΝΤΙΟ 1439

«Πόσο μας παίδεψαν κι αυτοί οι Λατίνοι…
Για να μας δώσουνε λίγη βοήθεια
ζητούσαν να ξεχάσουμε την πίστη μας.
Καθόλου δεν τους άγγιξε η λαμπρότητα κι ο όγκος
της αντιπροσωπείας μας: εφτακόσοι! Ό,τι καλλίτερο
το πνεύμα κι η εξουσία μας είχε να δείξει.
Και επικεφαλής ο βασιλιάς μας!

Τίποτα αυτοί. 
Ανυποχώρητοι.

Εμείς από την άλλη τι να κάναμε;
Πώς να φυλάξουμε ορθή την πίστη
με τον Μουράτ απέξω από την Πόλη;..

Δυο χρόνια κράτησαν οι συζητήσεις.
Και συσκεφτόμασταν...και συσκεφτόμασταν…
Κουράστηκα στο τέλος.

Και φύγαμε ατιμασμένοι απ’ τη Φερράρα-
υποχωρήσαμε στο σπουδαιότερο:
δεχτήκαμε πως "εκ" σημαίνει "δια".
Πώς χάρηκαν οι βρωμεροί που μας ταπείνωσαν…

Όμως στην Πόλη σαν ξαναβρεθήκαμε,
μες στις εικόνες μας και στα λιβάνια,
κι όταν βυθίσαμε στους ύμνους πάλι
και στα τροπάρια της Ορθοδοξίας μας,
αλλάξαμεν απόφασιν αμέσως:
έτσι κι αλλιώς θα χάνονταν η Πόλη:
καλλίτεροι οι Τούρκοι απ’  παλιο-Λατίνους".











ΓΙΩΡΓΗ ΧΟΛΙΑΣΤΟΥ

ΟΙ ΤΡΑΓΩΔΙΕΣ ΤΟΥΑΙΣΧΥΛΟΥ ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ


ΠΕΡΣΕΣ


ΧΟΡΟΣ
ΠΑΡΟΔΟΣ

Είμαστε  "οι  έμπιστοι"  εμείς,  όπως μας ξέρουν όλοι 
Των Περσών που κινήσανε την Ελλάδα να πάρουν.
Κι  ο  ίδιος μας ο βασιλιάς, ο άρχοντας ο Ξέρξης
Γιός του Δαρείου, μας διάλεξε γιατί άξιους  μας εβρήκε
Και  μέσα στα πολύχρυσα και πλούσια  ανάκτορα του
Μας άφησε για να ’μαστε της Πολιτείας επόπτες.
Κι  όταν στο νου μας φέρνουμε το γυρισμό στη χώρα
Του βασιλιά και   του άμετρου χρυσόντυτου στρατού μας
Ενα φρικτό προαίσθημα  τρομάζει  την ψυχή μας
Που για το κάθε  μας πονεί φευγάτο παλληκάρι.
Γιατί από νιάτα  ολοκληρη ερήμωσε η Ασία
Και ούτε στην πρωτεύουσα την Περσική κανένας
Ιππέας ήρθε ή πεζός ως τώρα  αγγελιαφόρος 
Αυτών που  από τ’  Αβγάτανα, είτε από τα Σούσα
Κι  εκείνων που απ’ τ’  απόρθητο, πάλια χτισμένο Κίσσιο
Εφύγανε.  Τους τόπους τους όλοι απαρατήσαν
Κι άλλοι πεζοί, και άλλοι  ιππείς, και άλλοι με καράβια
Του φιλοπόλεμου στρατού συνθέσανε το στίφος.
Όπως ας πούμε οι Άμιστρης, Αστάσπης, Αρταφέρνης
Και Μεγαβάτης, των Περσών ταγοί και  βασιλιάδες 
Που υποταγή δηλώσανε στο μέγα βασιλέα, 
Μ’ όσα  μαζί τους έσερναν αμέτρητα φουσάτα  
Όλους τους καβαλάρηδες κι αλάθευτους τοξότες 
Που και στην όψη  ειν' φοβεροί, κι αξίζουνε στις μάχες 
Και  μες στα στήθη μια ψυχή κρατούνε ατσαλένια. 
Κι ο Αρτεμβάρης πούναι του παιχνίδι τ' άλογό του 
Και ο Μασίστρης, κι ο άφταστος στο τόξεμα Ιμαίος 
Κι  ο Φαρανδάκης, κι  ο Σοσβάνης, μάγος των αλόγων.
Κι άλλοι απ’  τον μέγα στάλθηκαν τον τροφοδότη Νείλο 
Ο Σουσισκάνης από  'κει κι ο Αιγύπτιος Πηγαστάγων 
Κι  ο μέγας άρχων  της  ιερής της Μέμφιδας,ο Αρσάμης 
Κι  ο Αριόμαρδος, ο άρχοντας της μυθικής της Θήβας 
και πλήθος αναρίθμητο ακόμα απ'  τους ελόβιους
Που η φήμη αξεπέραστους τους φέρνει λαμνοκόπους. 
Κι ακολουθούνε οι Λυδοί οι καλομαθημένοι
Που απέραντων εκτάσεων λαούς εξουσιάζουν
Που ειν' οι βασιλιάδες τους κι οι δύο ξακουσμένοι:
Ενας ο Αρκτέας ο φρόνιμος κι ο Μιτρογάθης ο άλλος.
Κι απ' τις πολύχρυσες ορμούν τις Σάρδεις αναβάτες
Σ’ αμάξια απάνου τρίζυγα ή διπλόζυγα που είναι, 
Που όποιος μονάχα τους ιδεί στο πρόσωπο,τρομάζει.
Κι ελπίζουνε του ιερού του Τμώλου οι γειτόνοι 
Ότι δουλείας χαλινό θα βάλουν στην Ελλάδα. 
Και οι Μυσοί ακοντιστές, κι ο Θάρυβις κι ο Μάρδων 
Που όταν οι λόγχες τούς χτυπούν λες και χτυπούν σ’ αμόνι.
Κι η Βαβυλώνα η πάμπλουτη όλους τους μαχητές της 
Από την κάθε της γωνιά μάζεψε κι έχει στείλει. 
Και είναι άλλοι απ’ αυτούς ιδανικοί για ναύτες 
Και άλλοι για να ρίχνουνε αλάθητα τα βέλη. 
Και στέργοντας στην άφευγη του βασιλιά τη διάτα 
τα πλήθη εμαζεύτηκαν όλα από την Ασία  
Αυτών που έχουν για όπλο τους το φονικό μαχαίρι.
Τετοιο το άνθος απ' τη γη που έφυγε της Περσίας. 
Κι η Ασία που τους έθρεψε τρέμει κι αναστενάζει 
Και των φευγάτων οι γονείς κι οι μοναχές γυναίκες 
Μία μία λογιάζουνε τις μέρες που περνάνε 
Τρομάζοντας σαν τον καιρό βλέπουνε να μακραίνει.

Καιρό έχει πια ο νικηφόρος που πέρασε 
Στρατός του τρανού βασιλιά μας απέναντι 
Στη γη που από μας μία θάλασσα εχώριζε 
Εκείνη της Ελλης, της κόρης του Αθάμα. 
Και πέρασε ενώνοντας τις δύο ξηρές 
Με πλοία λινόδετα το ’να με τ’ άλλο 
Πολύκολπο φτιάχνοντας έτσι ένα δρόμο 
Που μοιάει υγός στον αυχένα του πόντου.

Και όπως βοσκός οδηγάει το κοπάδι 
Και ο πολεμόχαρος άρχοντας έτσι 
Τον άμετρο ίδια οδηγάει στρατό του 
Στο δρόμο της θάλασσας και της στεριάς-
Ο άντρας ο ισόθεος της χρυσογενιάς. 

Στα ματιά του μαύρο, φλογάτο το βλέμμα 
Σα βλέμμα δράκου φονιά αιματόχαρου 
Που μύρια κατέχοντας χέρια και πλοία 
Το Σύριο το άρμα οδηγάει ποθώντας 
Τον Αρη τον άφταστο στο τόξο να φέρει 
Σε πόλεμο μ' άντρες δεινούς στο κοντάρι.

Κι όπως μ’ όσα κι αν κάνει αναχώματα κάποιος 
Δε βολεί να βαστάσει τ’ ακράτηγο κύμα 
Ετσι ούτε κανείς να σταθεί δεν ειν' άξιος 
Σε ανθρώπινη όρθιος ενάντια πλημμύρα. 
Γιατί έτσι ορμά των Περσών ο στρατός 
Κι ο λαός μας φυχή ακατάβλητη έχει. 

Μα πάλι τη με δόλο ετοιμασμένη 
Παγίδα των θεών ποιος την ξεφεύγει, 
ποιός πόδι μπορεί τόσο γρήγορο νάχει  
Που έγκαιρα αυτός να γλιτώσει πηδώντας;

Με χάδια τους ανθρώπους παρασέρνει 
Στα δίχτυα της η Ατή κι από 'κει 
Να βγει πια δεν μπορεί θνητός κανένας 
Και να γλιτώσει με τη φυγή. 

Γιατ’ η Μοίρα η δοσμένη απ’ τους θεούς 
Από παλιά ορίζει για τους Πέρσες 
Πολέμους καστρομάχους να κινάνε 
Να χαίρουν ό,που αλόγων ταραχή 
και νικημένες να κουρσεύουν πόλεις.
 
Και τα πλήθη εμάθανε όμως 
Των κυμάτων να βλέπουν της θάλασσας 
Της πλατιάς, που στον άνεμο ασπρίζει 
Και ψιλόλιγνα ιστία αγαπήσαν 
Και σκαριά λαοφόρα. 

Γι αυτό τη μαύρη μου ψυχή 
Τη δέρνει ο φόβος μήπως 
«Οά του περσικού στρατού" 
Κάποια κραυγή ακούσει 
Από την έρμη απ’ άντρες πια 
Τη χώρα των Σουσίων.

Και μη "οά" θ’ αντιβοά 
Και των Κισσίων η πόλη 
Απ’ τις σκουξιές των γυναικών 
Καθώς τα βυσσινιά τους 
Τα πέπλα θα ξεσκίζουνε 
Μες στον πικρό δαρμό τους.

Γιατί όλος ο στρατός μας 
Πεζοί και καβαλλάρηδες 
Σαν σμήνος από μέλισσες πέταξε 
Πίσω απ’ τον αρχηγό του 
Κι απ’ τον ένα στον άλλονε  
Το θαλάσσιο τον όχτο επέρασε 
Καθώς τώρα οι δύο αυτοί 
Με διπλό ένα ζυγό είναι δεμένοι. 

Και οι κλίνες με δάκρυα γεμίζουν 
Απ’ τον πόνο που δίνει ο πόθος 
Κι οι Περσίδες καθεμία τον άντρα της 
Τον γενναίο αφού ζεπροβόδισε 
Τώρα όλες τους μένουν 
Μοναχές και παντέρμες 
Και ο πόθος τις καίει 
Και βαρύ στην καρδιά έχουν πένθος.
 
Ας πάμε όμως τώρα εμείς, Πέρσες,στο κτίριο μέσα
Και με φροντίδα θέληση γεμάτη και σοφία
Ας δούμε, όπως έχουμε καθήκον, τι να κάνει
Ο γόνος του Δαρείου μας, ο βασιλιάς ο Ξέρξης
Που τόνομα του γένους του έδωσε στο λαό μας:
Τάχα του τόξου να νικά η φαρμακερή σαΐτα
Η μη της λόγχης η ορμή κι η μύτη η σιδερένια.
Μα όπως φως που ξεχειλά από των θεών τα ματιά 
Του βασιλιά η μάννα-να!-κι εμέ βασίλισσα μου 
Προβαίνει. Εμπρός της ταπεινά σκύβω και προσκυνάω. 
Αλλα κι εσείς μαζί με με, με λόγια όλο σέβας 
Ας τήνε προσφωνήσουμε, με την τιμή που πρέπει.
.





ΠΡΩΤΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 

Ο ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ
Εσύ που απ’  όλες πιο ψηλά στέκεσαι τις Περσίδες 
Του Ξέρξη μάννα σεβαστή, γυναίκα του Δαρείου 
Χαίρε θεοσυγκοίμητη, θεογεννήτρα χαίρε. 
Εκτός κι αν έχασε  ο στρατός την τύχη που είχε πάντα.

ΑΤΟΣΣΑ
Γι αυτό κι εγώ αφήνοντας τα ολόχρυσα δωμάτια 
Που καποτε έμενα μαζί με το Δαρείο, ήρθα. 
Κι εμέ αγωνία με κρατεί. Και, φίλοι μου, μια σκέψη 
Θα σας ειπώ γιατί κι εγώ άφοβη δα δεν είμαι: 
Μην ο ίδιος ο πλούτος μας δώσει μια με το πόδι 
Και γκρεμίσει αθέλητα τη μεγάλη ευτυχία 
Που οι θεοί εβοήθησαν το Δαρείο να χτίσει. 
Γιατί δυο δυσκολόειπωτες καίνε σκέψεις το νου μου 
Η μια πως διόλου δε φελα χωρίς τον άντρα ο πλούτος 
Κι η άλλη πως της δύναμης όσο το φως κι αν είναι 
Δε λάμπει όταν το σύννεφο της φτώχειας το σκεπάζει. 
Κι αν πλούτο έχουμε πολύν, φοβάμαι για τα μάτια
Γιατ' είναι μάτι του σπιτιού η παρουσία του αφέντη. 
Γι αυτό από σας τώρα ζητώ, πιστοί μου γερο-Πέρσες 
Σ’ ότι θα πω τη φρόνιμή γνώμη σας να μου πείτε-
Γιατί για μένα, μέσα σας κάθε σοφία υπάρχει.

ΧΟΡΟΣ
Βασίλισσά μας πρόθυμους πάντοτε θα μας έβρεις. 
Για οσα από το γέρικο το χέρι μας περνάνε.
Ο,τι να κάνουμε για σε θελήσεις η να πούμε 
Δεύτερη δε χρειάζεται φορά να το ζητήσεις.

ΑΤΟΣΣΑ
Την κάθε νύχτα μου όνειρα πολλά τη συντροφεύουν 
Αφότου ο γιος μου με στρατό που αρμάτωσε μεγάλον 
Εφυγε θέλοντας τη γη να πάρει των Ιώνων.
Μα όνειρο τόσο ζωντανό δεν είχα δει ως τώρα
Όπως αυτό το αποψινό. Και άκουσε τι είδα:
Δύο γυναίκες φάνηκαν μπρος μου καλοντυμένες
Που η μια φορούσε Περσικούς, Δώριους η άλλη πέπλους. 
Κι ήταν κι οι δυό τους πιό ψηλές και πιό όμορφες απ’ όσο
Είναι ψηλές και όμορφες οι αληθινές γυναίκες.
Κι ήτανε λέει αδερφές από το ίδιο γένος.
Και την Ελλάδα έδωσε ο κλήρος για πατρίδα
Στη μια, και μια βάρβαρη στην άλλη έδωσε χώρα.
Και τάχα καυγαδίζανε οι δύο μεταξύ τους. 
Κι ο γιός μου μόλις τόμαθε, τις πιάνει, τις 'συχαζει
Γκέμια στο σβέρκο τους περνά και στ’ άρμα του τις ζεύει.
Κι η μία, λες πως ήτανε ο χαλινός στολίδι
Καμαρωτά-καμαρωτά στο στόμα τον κρατούσε.
Η άλλη όμως λύσσαγε να κόψει τα δεσμά της
Και τέλος εκατάφερε και με τα χέρια σπάζει
Τα χαλινάρια, κι ύστερα σέρνοντας το αμάξι
Με βία μια αλλοπρόσαλλη, σπάει το ζυγό στη μέση.
Και το παιδί μου έπεσε. Και ο πατέρας του ήρθε
ο Δαρείος, και με άμετρη συμπόνια τον κυττούσε.
Κι ο Ξέρξης βλέποντάς τόνε τα ρούχα του ξεσκίζει.
Αυτό ήτανε τ’ όνειρο που ειδα αυτή τη νύχτα.
Υστερα εσηκώθηκα κι αφού έβρεξα τα χέρια
Σε βρύση πεντακάθαρη, τις προσφορές επήρα
Και στο βωμό πλησίασα, έτοιμη να προσφέρω
Στους κακοδιώχτες τους θεούς εκείνα που τους πρέπουν.
Και τότε είδα έναν αητό απ’ το βωμό να φεύγει.
Από το φόβο φίλοι μου μου κόπηκε η μιλιά μου.
Και να που αμέσως ύστερα βλέπω ένα κιρκινέζι
Να χύνεται γοργόφτερο πάνω του και ν’ αρχίζει
Να του μαδάει την κεφαλή με τα γαμψά του νύχια.
Και ζαρωμένος ο αητός κι άπραγος εστεκόταν.
Αυτά είδα ’γω τα τρομερά που τώρα σεις ακούτε 
Γιατί καλά να ξέρετε, πως, βέβαια αν ο γιός μου
Γυρίσει πίσω θριαμβευτής, μεγάλη δόξα θάχει
Μ’ αν πάλι και απότυχε, λογαριασμό δεν έχει
Να δώσει σε κανένανε. Αρκεί να έρθει σώος 
Και όπως πριν θα κυβερνά και πάλι αυτός το κράτος

ΧΟΡΟΣ
Φόβο πολύ δε θέλουμε τα λόγια μας μητέρα
Να δώσουνε σε σένανε , μα πάλι ούτε και θάρρος.
Πρόσπεσε όμως στους θεούς και ζήτα τους να διώξουν
Ο,τι κακό κι αν έχεις δει και τα καλά να φέρουν
Σε σε, σε μας, στα τέκνα σου και σ’ όλη μας την πόλη.
Κι έπειτα πρέπει με χοές γη και νεκρούς να ράνεις
Κι απ’ την καρδιά σου να ζητάς του άντρα σου του Δαρείου
Που, όπως μας είπες λίγο πριν, στον ύπνο σου τον είδες, 
Όλα να στείλει τα καλά σε σένα και στο γιό σου
Και τα ενάντια μες στης γης τα σκότη να κρατάει.
Αυτά η ψυχή μου μάντεψε κι ο νους μου συμβουλεύει
Κι η γνώμη μου είναι σε καλό πως όλ’ αυτά βα βγούνε.

ΑΤΟΣΣΑ
Ο πρώτος ήσουνα κριτής σε τούτα τα όνειρα μου
Κι ήσουν ο πιό καλόβουλος για με και το παιδί μου.
Μακάρι έτσι να γίνουνε. Οσο για τ’ αλλα πούπες
Οταν στο σπίτι φτάσουμε θα κάνουμε όλα τούτα
Και στους θεούς και στους θνητούς που τουτη η γη σκεπάζει.
Μα όμως τώρα φίλοι μου θα ήθελα να μάθω
Κατά ποιο μέρος λεν της γης πως βρίσκεται η Αθήνα. 

ΧΟΡΟΣ
Μακριά πολύ, στα δυτικά, εκεί που πέφτει ο ήλιος.

ΑΤΟΣΣΑ 
Και τόσο πια τη λαχταρά ο γιός μου αυτή την πόλη;

ΧΟΡΟΣ 
Είναι γιατί έτσι θάπαιρνε και όλη την Ελλάδα

ΑΤΟΣΣΑ 
Και τόσον άραγε στρατό πολύν εκείνοι νάχουν;

ΧΟΡΟΣ
Εχουν. Και μάλιστα έκανε πολύ κακό στους Μήδους. 

ΑΤΟΣΣΑ
Τι άλλο ξέρετε γι αυτούς; Εχουνε πλούσια σπίτια; 

ΧΟΡΟΣ 
Ασημιά φλέβα μια της γης της χώρας ειν’ ο πλούτος.

ΑΤΟΣΣΑ
Και  τι κρατάν στα χέρια τους-με τόξα πολεμάνε;
.
ΧΟΡΟΣ 
Καθόλου. Με κοντόμαχα όπλα. Κι έχουν κι ασπίδες.

ΑΤΟΣΣΑ 
Και ποιος είναι ο άρχοντας που ορίζει το στρατό τους;

ΧΟΡΟΣ 
Αυτοί ούτε δούλοι κανενός ούτε υπήκοοι είναι.

ΑΤΟΣΣΑ
Μα ξένον έτσι ένα στρατό πώς θ’ αντιμετωπίσουν;


ΧΟΡΟΣ 
Όπως τον μέγιστο στρατό και άξιο του Δαρείου.

ΑΤΟΣΣΑ 
Για των φευγάτων τους γονείς τα λόγια σου μαχαίρι.
 
ΧΟΡΟΣ
 Ομως νομίζω σίγουρα πως θα τα μάθεις όλα 
Γιατί το βήμα που ακώ,Πέρση μου μοιάζει νάναι  
Που φερνει ειδήσεις' και καλές-κακές θα τις ακούσεις.

ΑΓΓΕΛΟΣ  
Ω! της Ασίας ολόκληρης πόλεις και χωριουδάκια!
Ω! γη μεγάλη Περσική, πλούτου εσύ λιμάνι
Πως μ’ ένα εχαθη χτύπημα η τόση σου ευτυχία!
Πως τ’ ανθός πέφτει των Περσών και χάθηκε και πάει..
Αλί μου. Πρώτος τι κακό τ’ άσχημα ν' αναγγέλεις.   
Μα ειναι ανάγκη να τα πω, Πέρσες, όλα όσα γίναν.
Γιατί όλος χάθηκε ο στρατός κι ο στόλος των βαρβάρων.

ΧΟΡΟΣ
Αχού ανήκουστα κακά -μαύρα κακά που ακούω     
ακούοντας τετοια συφορά! Πέρσες, ας κλαίμε όλοι.

ΑΓΓΕΛΟΣ
Γιατί όλ' αυτά εγίνανε και ουτε εγώ ο ίδιος 
Στου γυρισμού δεν τόλπιζα πως θα ’βγαινα το δρόμο. 

ΧΟΡΟΣ
Τόσο πολύ εζήσαμε αλήθεια εμείς οι γέροι 
Ωστε ν’ ακούσουμε όλ' αυτά τ' απέλπιδα τα νέα.
ΑΓΓΕΛΟΣ
Κι όσα κακά μας βρήκανε δεν τ’ ακουσα από άλλους 
Αλλα ο ίδιος τάζησα όσα θακούστε, Πέρσες.

ΧΟΡΟΣ
Πωπω! Πωπω! Μάταια λοιπόν απ' όλη μαζευτήκαν 
Την Ασιατισσα τη γη τα βέλη κι έχουν πάει 
Και στης Ελλάδας πέσανε το εχθρικό το χώμα;
 
ΑΓΓΕΛΟΣ  
Της Σαλαμίνας οι ακτές κι όλοι τριγύρω οι τόποι    
Έχουν γεμίσει από νεκρούς που άδικα εχαθήκαν.  


ΧΟΡΟΣ
Πωπω! πωπω! Λοιπόν μου λες ότι κορμιά ανθρώπων Αγαπητών μας, έρχονται και παν από το κύμα, Τυμπανισμένα, μελανά, κι ότι στους βράχους πάνω 
Ετσι,σαν πράγματα άψυχα, δέρνονται και χτυπιούνται;

ΑΓΓΕΛΟΣ
Τα τόξα δεν ωφέλησαν κι όλοι αφανίστηκαν
οι άντρες, απ’ τα έμβολα των πλοίων νικημένοι. 


ΧΟΡΟΣ
Θρηνητικό βγάλε βουητό γιατ'  οι θεοί στους Πέρσες 
Ολα τα ρίξαν τα κακά. Παει-αλί!- ο στρατός μας. 

ΑΓΓΕΛΟΣ
Τι μισητό που τ’ όνομα είναι της Σαλαμίνας 
Και πώς στενάζω στο μυαλό σα φέρνω την Αθήνα.

ΧΟΡΟΣ
Στυγνή στους ατυχούς εμάς εστάθηκες Αθήνα. 
Αχ πώς πονώ θυμώντας σε. Πόσες πολλές Περσίδες 
Αδικα τις ορφάνεψες από παιδιά και άντρες. 

ΑΤΟΣΣΑ
Απ’ τα τόσα που άκουσα τα κακά βουβαμένη
Δε μιλάω η άμοιρη τόσην ώρα εδωπέρα.
Γιατ' είναι τόσο η συφορα μεγάλη που ούτε λέξη
Δε βγαίνει, κατι για να πω ή να ρωτήσω κάτι.
Μα όσο βάσανα οι θεοί δίνουνε στους ανθρώπους
Πρέπει αυτοί να τα βαστούν. Λοιπόν ξεδίπλωσε όλη
Τη συφορα, και όσο κι αν πονάς να τα θυμάσαι,
Για όλα πες μας τα κακά. ΙΙοιός ζει ακόμα πες μας
Και ποιόν απ' τους αρχόντους μας θα πρέπει να θρηνούμε
Και για ποια θέση που έμεινε με το χαμό του άδεια. 


ΑΓΓΕΛΟΣ 
Ο Ξέρξης είναι ζωντανός. Βλέπει το φως του ήλιου.

ΑΤΟΣΣΑ
Με φως μεγάλο εφώτισες το σπίτι μου μ' ό,τι είπες Κι έφτιαξες μέρα ολόλαμπρη από τη μαύρη νύχτα.


ΑΓΓΈΛΟΣ
Ο Αρτεμβάρης που ιππείς  δέκα όριζε χιλιάδες
Στων Σιληνιών τ’ ακρόβραχα τώρα βροντοχτυπιέται
Και μ’ ένα χτύπο κονταριού ο χιλίαρχος Δαδάκης
Πήδησε σα να χόρευε άπανω  από το πλοίο.
Και ο Τενάγων, Βακτριανός γέννημα θρέμμα κι άξιος
Στο θαλασσόδαρτο νησί του Αίαντα έχει μείνει.
Και οι Αρσάμης, Λίλαιος και τρίτος ο Αργήστης
Του ίδιου εκείνου του νησιού του περιστεροτρόφου
Με το κεφάλι πέφτοντας κουτούλησαν το χώμα.
Και ο Αρκτέας, που στις πηγές του Νείλου γειτονεύει- 
Του ποταμού της Αίγυπτος, κι απόκοντα ο Αδεύης,
Και τρίτος, που εκράταγε κι ασπίδα, ο Φαρνούχος,
Από το ίδιο και οι τρεις έπεσανε καράβι.
Και ο Χρυσέας ο Μάταλλος, ταγός δέκα χιλιάδων
Πεθαίνοντας τη ρούσα του, πλούσια, πυκνή γενειάδα
Το χρώμα της το άλλαξε με άλικο φλογάτο.
Κι ο Μάγος Αραβος, κι αυτός ο Βακτριανός Αρτάβης,
Τριάντα που οδήγαγε χιλιάδες άτια μαύρα,
Η γη του έγινε η σκληρή παντοτινό του σπίτι.
Κι ο Αμφιστρέας ο Αμηστρις με το γερό κοντάρι
Και ο γενναίος Αριόμαρδος που τον πενθούν οι Σάρδεις
Και ο Σεισάμης, Μύσιος, κι ο Θάρυβις, Λυρναίος,
Διαφεντευτής διακόσωνε πενήντα καραβιώνε,
Αντρας ωραίος, θάνατο κακόν εβρήκε ο δόλιος.
Και των Κιλίκων ο έπαρχος, ο Συέννεσις, που θάρρος
Απ' όλους είχε πιότερο, πέθανε δοξασμένα
Κάνοντας πρώτα στους εχθρούς, μόνος, κακό μεγάλο.
Αυτά είναι για τους αρχηγούς όσα θυμάμαι τώρα
Όμως απ’ όλα τα κακά λίγα σας λέω πάλι. 

ΑΤΟΣΣΑ
Ωιμέ! Ακούω απ’ τ’ άσχημα τα πιό χειρότερά τους:
Θρήνους, ντροπές και σπαραγμούς που λέγονται για Πέρσες.
Μα γύρνα λίγο πιό μπροστά και πες μου πόσα τάχα
Τα Ελληνικά να ήτανε καράβια που τολμήσαν
Σε ναυμαχία να μπλεχτούν με τα δικά μας πλοία; 

ΑΓΓΕΛΟΣ
Μάθε πως αν εμέτραγε ο αριθμός μονάχα
θα κέρδιζαν οι βάρβαροι. Γιατ’ ήταν των Ελλήνων
Τα πλοία τρακόσα μοναχά, κι ακόμα μια δεκάδα
που τάχουν για ξεχωριστά και για καλλίτερά τους.
Και ξέρω πάλι σίγουρα πως οδηγούσε ο Ξέρξης
Χιλιάδα και γοργόδρομα διακόσα εφτά ακόμα.
Αυτή που σου ’πα ήτανε η μοιρασιά των πλοίων.
Λοιπόν τι λες-λιγότεροι ήμασταν ’μεις στη μάχη;
Όχι. Μα να, κάποιος θεός αφάνισε το στόλο
Τη ζυγαριά βαραίνοντας άνισα απ’ το ’να μέρος.
Α! Οι θεοί τη σώζουνε την πόλη της Παλλάδας.

ΑΤΟΣΣΑ 
Κι ακόμα ειν' απόρθητη των Αθηνών η πόλη;

ΑΓΓΕΛΟΣ 
Γιατ’ είναι οι άντρες της εκεί, κι αυτοί ’ναι στέριο τείχος.

ΑΤΟΣΣΑ
Και η αρχή στη σύγκρουση των πλοίων ποια ήταν; Λέγε.
Τη ναυμαχία ποιός άρχισε; Οι Ελληνες ή μήπως
Ο γιος μου απ’ τη μεγάλη του δύναμη ξιππασμένος;

ΑΓΓΕΛΟΣ
Δέσποινα, όλο το κακό τ’ άρχισε μια κατάρα. 
Τ’ άρχισε κάποιος δαίμονας που άγνωστο πούθεν ήρθε.
Απ’ το στρατό των Αθηνών, Ελληνας κάποιος πήγε 
Κι είπε στον Ξέρξη ότι σαν η μαύρη νύχτα φτάσει 
Δε θάμεναν οι Ελληνες, μα τα σκαμνιά των πλοίων 
Πηδώντας, πως θα φεύγανε να σώσουν τις ζωές τους, 
Αλλος εδώ κι άλλος εκεί τραβώντας όπου τύχει. 
Κι αυτός αυτό σαν άκουσε, δεν είδε ούτε το δόλο Του Ελληνα, ούτε ένιωσε τον θεϊκό το φθόνο. 
Και σ’ όλους τους ναυάρχους του αυτή τη διάτα βγάζει: 
Να πυρπολεί όταν τη γη ο ήλιος θάχει πάψει 
Κι όταν του αιθέρα τη φωτιά τη σβήσει το σκοτάδι 
Τότε τρεις στοίχους καραβιών να βάλουν να φυλάνε 
Τα βουερά περάσματα και τα στενά. Κι ακόμα 
Με άλλα πλοία, το νησί του Αίαντα να κυκλώσουν. 
Και τους παράγγειλε πως αν οι Ελληνες γλυτώναν Βρίσκοντας καποια αφύλαχτη διάβαση να περάσουν,  
Τότε αυτοί, ας το ξέρανε, θ’ αποκεφαλιζόνταν. 
Και λέγοντας τα όλα αυτά ήταν χαρά γεμάτος 
Γιατί δεν ήξερε οι θεοί τι τούχανε γραμμένα. 
Με πειθαρχία και τάξη αυτοί ετοίμασαν το δείπνο 
Κι οι ναύτες βαλαν στους σκαρμούς τ' ανάλαφρα κουπιά τους, 
Κι ο ήλιος σα μαράθηκε και φάνηκε η νύχτα 
Κάθε ταγμένος στο κουπί και κάθε οπλομάχος 
Στις θέσεις τους επήγαιναν και ήσυχα εκαθόνταν. 
Και μες στο πλοίο η μια σειρά παρακινεί την άλλη 
Και πλεαν όπου ήτανε καθένας ορισμένος. 
Κι όλη τη νυχτα αρμένιζαν συνέχεια τα καράβια 
Με τα πανιά τους ανοιχτά και μ' όλους τους τους άντρες. 
Μα η νύχτα επροχώραγε χωρίς απ' των Ελλήνων 
Το στόλο κίνηση κανείς να κάνει για να φύγει . 
Και όταν τα ολάσπρα της τ’ άλογα οδηγώντας
Ολόφεγγη πάνω στη γη γλυκάστραψε η μέρα 
Απ' το μέρος ακούστηκε να ηχεί των Ελλήνων 
Μια βουή καλλικέλαδη-με φαιδρό έναν τόνο 
Που γερά την αντήχησαν οι νησιώτικοι βράχοι. 
Οταν νιώσαν οι βάρβαροι πως γελάστηκαν έτσι 
Τρομάρα τους επλάκωσε γιατί ο σεμνός παιάνας 
Που ψάλλανε οι Ελληνες, δεν ήταν για φευγάλα 
Αλλά για πέσιμο μ' ορμή και θάρρος μες στη μάχη. 
Και όλα εφλογίζονταν στης σάλπιγγας τον ήχο. 
Κι αμέσως τα γλυκόλαλα κουπιά μαζί βουτώντας 
Στην άρμη μέσα τη βαθιά καλά συντονισμένα 
Στα μάτια μας εφανηκαν όλοι μπροστά σε λίγο. Προπορευόταν το πλευρό το δεξιό με τάξη 
Και πίσω του ολόκληρος ο στόλος προχωρούσε. ΄
Κι από κοντά τότε άκουγες σα βουητό μεγάλο: 
«Εμπρός σεις άντρες έλληνες! Πατρίδα ελευθερώστε 
Παιδιά, γυναίκες, τα ιερά των πατρικών θεών σας, 
Τους τάφους τους προγονικούς! Για την ελευθερία 
Τούτ’ τη φορά όλων αυτών σήμερα πολεμάτε!»
Ομως βουερά κι η Περσική απάντησε η γλώσσα 
Γιατί καιρός για χάσιμο πια τώρα δεν υπήρχε. 
Και να χτυπιούνται αρχίσανε καράβι με καράβι.
 Πρώτα καράβι Ελληνικό το έμβολο του μπήγει
Και σπάζει ενός Φοινικικού τ’ ακρόπρωρό του όλο.
Κι άρχισε πια για τα καλά τότε η ναυμαχία.
Λοιπόν αλήθεια στην αρχή αντέχανε οι Πέρσες. 
Αλλα το μέρος ήτανε στενό, πολλά τα πλοία
Βοήθεια δε μπορούσανε να δώσει ο ένας του άλλου
Και όχι μόνο αυτό αλλά, οι ίδιοι μεταξύ τους
Με τις γερές, χαλκόστομες τις πρώρες τους χτυπιόνταν
Ωσπου των πλοίων τα κουπιά σπάσανε τέλος όλα. 
Και από γύρω οι Ελληνες χτυπώντας πια με τέχνη
Αναποδογυρίζανε τους καραβίσιους όγκους.
Κι αν κοίταζες δε θαβλεπες θάλασσα πια τριγύρω
Παρά ναυάγια μοναχά κι ανθρώπινα κουφάρια.
Κι οι ακρογιαλιές οι γύρω μας και τα βραχονησάκια
Νεκρούς γεμάτα. Κι έλαμναν, φεύγοντας δίχως τάξη
Οσα καράβια απόμειναν στο στόλο των βαρβάρων.
Ομως αυτοί σα νάπιασαν μέσα στα δίχτυα τόννους
Ή σαν μπροστά τους νάχανε κάποιο ψαροκοπάδι
Με σανιδοξεσκίσματα και με κουπιά χτυπούσαν
Κι όλο το πέλαο γέμισε θρηνήματα και βόγγους  
Ωσπου το μαύρο της νυχτιάς μάτι, τα σκέπασε όλα.
Αλλά το πλήθος των δεινών ούτε αν δέκα μέρες
Μιλώ χωρίς σταματημό πάλι δε θάλεγα όλο.
Γιατί να ξέρεις πως ποτέ πλήθος ανθρώπων τόσων
Δεν επεθάνανε ποτέ σε μια και μόνο μέρα.

ΑΤΟΣΣΑ
Ωιμέ!  Τι πέλαγος κακών απάνω έχει ξεσπάσει
Στους Πέρσες και  σ'  ολόκληρο το γένος των βαρβάρων!

ΑΓΓΕΛΟΣ
Και ούτε-σκέψου-τα μισά δε σου ’χω πει ακόμα. Τετοια μια ακόμα συφορά τους βρήκε, που ετούτα Που ως τα τώρα σου ’χω πει δίπλα τα ξεπερνάει.

ΑΤΟΣΣΑ
Και ποιό κακό θα ήτανε χειρότερο από τούτο;
Τι θες να πεις; ποιά συφορά λες το στρατό πως βρήκε
Που αυτή που είπες λίγο πριν είναι μικρή μπροστά της;

ΑΓΓΕΛΟΣ
Οσους η Φύση πιό γερούς είχε απ’ τους Πέρσες πλάσει, 
Και γενναιότεροι ήτανε κι από γενιά κρατούσαν 
Και που μια πίστη σταθερή στο βασιλιά είχαν πάντα, 
Και άδοξα επεθάνανε και κακοθανατίσαν.

ΑΤΟΣΣΑ
Α! φίλοι μου! Τι συφορά κακή με βρήκε πάλι. 
Λοιπόν, ποιό θάνατο αυτοί πεθάνανε; Γιά λέγε.

ΑΓΓΕΛΟΣ
Υπάρχει ένα νησάκι εκεί, κοντά στη Σαλαμίνα 
Μικρό, και που είναι δύσκολο να πιάσει εκεί καράβι
Και που στα περιγιάλια του τ’ αρέσει να βολτάρει 
Ο Παν, που ο χορός πολύ παθιάρικα του αρέσει.  
Εκεί τους έστειλε αυτούς, ώστε όταν συντριμμένοι 
Οι εχθροί θα εμφανίζονταν, αυτοί να εξοντώναν 
Το πια ευκολοδάμαστο στράτευμα των Ελλήνων 
Και τους δικούς μας να έσωζαν από τα κακοτόπια. 
Ασχημα όμως πρόβλεψε, γιατί όταν στων Ελλήνων
Το στόλο έδωσε ο θεός τη νίκη και τη δόξα 
Την ίδια μέρα τότε αυτοί τις χάλκινες ζωστήκαν 
Αρματωσιές τους, πήδησαν απ’ τα καραβιά έξω 
Και το νησί κυκλώσανε από παντού εναγύρω. 
Τότε οι δικοί μας σάστισαν.Δεν ξέραν που να γείρουν. 
Τότε με πέτρες που αυτοί πέταγαν με τα χέρια 
Και με τα βέλη τα πολλά που ρίχναν,τους θερίσαν. 
Τέλος χυμήξανε μεμιάς, όλοι μαζί χτυπώντας 
Και τους ψιλολιανίσανε των δύστυχων τα μέλη 
Ωσότου όλων τη ζωή τήνε καταχαλάσαν. 
Εσκουξε ο Ξέρξης των κακών το βάθος όταν είδε 
Γιατί σε λόφο έναν ψηλό, κοντά στο περιγιάλι 
Καθότανε κι αγνάντευε το στράτευμά του όλο. 
Κι αφού θρηνώντας άγρια τους πέπλους του ξεσκίζει Γρήγορα βγάζει διαταγές για τον πεζό στρατό του 
Και σ’ άτακτη ετράπηκε φυγή. Γι αυτό σου είπα 
Οτι στις τόσες συφορές έχεις να κλαις και γι'άλλες.

ΑΤΟΣΣΑ
Ω μοίρα μου αγέλαστη πώς γέλασες τους Πέρσες 
Και η Αθήνα η ξακουστή τιμώρησε το γιό μου. 
Δε σ' έφτασαν οι βάρβαροι που ’φαγε ο Μαραθώνας 
Γιατί εκείνος θέλοντας να εκδικήσει όσους 
Στο Μαραθώνα πέσανε, γι αυτό υποφέρει τώρα 
Τόσο μεγάλα βάσανα. Μα πες μου τώρα, ξέρεις 
Οσα καραβιά γλύτωσαν το χαλασμό που πήγαν; 
Θυμάσαι που τους άφησες; Μπορείς να πεις σημάδια;

ΑΓΓΕΛΟΣ
Των καραβιών που μένανε οι αρχηγοί, τρεχάλα
Τ' αγέρι πρίμο βρίσκοντας φεύγανε δίχως τάξη,
Ενώ ο υπόλοιπος στρατός χανόταν στη Βοιωτία-
Αλλοι μη βρίσκοντας νερό πεθαίναν απ' τη δίψα
Στον τόπο τον πανέμορφο που τόνε λένε Κρήνη,
Κι άλλοι από την κούραση άπνοοι σωριαζόνταν.
Επεράσαμε ύστερα στης Φωκίδας τον τόπο,
Στη Δωρίδα εφτάσαμε, και μετά μες στον κάμπο
Του Μηλιά, που ο Σπερχειός με αγάπη ποτίζει.
Από εκεί κακόπαθους της Αχαγιάς ο κάμπος, 
Κι οι πόλεις μας εδεχτηκαν μετά της Θεσσαλίας
Που ένα σωρό επέθαναν εκεί από την πείνα
Μα κι απ' τη δίψα-γιατί αυτά υπήρχαν και τα δύο.
Στη Μαγνησία φτάσαμε, και στη Μακεδονία,
Στ’ Αξιού το ρέμα και μετά στις βαλτωσιές της Βόλβης,
Και στου Παγγαίου το βουνό, στη γη την Ηδωνίδα.
Ομως τη νύχτα αυτή ο θεός ξάφνου χειμώνα ρίχνει 
Κι όλο παγώνει το αγνό το ρέμα του Στρυμόνα. 
Και όποιος δεν επίστευε θεό ποτέ ως τώρα 
Με θέρμη τώρα επρόσπεφτε κι όλο παρακαλούσε  
Και προσευχόταν σε θεούς κι επίγειους και ουράνιους. 
Και στους θεούς όταν ευχές και παρακάλια παύει 
Το κρουσταλλόπηχτο περνά ο στρατός μας το ποτάμι. 
Κι όποιος προτού ν' απλώσουνε οι θεϊκές αχτίδες 
Επρόλαβε κι επέρασε, αυτός ήταν σωσμένος. 
Γιατί σα φάνηκε ο λαμπρός, φλογάτος κύκλος του ήλιου 
Ως και στου πάγου την καρδιά χύθηκε λιώνοντάς τον 
Και στο ποτάμι πέφτανε σωροί σωροί εκείνοι. 
Κι αχ θε μου όποιος γρήγορα παράδωσε το πνεύμα 
Εκείνος κι ήταν απ’ αυτούς αλήθεια ευτυχισμένος. 
Οσο για τους υπόλοιπους, εκείνους που σωθήκαν, 
Τη Θράκη επεράσανε με βάσανα περίσσια. 
Κι όσοι ξεφύγαν φτάσανε στη γη την πατρική μας 
Μια χουφτα ανθρώποι μοναχά για να μπορούν οι Πέρσες 
Την ποθητή τους να θρηνούν τη νιότη που έχουν χάσει. 
Τούτα ειν' ολ' αληθινά. Μα παραλείπω ακόμα 
Πολλά απ’ αυτά που έδωσε κακά ο θεός στους Πέρσες. 

ΧΟΡΟΣ
Σκληρέ θεέ το Περσικό το γένος
Με πόδι ένα βαρύ τόχεις πατήσει.

ΑΤΟΣΣΑ
Ωιμέ η δύστυχη: Πάει ο στρατός μας. 
Ω! Ξάστερο όνειρο της μαύρης νύχτας 
Πώς τα κακά εσύ μούδειξες όλα. 
Μα σεις στρεβλή μου εκάνατε κρίση. 
Ομως αφού αυτή είχατε τη γνώμη 
Θυσίες πρώτα στους θεούς θα κάνω 
Και ύστερα θα φέρω από το σπίτι 
Πίττα για τους νεκρούς και για τη γη μας. 
Γιατί βεβαίως το κακό έχει γίνει. 
Μα κάτι ίσως καλλίτερο μας έρθει. 
Και πρέπει εσείς για ότι έχει γίνει 
Πιστές στους πιστούς συμβουλές να δώστε.
Κι αν από μένα πριν έρθει ο γιός μου, 
Παρηγορήστε τον, κι ως το παλάτι 
Μαζί του ελάτε μήπως μέσα στ’ άλλα 
Κι άλλο κακό, χειρότερο μας έβρει. 




ΧΟΡΟΣ 

ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΤΑΣΙΜΟ

Ω Δία παντοδύναμε, που το στράτευμα τώρα
Το περήφανο κι άμετρο των Περσών έχεις φθείρει.
Των Αβγάτανων πώς και των Σούσων την πόλη
Μ’ ένα πένθος αβάσταγο και βαρύ έχεις σκεπάσει.
Πώς με χέρια ολοτρύφερα πλήθος τώρα γυναίκες
Στον καημό συμμετέχοντας τα μαγνάδια τους σκίζουν
Και με δάκρυα τους κόρφους τους ασταμάτητα βρέχουν. 

Κι οι γλυκές κι απαλόθρηνες 
οι Περσίδες ποθώντας 
Με τους άντρες ζευγάρωμα 
ν' απολάψουν και πάλι 
Παραιτούν τα κρεβάτια τους 
κι ασταμάτητα κλαίνε. 
Μα κι εγώ την πολύπενθη 
των φευγάτων τη μοίρα 
Και βαθιά την αισθάνομαι 
και τιμώ την ως πρέπει.
Πέρα ως πέρα αδειανή 
θρηνεί τώρα η Ασία. 
Ποιός εκεί τους επήγαινε; 
Πωπω πωπω,ο Ξέρζης! 
Και ποιός όλους τους έχασε; 
Πωπω πωπω, ο Ξέρξης! 
Α! Καλά δεν τις έκανε 
τις δουλειές του ο Ξέρξης 
Τα καράβια όταν ’τοίμαζε. 
Μήπως τάχα ο Δαρείος 
Απ’ τα Σούσα δεν ήτανε 
αρχηγός τοξομάχος; 
Ομως δεν έκανε ζημιά 
ποτέ του στους πολίτες. 

Σαν πουλιά οδηγώντας τους 
Με τα μαύρα φτερά τους
Τους πεζούς και τους ναύτες μας 
Τα καράβια-ωιμέ-τους κουβάλησαν 
Τα καράβια-ωιμέ-τους εχάσαν
Τα καράβια τους θέρισαν 
και των Ιώνων τα χέρια, 
με θανάτου χτυπήματα. 
Και για λίγο να πέθαινε 
ως κι ο ίδιος ο Ξέρξης 
Στους θρακίσιους καμπόδρομους-
έτσι έχουμε ακούσει- 
Και στα όρη που πάντοτε 
ο χειμώνας τα δέρνει.

Κι αυτοί που πρωτοχτύπητοι 
της μοίρας έχουν πέσει 
Α! δυστυχία μου! στης Κυχρειάς 
τριγύρω τ’ ακρογιάλια 
Τώρα κυματοδέρνονται. 
Μα βόγγαε και δαγκώνου 
Και σκούζε ως τα μεσούρανα 
Την άθλια συφορά σου. 

Κι απ’ τα βράχια της θάλασσας 
έτσι-αχ-ξεγδαρμένοι 
Αλλί μου-τώρα τα παιδιά 
της άμωμης τους τρώνε. 
Κι εδώ-αλί-βαρυπενθούν 
του κύρη τους τα σπίτια 
Κι όσοι γονιοί ξεκλήρισαν 
Τον κάθε πόνο ακούνε 
Που λέμε μεις οι γέροντες 
και μέγα υψώνουν θρήνο. 

Και λίγο ακόμα κι οι λαοί 
Που την Ασία οικούνε
Πια δε θα στέργουν στων Περσών 
Το νόμο και την τάξη
Και ούτε θα πληρώνουνε 
Τους φόρους που με βία
Ως τώρα επληρώνανε.
Ούτε στη γη πεσμένοι
Θα προσκυνάνε όπως πριν.
Γιατί της βασιλείας
Είναι χαμένη όλη πια 
Η δόξα η κυβερνήτρα.


Και ούτε πια τη γλώσσα τους 
θα έχουνε δεμένη 
Μα λεύτερα οι άνθρωποι-
Άφοβα θα μιλάνε 
Γιατί πια καταργήθηκε 
Ο δεσμός της δουλείας. 
Γιατί όλη τη δύναμη 
Των Περσών τη μεγάλη 
Μες στο χώμα του που άφθονο 
Έχει αίμα ποτίσει 
Το νερόζωστο του Αίαντα 
το νησί έχει θάψει.
 



ΔΕΥΤΕΡΟ  ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 

ΑΤΟΣΣΑ
Το κακό αυτός που, φίλοι, γνωρίσει 
Ξέρει πως συφορά όποιον εβρει 
Τότε φόβο αυτός για όλα νιώθει. 
Κι όταν πάλι ο θεός τον καλόχει 
Πάντα έτσι νομίζει ότι θάναι.
Ετσι εμέ τώρα όλα φοβίζουν 
Και καθάρια τη θεία έχθρα βλέπω. 
Κι ότι γύρω ακούω μ’ αγριεύει. 
Αυτό έχω πάθει.
Γι αυτό και δίχως όχημα έχω έρθει 
Στου γιου μου τον πατέρα κουβαλώντας 
Χοές που τους νεκρούς εξευμενίζουν: 
Κάτασπρο γάλα καθαρής γελάδας 
Και χρυσοδιάφανο κι ολόαγνο μέλι 
Και σταλαχτό νερό πηγής παρθένας 
Κι αυτό το ανόθευτο κρασί το γνήσιο 
Από αμπέλι άγριο, κι ευώδη 
Καρπό εληάς ξανθής που πάντοτε είναι 
Σταχτιά ωραία φύλλα στολισμένη 
Κι άνθη της παντογέννας γης, πλεγμένα. 
Τις σπονδές των νεκρών φίλοι μου όμως 
Τώρα εσείς συνοδέψτε με ύμνους 
Και το πνεύμα στο φως του Δαρείου 
Προσκαλέστε να ’ρθεί ενώ εγώ
Τους θεούς του κάτω του κόσμου
Με αυτές τις χοές θα δροσίζω. 

ΧΟΡΟΣ 

ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΤΑΣΙΜΟ
Ω σεβάσμια βασίλισσα των Περσών, συ ας στέλνεις 
Τις χοές σου στα δώματα τα υπόγεια του Αδη 
Και την ίδια την ώρα εμείς θα ζητάμε με ύμνους 
Να μας είναι καλόγνωμοι όσοι κατω απ’ τη γη μας 
Τους νεκρούς οδηγούνε. 

Ω θεότητες πάναγνες του υπόγειου του κόσμου, 
Και Γη κι Ερμή, και βασιλιά συ των νεκρών, τη σκιά του 
Από τα βάθη εκεί της γης στείλτε στο φωσς επάνω.
 Γιατί αν κάποιος από μας καλλίτερα γνωρίζει 
Στα βάσανα μας γιατρειά, θαλεγε εκείνος μόνο. 

Τάχα ν’ ακούει ο νεκρός ισόθεος βασιλιάς μου
Αυτά που λέω τα βάρβαρα λυπητερά μου λόγια
Που έτσι βαριοθρήνητα πλέκουνε μοιρολόγια;
Ν’ ακούει τάχα εκεί βαθιά που οι πεθαμένοι μένουν;
Αλλα συ Γη για χάρη μου, και οι θεοί οι άλλοι 
Του κάτω κόσμου, η ψυχή να ’ρθει εδώ η μακάρια 
Του θεού αφήστε των Περσών, του Σουσογεννημένου. 
Εδώ επάνω στείλτε αυτόν που όμοιόν του της Περσίας 
Το χώμα δεν εσκέπασε-αλί!-ποτέ ως τώρα. 

Αντρας αλήθεια αγαπητός. Αγαπητός κι ο τάφος 
Αφού ψυχή αγαπητή μέσα του έχει κλείσει. 
Σαν φυχοστάλτης Αϊδωνέα εσυ ας μας τον στείλεις. 
Ω! Στείλ’ τον μας τον αρχηγό Δαρείο Αϊδωνέα! 

Γιατί ποτέ άντρες αυτός με αμυαλωσύνες τέτοιες 
Σε πόλεμο δεν έχασε. Θεοστόχαστο τον λέγαν 
Οι Πέρσες, θεοστοχαστος και ήτανε αλήθεια 
Γιατί κυβέρνησε σωστά πάντοτε το στρατό του.

Ελα παλιέ μας βασιλιά! Μονάρχη μας ω! φτάσε
Στην κορυφή αυτού εδώ του τάφου σου επάνω.
Ελα με το κροκόβαφο το ποδοσανταλό σου
Ως εδώ πέρα κι άφησε το φάλαρο να λάμψει
Του σκήπτρου σου στα ματιά μας μπροστά. Ελα πατέρα.
Πρόβαλε. Άκακε έλα συ Δαριάνα βασιλέα!

Βάσανα έλα ανάκουστα 
και καινούργια ν' ακούσεις. 
Ελα συ πούσαι άρχοντας 
του άρχοντά μας, Γιατί έχει 
Μια μαυρίλα επάνω μας 
σαν κατάχνια απλωμένη. 
Γιατί τώρα η νιότη μας 
πάει-χάθηκε όλη. 
Πρόβαλε Άκακε! Έλα συ 
Δαριάνα βασιλέα! 

Ω αλλίμονοί Αλλίμονο'. Ω εσύ όπου οι φίλοι 
Με αστέρευτα κλάψανε όταν πέθανες δάκρυα. 
Τι να είναι αφέντη μας; τι να είναι αφέντη 
Ολα αυτά τα χτυπήματα πούχουν έτσι χτυπήσει 
Με μανία τη δίδυμη, τη μεγάλη σου χώρα; 
Τα καράβια τα τρίσκαρμα αφανιστήκανε-πάνε. 
Ακάραβη, ακάραβη η Περσία είναι τώρα. 








ΤΡΙΤΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ
 
ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ
Ω! έμπιστοί μου σύμβουλοι, της νιότης μου συντρόφια 
Ω γερασμένοι Πέρσες μου. Ποιον πόνο εχει η πόλη; 
Στενάζει και μοιρολογά και σκίζεται η γη μας 
Κι ως βλέπω τη γυναίκα μου στου τάφου μου την άκρη 
Φοβήθηκα και τις σπονδές ευχάριστα έχω λάβει. 
Και σεις κοντά στον τάφο μου στέκοντας με καλείτε 
Με ψυχοκράχτισσες φωνές στριγγές και πονεμένες.  
Δεν είναι όμως εύκολο να βγεις από κει μέσα   
Μιας κι οι θεοί που βρίσκονται κατ’ απ’ τη γη φροντίζουν 
Μόνο το πως θα πάρουνε και δύσκολο να δώσουν. 
Μα τα κατάφερα μ' αυτούς και νάμαι. Γρήγορα όμως  
Για να μην έχουν να μου πουν πως αργήσα, έλα, πες μου. 
Τι ’ναι το νέο το βαρύ κακό που ’βρε τους Πέρσες; 

ΧΟΡΟΣ
Ο παληός σεβασμός μου για σένα 
Χαμηλά μου κρατάει τα μάτια 
Και τη γλώσσα μου δένει. 

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ
Μα αν εγώ βρίσκομαι εδώ οι θρήνοι σου με φέραν.
Γι αυτό χωρίς λόγια πολλά μα σύντομα μιλώντας
όλα ως το τέλος πέστα μου κι ασ’ τις ντροπές στην πάντα.
 
ΧΟΡΟΣ
Φόβο νιώθω να υπακούσω
Φόβο νιώθω ν' αρνηθώ 
Όταν είναι γι ανείπωτα 
Να μιλήσω σε φίλους.
 
ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ
Λοιπόν αφού ο φόβος σου ο παληός σε σταματάει
Τότε γυναίκα μου εσύ, του κρεβατιού μου ταίρι,
Γρηά εσύ αρχόντισσα, με λόγια φώτισέ με
Αφού το κλάμμα σου αυτό κι αυτούς τους θρήνους πάψεις.
Οι δυστυχίες των θνητών για τους ανθρώπους είναι
Και συφορές ένα σωρό απ’ την ξηρά ή τον πόντο 
Μπορούν να τους συντύχουνε όσο η ζωή μακραίνει. 

ΑΤΟΣΣΑ
Ω! που η μοίρα η καλή για σένα έχει ορίσει 
Κι απ' όλους έχεις τους θεούς πιότερο ευτυχήσει. 
Ω! συ που το φανέρωμα του ήλιου όσο θωρούσες Μακαρισμένος σα θεός εζουσες μες στους Πέρσες. 
Σε ζηλεύω που πέθανες δίχως νάχεις προλάβει 
Των κακών που μας βρήκανε να μετρήσεις το βάθος. 
Μα ολ' αυτά θα σου τα πω Δαρείε, με δυο λόγια: 
Τη δύναμη τους χάσανε όλη σχεδόν οι Πέρσες. 

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Πώς; αρρώστια μην έπεσε; Ή μην έγινε στάση;

ΑΤΟΣΣΑ 
Όχι. Μα όλος ο στρατός χάθηκε στην Αθήνα.

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Κι από τους γιους μου ποιος εκεί το στράτευμα οδηγούσε;

ΑΤΟΣΣΑ 
Ο αψύς ο Ξέρξης. Κι άδειασε τη χώρα πέρα ως πέρα.


ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Στη θάλασσα ο ανόητος ή στη στεριά τολμούσε; 

ΑΤΟΣΣΑ 
Και στα δυό. Δύο μέτωπα με στρατούς δυό ανοίγει. 

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Και πώς τόσο εμπόρεσε πεζικό να περάσει; 

ΑΤΟΣΣΑ 
Τον Ελλήσποντο έζεψε κι έτσι έχει περάσει.

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Και το Βόσπορο έκλεισε; Ως κι αυτό έχει κάνει; 

ΑΤΟΣΣΑ 
Αλήθεια,ναι. Κάποιος θεός θα του ’πε να το κάνει.

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Αχ! Φοβερός θα ήτανε πολύ ο θεός εκείνος. 

ΑΤΟΣΣΑ 
Φαντάζεσαι το τι κακό τέλος του έχει δώσει. 

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Λοιπόν τι έπαθαν αυτοί κι εσείς στενάζετε έτσι;

ΑΤΟΣΣΑ 
Πρώτα ο στόλος ρήμαξε, κι εχάθη κι ο στρατός μας.

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Μου λες πως όλος ο στρατός εχαθηκε απ’ το δόρυ;

ΑΤΟΣΣΑ 
Και γι αυτό αντρογύμνωτα τώρα κλαίνε τα Σούσα. 

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Ο στρατός! Αλί!  Το στήριγμα και η αξία μας όλη.

ΑΤΟΣΣΑ 
Κι απ' των Βακτρίων το λαό χάθηκαν όλοι οι νέοι.

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Ποιών συμμάχων ο δύστυχος έχει σβυσει τη νιότη... 

ΑΤΟΣΣΑ 
Κι ο Ξέρξης λένε, έρημος, μονάχος και με λίγους… 



ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Λοιπόν; Πού τέλειωσε; Και πώς; Υπάρχει σωτηρία; 

ΑΤΟΣΣΑ 
Στη γέφυρα ήρθε γρήγορα που πριν είχε φτιαγμένη.

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ 
Στην ήπειρο να έφτασε τάχα γερός ετούτη;

ΑΤΟΣΣΑ 
Ναι.Και για τούτο δε χωρεί αμφιβολία καμμία. 

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ
Αλλίμονο. Ηρθε των χρησμών πιό γρήγορα το τέλος 
Που έλεγα πως θα ’παιρναν χρόνο πολύ να στέρξουν. 
Αλλά ο Δίας θέλησε πολύ πιό πριν να γίνουν. 
Οταν κανένας βιάζεται και ο θεός τον σπρώχνει.
Κακή πληγή τώρα άνοιξε σε όλους μας τους φίλους.
Κι ο γιος μου τόκανε αυτό και τ’ άσκεφτά του νιάτα
Την ιερή ελπίζοντας ροή του Ελλησπόντου
Πως θα κρατούσε όπως κρατεί τους δούλους στα δεσμά τους.
Και του θεϊκού επίστεψε ρεύματος του Βοσπόρου
Πως θα του αλλάξει τη μορφή. Και πως αφού του βάλει
Δεσμά σιδεροκάμωτα, μεγάλο θ’ άνοιε διάβα
Για το στρατό του. Και θνητός ενώ ήτανε, θαρρούσε,
Με την κακή τη γνώμη του πως όλους θα νικούσε
Τους θεούς-κι αυτόν τον ίδιονε τον άγριο Ποσειδώνα.
Πώς να μην πω πως ήτανε του νου αυτή η αρρώστια
Που το παιδί μου είχε βρει; Οι άνθρωποι φοβάμαι
Τον ακριβό τον πλούτο μου, που για να τόνε μάσω
Τόσες θυσίες έκανα, να μη μου τον αρπάξουν. 

ΑΤΟΣΣΑ
Από φίλους μαθήματα τέτοια πήρε ο Ξέρξης 
Που για σένα του λέγανε ότι πάμπολλα πλούτη 
Εχεις κάνει με πόλεμο για να βρουν τα παιδιά σου 
Και πως κείνος πολέμαγε μοναχά μες στο σπίτι 
Και καθόλου δεν αύξαινε -το μεγάλο το βιός του. 
Κι επειδή εντρεπότανε όλα τούτα ν' ακούει 
Στο μυαλό του το έβαλε την Ελλάδα να πάρει. 

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ
Ετσι λοιπόν.Το έργο αυτό αυτοί το έχουν κάνει
Το μέγα κι αλησμόνητο-ν' αδειάσουνε τα Σούσα,
κάτι που μέχρι σήμερα ποτέ δεν είχε γίνει
Αφότου ο Δίας έδωσε τη χάρη σ’ έναν μόνο
Αντρα, την προβατότροφη να κυβερνάει Ασία. 
Και ηγεμόνας του στρατού πρώτος ο Μήδος ήταν
Κι ο γιος του εσυνέχισε το έργο του κατόπιν
Γιατί του εκυβέρναγε η φρόνηση το νου του.
Και τρίτος ύστερα απ' αυτόν ο ευτυχής ο Κύρος
Που την ειρήνη έδωσε σ’ όλους του τους συμμάχους
Και τους λαούς υπόταξε Λυδίας και Φρυγίας
Και με τη βία εδάμασε όλη την Ιωνία 
Γιατ' ήταν άνθρωπος με νου κι οι θεοί τον αγαπούσαν.
Του Κύρου πάλι ο τέταρτος ο γιος ήταν σατράπης.
Πέμπτος ο Μέρδις διοίκησε, ντροπή για την πατρίδα
Και για τους θρόνους τους παληούς, ώσπου μες στο παλάτι
Οικτρά τον δολοφόνησε ο ο άξιος Αρταξέρξης,
Με φίλους άλλους κάνοντας ότι έπρεπε να κάνουν.
Κι εγώ αυτό που ήθελα με κλήρο τόχω πάρει
Και με πολύ έκανα στρατό μεγάλες εκστρατείες.
Μα ούτε τόσο δα κακό έκανα στην πατρίδα.
Κι ο γιος μου ο Ξέρξης που σα νιος και νιές ιδέες έχει
Τις συμβουλές που του ’δωσα διόλου δε λογαριάζει.
Και σεις το ξέρετε καλά της νιότης μου συντρόφοι
Πως όσοι εκαθήσαμε πάνω σ’ αυτόν το θρόνο
Κακά όσα έκαμε αυτός, δεν έχουμε όλοι κάμει.

ΧΟΡΟΣ
Λοιπόν Δαρείε μ' ολ' αυτά πού κατάληγεις; Πες μας 
Τι σαν λαός να κάνουμε πρέπει για νάρθει πάλι 
Κάτι καλλίτερο για μας ύστερα απ’ όλα τούτα; 

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ
Ξανά μην πολεμήσετε στη χώρα των Ελλήνων
Κι ας είναι περισσότερο το στράτευμα των Μήδων
Γιατί την ίδια τους τη γη έχουνε σύμμαχό τους. 

ΧΟΡΟΣ 
Τι θες να πεις; Πώς συμμαχούν οι δυό τους; Με τι τρόπο;

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ
Γιατί όσους περισσεύουνε με πείνα τους σκοτώνει.

ΧΟΡΟΣ 
Αλλά θα στείλουμε στρατό γερό και διαλεγμένο.

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ
Ακόμα κι όσος έμεινε στρατός μες στην Ελλάδα 
ούτε κι αυτός γυρίζοντας δε θάβρει σωτηρία.

ΧΟΡΟΣ
Τι λες; Λοιπόν απ’ τον πορθμό δε θα διαβεί της Ελλης 
Οσο βαρβάρων στράτευμα βρίσκεται στην Ευρώπη;

ΕΙΔΩΛΟ ΔΑΡΕΙΟΥ
Ελάχιστοι, αν των θεών πρέπει τις προφητείες 
Να τις πιστεύουν οι θνητοί, κι απ’ ότι μέχρι τώρα
Που έχει γίνει έχουμε δει. Γιατί δε στέργουν άλλα 
Και αλλά όχι. Ετσι λοιπόν ελπίδες είχε κούφιες 
Φεύγοντας όταν διαλεχτούς στρατιώτες έχει αφήσει 
Και στην πεδιάδα κάθονται που του Ασωπού το ρέμα 
Τρέχει, τροφή καλόδεχτη στης Βοιωτίας το χώμα. 
Κι εκεί τους μέλλει τα κακά τα πιο βαριά να πάθουν.
 Γιατί δειχτήκαν άθεοι κι αυθάδεια γεμάτοι 
Και διόλου δεν εντράπηκαν φτάνοντας στην Ελλάδα 
Θεών ιερά να γδύνουνε και τους ναούς να καίνε. 
Τώρα συντρίμμια οι ναοί. Και των βωμών τα κτίρια 
Συρριζα είναι άγρια, φρικτά καταστραμμένα. 
Αφού κακά εκάμανε, κακα και θε να πάθουν. 
Αλλ’ απ’ αυτά που έπαθαν έχουν να δούνε κι άλλα, 
’Τι των κακών δε στέρεψε η πηγή γι αυτούς ακόμα. 
 Γατί η λόγχη η Δωρική θα κάνει ώστε το χώμα 
Των Πλαταιών, αιμάτινη να το σκεπάσει κρούστα. 
Κι ως την τριτόσπορη γενιά σωροί νεκρών μεγάλοι 
Άφωνοι θε να δείχνουνε στα μάτια των ανθρώπων 
Οτι δεν πρέπει του θνητού να παίρνει ο νους αέρα. 
Γιατί όπου ανθίζει η ξιπασιά και ο χαμός καρπίζει 
Και συφορές πολυκλαυτες τρυγάει όποιος θερίζει.
Τέτοια λοιπόν γνωρίζοντας η πληρωμή πως θάναι
Ελλάδα να θυμώσαστε πάντοτε και Αθήνα.
Κι ούτε κανένας απά σας να μην καταφρονήσει
Τη μοίρα του και άλληνε μοίρα ζητώντας νάβρει
Την τωρινή ευτυχία του χαλάσει τη μεγάλη.
Γιατί ο Δίας, ο αυστηρός και δίκαιος κριτής μας
Την άμετρη την έπαρση και άμετρα κολάζει.
Ετσι λοιπόν αφού αυτός δεν έχει φρονιμάδα
Με συμβουλές καλόγνωμες συστηστε του να πάψει
Με θράσος υπερφίαλο να προκαλεί τα θεία.
Και συ γρηά μητέρα του, που σ’ αγαπάει ο Ξέρξης
Στο σπίτι πήγαινε κι αφού στολή καλή μια πάρεις
Το γιο σου προϋπάντησε που απ’ τον μεγάλο πόνο
Τα πλουμισμένα ρούχα του κουρέλια είναι τώρα
Και καθησύχασε τόνε με τα καλά σου λόγια.
Γιατί απ’ όσο ξέρω εγώ, μόνον εσέ θ’ ακούσει.
Εγώ πηγαίνω πάλι εκεί, κάτω, στης γης τα σκότη.
Όσο για, σας γερόντοι μου κι αν τ’ άσχημα σας ζώνουν
Μες στην ψυχή σας τη χαρά ναχετε κάθε μέρα 
Γιατί ο πλούτος στους νεκρούς καθόλου δε φελάει. 

ΧΟΡΟΣ
Επόνεσα σαν άκουσα τα πάθη των βαρβάρων
Για όσα ή τους βρήκανε ή θα τους βρουν ακόμα. 

ΑΤΟΣΣΑ
Μαύρη μου μοίρα! Τι κακών πόνοι πολλοί με βρίσκουν
Και πως ετούτη η συφορά πιότερο με δαγκώνει
Για τη ντροπή ν’ ακούω εγώ των ρούχων όπου ντύνουν
Του βλασταρτού μου το κορμί!  Μ’ ας πάω στο σπίτι τώρα
Και αφού πάρω μια στολή ας τον προϋπαντήσω.
Γιατί δεν πρέπει ο άνθρωπος ποτέ του να προδίνει
Τους που αγαπά περσότερο αυτοί σα δυστυχούνε.

ΧΟΡΟΣ
ΤΡΙΤΟ ΣΤΑΣΙΜΟ
Α! Τι μεγάλη κι όμορφη περνούσε η ζωή μας
Τη χώρα όταν κυβέρναγε ο βασιλιάς Δαρείος, 
Αυτός ο γέρος ο άκακος, ο πάντα νικηφόρος, 
Ο ισόθεος, ο πάντοτε με δύναμη γεμάτος. 

Και πρώτα πρώτα είχαμε στρατό πολυακουσμένο 
Πούριχνε κάτω κι έπαιρνε κάστρα πυργοφραγμένα. 
Κι απ’ τους πολέμους άκοπους και χαρωπούς μας βρίσκαν 
Οι γυρισμοί και μπαίναμε σε σπίτια ευτυχισμένα. 

Και πόσες δεν εκούρσεψε πόλεις εκείνος δίχως 
Του ποταμού το πέραμα του Αλυ να περάσει-
Δίχως από το σπίτι του να το κουνήσει διόλου, 
Σαν τις Αχελωΐδες που στο πέλαο του Στρυμόνα 
Βρίσκονται και για συντροφιά έχουν χωριά της Θράκης. 

Κι αυτές που εξω απ’ τη θάλασσα, μες στη στεριά χτισμένες 
Με πύργους είναι δυνατούς περιτριγυρισμένες
Κι αυτές σ' αυτόν υπάκουαν. Και όσες καμαρώνουν 
Γύρω απ' της Ελλης το πλατύ το πέρασμα, κι εκείνες. 
Κι η Προποντίδα η τρίσβαθη και ο στενός ο Πόντος.  

Και τα νησιά που βρίσκονται θαλασσοκυκλωμένα
Γύρω απ’ τη γλώσσα της στεριάς,ετούτης, της δικής μας
Καθώς η Σαμο η λιόφυτη, κι η Λέσβος και η Χίος
κι οι Πάρος, Νάξος, Μύκονος, και παραδίπλα η Τήνος
Κι η Ανδρος η γειτόνισσα η τόσο κοντινή της. 

Και τα νησιά που βρίσκονται στων δυό στεριών τη μέση 
Λήμνος και Ρόδος κι Ικαρία, Κνίδος, κι αυτά δικά του. 
Κι από της Κύπρου όριζε τις πόλεις Πάφο, Σόλους, 
Και Σαλαμίνα, σήμερα που η μητρόπολή της 
Αιτία για τους τόσους μας τους πόνους έχει γίνει.
 
Κι ακόμα με τη γνώση του εξουσίαζε κι εκείνες     
Τις πόλεις τις Ελληνικές στη γη της Ιωνίας
Που και ανθρώπους εχουνε πολλούς και πλούτο μέγα.
Μα δύναμη ακατάβλητη οι άντρες, κι οι δικοί του  
Είχανε, και οι σύμμαχοι, απ’ όπου κι αν φερμένοι.
Μα τούτο που έχει ο πόλεμος κακό θαλάσσιο φέρει
Σε μας, και που απρόσμενα μας έχει αφανίσει  
και τόσο μας επόνεσε, βέβαια θεόσταλτο είναι. 



ΕΞΟΔΟΣ 

ΞΕΡΞΗΣ
Αλλί ! Τι κακό αναπάντεχο   
Που χτύπησε εμένα το δόλιο
Και πώς ο θεός τσαλαπάτησε , 
Με τετοια μανία τους Πέρσες 
Αλί! Τι θα γινω ο κακόμοιρος.
Αχ! Τώρα που βλέπω μπροστά μου
Σεβασμιους της χώρας μας γέροντες 
Τα πόδια μου είναι κομμένα.
Ας ήτανε θε μου κι εμένα      
Η ίδια να πρόσμενε μοίρα 
Με κείνους που εκεί εχαθήκανε. 

ΧΟΡΟΣ
Αλί βασιλιά μου-αλλίμονο. 
Αλί στο γενναίο στρατό μας. 
Αλί στων Περσών τη μεγάλη
Την κυβερνήτρα δύναμη
Αλί στων αντρών μας το καύχημα
Που η μοίρα τους έχει θερίσει.
Και κλαίει η γη μας τα νιάτα της
η ίδια που έχει γεννήσει
κι ο Ξέρξης τα πήρε και τάστειλε
Γραμμή μες στον αφωτο Αδη.

Και πάει το ανθός της χώρας μας. 
Και παν τοξομάχοι μεγάλοι. 
Κι αρίθμητα παν παλληκάρια μας 
Κι. η κάθε μας πάει ελπίδα. 
Μυριάδες λεβέντες για πάντα 
Για πάντα-γιά πάντα χαθήκανε. 
κι η γη της Ασίας η υπέρλαμπρη 
Μαζί με κεινούς βασιλιά μου 
Αδύναμη τώρα εγονάτισε. 

ΞΕΡΞΗΣ
Και νάμαι κι εγώ, αξιοθρήνητος. 
Ωΐμέ, συφορά για να φέρω 
Στη χώρα μου μόνο εγεννήθηκα 
και  μαύρα κακά στη φυλή μου.

ΧΟΡΟΣ
 Γι αυτό και αντίς καλωσόρισμα 
Εγώ μοιρολόγι θα ψάλλω 
Μαριανδυνό, κακομέλετο
Στριγγό και κακόφωνο κι άγριο. 

ΞΕΡΞΗΣ
Βγάλτε δαρμό που σπάει καρδιές. 
Βγάλτε στριγγιά καρδιοσπαράχτρα. 
Η ίδια επάνω μου έπεσε 
Η μοίρα και μ’ έχει ρημάξει.

ΧΟΡΟΣ
θα βγάλω φωνή, ναι, ολόδαρτη 
Να δείξω τον πόνο που νιώθω 
Για όσα κακά θαλασσόφερτα 
Μας έχουν καινούργια χτυπήσει. 
Το πένθος θα σκούξω δακρύβρεχτο 
Εγώ της γενιάς και της χώρας.

ΞΕΡΞΗΣ
Γιατί των Ιώνων
Την είχε ταμένη
Τη νίκη αυτή.
Σε κείνους τη δίνει
Ο μέγας ναυάρχος
Ο Αρης ο άδικος
Στον μαύρο αλωνίζοντας
Γιαλό και τους βράχους
Εκεί τους κατάρατους. 

ΧΟΡΟΣ
Ρωτάω και σκούζω: 
Που είναι οι άλλοι 
οι ολάκριβοι φίλοι!
Που είναι ο Πελάγονας; 
Και που ο Φαρανδάκης; 
Που ειν' ο Δοτάμας; 
Που ειν' ο Αγδάβατας; 
Ο Σούσας; Ο Ψάμμις;  
Και ο Σουσισκάνης 
Τ' Αβγάτανα που άφησε 
μαζί σου για νάρθει; 

ΞΕΡΞΗΣ
Χαμένους εκεί
Εκεί τους παράτησα
Εκεί. Από Τύρια
Πεσμένους γαλέρα
Να ρέβουν στο κύμα-
Στους βράχους να ρέβουν 
Της Σαλαμίνας.


ΧΟΡΟΣ

Και πούναι, και πάλι
Ρωτώ,ο Φαρνούχος; 
Και το παλληκάρι
Ο Αριόμαρδος πούναι;
Και πού ο Σευάκης
Ο βασιλιάς; 
Και πού τ' αρχοντόπουλο  
Ειν' ο Λιλαίος;    
Ο Μέμφις; Ο Θάρυβις; 
Και πού ο Αρτεμβάρης;
Και πού ο Μασίστρας;
Και πού ο Υσταίχμας
Ρωτάω. Πες μου!

ΞΕΡΞΗΣ
Αλλί μου! Αλλί μου!
Τους έγραφε η μοίρα       
Σα δουν την παλιά
Κατάρατη Αθήνα    
Αμέσως μετά    
Να πέσουνε όλοι.    
Αλί μου! Αλί!    
Εκεί σπαρταράνε    
Στην ξέρα οι δόλιοι.    
ΧΟΡΟΣ 

Κι αλήθεια μην είδες         
Τον μες στους πιστούς σου     
πιστότερο απ’ όλους,
Εκείνον, το μάτι σου,    
Τον Άλπιστο λέω, 
Αυτόν, του Βατάνωχου,    
Που σου εμετρούσε    
Μυριάδες μυριάδες 
Τους τόσους στρατιώτες;
Η μη το Σησάμα 
Του Μεγαβάτα; 
Τον εύσωμο Πάρθο 
Η τον Οΐβάρη; 
Τους άφησες όλους. 
Τους άφησες δόλιε 
Για να ’χεις να λες 
Στους ένδοξους Πέρσες 
Κακά κι από τ’ άσχημα 
Χειρότερα ακόμα. 

ΞΕΡΞΗΣ
Ωχου λαχταρά και καημός!
Για τους συντρόφους τους καλούς
Τ’ άραχνα μου θυμίζεις
Τα βάσανα τ’ αξέχαστα-
Τ’ αξέχαστα-αλίμονο
Που την καρδιά μου κάνουνε
Να μου βογγάει στο στήθος.
 

ΧΟΡΟΣ
Κι ακόμα βέβαια πολλούς. 
Πολλούς ζητάμε ακόμα. 
Τον Ξανθι που οδήγαγε 
Μύριους στη μάχη Μάρδους 
Και τον Αγχάρη τον δεινό 
Στη δίνη του πολέμου, 
Του ιππικού τους άρχοντες 
Διαίξη και Αρσάμη, 
Τον Τόλμο τον αχόρταστο 
Για πόλεμο. Παν όλοι. 
Άταφοι πάνε. Αταφοι. 
Δεν ακλουθούνε τις σκηνές 
Τις τροχοκίνητές σου. 

ΞΕΡΞΗΣ
Γιατί οι πρώτοι του στρατού 
Χαθήκανε και πάνε. 


ΧΟΡΟΣ 
Χαθήκανε οι άμοιροι. 

ΞΕΡΞΗΣ 
Αλί μου! Αλί! Αλίμονο! 


ΧΟΡΟΣ
Αχού κακό ανέλπιστο 
Που οι θεοί έχουν στείλει. 
Α! Πως η Άτη καθαρά 
Ολόλαμπρη φαντάζει. 

ΞΕΡΞΗΣ
Αλί! Πώς χτυπηθήκαμε 
Για παντα από τη μοίρα. 


ΧΟΡΟΣ
Εχτυπηθήκαμε  μαθές.
 
ΞΕΡΞΗΣ 
Με νέο κακό. 
Με νέο κακό.


ΧΟΡΟΣ
Οι ναύτες εμείς που απαντήσαμε
Των Ιώνων, κακό μας εφέρανε. 
Α! Είναι στον πόλεμο άτυχοι οι Πέρσες. 
 
ΞΕΡΞΗΣ
Πως όχι αφού ο ταλαίπωρος 
Στρατό έχω τόσον χάσει; 

ΧΟΡΟΣ
Και τι δεν εχάθη!
Μεγάλα τα πάθη
Που βρήκαν τους Πέρσες. 

ΞΕΡΞΗΣ
Και  βλέπεις ακόμα 
Κι αυτό της στολής μου 
Που απόμεινε ράκος; 

ΧΟΡΟΣ 
Το βλέπω... το βλέπω… 

ΞΕΡΞΗΣ
Και βλέπεις ακόμα
Κι αυτή τη φαρέτρα;.. 

ΧΟΡΟΣ
Ε, τι; Ειν' αυτό 
Που τάχα εσώθη;
 
ΞΕΡΞΗΣ
…Τη δέσμη αυτή των βελών!


ΧΟΡΟΣ 
Πολλά ενώ ήταν    
Εμείνανε λίγα.     

ΞΕΡΞΗΣ 
Κι οι σύμμαχοί μας χάθηκαν. 

ΧΟΡΟΣ 
Φυγόμαχοι όχι-
Δεν είναι οι Ίωνες.

ΞΕΡΞΗΣ
Καθόλου. Αναπάντεχη 
Μας κάναν λαχτάρα. 

ΧΟΡΟΣ
Μιλάς για τα όσα 
Καράβια εφύγαν 
Μακριά, να σωθούνε;

ΞΕΡΞΗΣ
Που αυτά μου τα ρούχα
που φόραγα, τα ’σκισα 
Στην τόσο βαριά συφορά. 


ΧΟΡΟΣ 
Πωπω πωπω:
 
ΞΕΡΞΗΣ
Οσα πωπω κι αν έλεγα 
Λίγα θα ήταν πάλι.

ΧΟΡΟΣ
Διπλά και τριπλά
Τα κακά μας εβρήκαν.

ΞΕΡΞΗΣ
Δικές μας λύπες 
Εχθρων χαρές.

ΧΟΡΟΣ
Κι η δύναμη πούχαμε 
Πάει ... πετσοκόφτηκε… 

ΞΕΡΞΗΣ
Και δε μου εμείνανε 
Καθόλου ακόλουθοι.

ΧΟΡΟΣ
…Απ’ όσα έχουν πέσει
Κακά πελαγίσια
Στων φίλων τα πλήθη. 

ΞΕΡΞΗΣ 
Μα κλαίγε. Όλο κλαίγε
Για τ' άμετρα πάθη
Και ως το παλάτι 
Ας πάμε θρηνώντας,


ΧΟΡΟΣ
 Ναι. κλαίω. Απ’το θρήνο 
Καταβρεχτος είμαι.

ΞΕΡΞΗΣ
Αντίφωνα τώρα
Στο θρήνο μου σκούζε.


ΧΟΡΟΣ
Κακά οι αχρείοι
Και παίρνουν και δίνουν. 

ΞΕΡΞΗΣ
Μαζί τώρα ταίριαξε 
Με μένα το θρήνο. 


ΧΟΡΟΣ
Ωΐμένα! Ωΐμέ! 
Βαριά είναι τούτη 
που μ’  ήβρε η μοίρα 
Βαρύς και  ο πόνος 
Γι αυτήν που πονώ.

ΞΕΡΞΗΣ
Σέρνε το θρήνο. Σέρνε τον 
Και στέναζε γιά μένα. 

ΧΟΡΟΣ
Αλίμονο!  Αλίμονο! 
Πόνος και πόνος. 

ΞΕΡΞΗΣ
Αντίφωνα τώρα
Στον θρήνο μου σκούζε. 

ΧΟΡΟΣ
Δε λείπει αφέντη μου 
Ο λόγος για τούτο. 

ΞΕΡΞΗΣ
Λοιπόν τώρα θρήνει 
Σε τόνους ψηλούς. 

ΧΟΡΟΣ
Αλί, αλί! Πωπω πωπω! 
Θα σμίξουν και πάλι 
Στη μαύρη πληγή μου 
Δαρσίματα μαύρα.

ΞΕΡΞΗΣ
Και χτύπα το στέρνο 
Και λέγε το Μύσιο 
Για με μοιρολόγι. 

ΧΟΡΟΣ 
Με πίκρα...Με πίκρα... 

ΞΕΡΞΗΣ
Και τ’ άσπρα σου γένια 
Ξερρίζωνε τώρα. 

ΧΟΡΟΣ
Με δύναμη κιόλας. 
Και κλαίω γοερά. 

ΞΕΡΞΗΣ
Στριγγόφωνα τώρα. 

ΧΟΡΟΣ 
Κι αυτό θα το κάνω.

ΞΕΡΞΗΣ
Τα πέπλα σου σκίσε 
Με άπελπα χέρια.

ΧΟΡΟΣ 
 Με πίκρα… Με πίκρα… 

ΞΕΡΞΗΣ
Και τα μαλλιά σου τράβα τα 
Θρηνώντας το στρατό μας. 

ΧΟΡΟΣ
Με δύναμη κιόλας. 
Και κλαίω γοερά. 

ΞΕΡΞΗΣ
Τα μάτια να τρέχουν. 

ΧΟΡΟΣ 
Ολόβρεχος είμαι


ΞΕΡΞΗΣ
Αντίφωνα τώρα
Στον θρήνο μου σκούζε.

ΧΟΡΟΣ 
Αά… αα…

ΞΕΡΞΗΣ
Αλί! Αλί!
Για την πόλη τραβάτε. 

ΧΟΡΟΣ
Ναι ναι, αλίμονο! 
Για κει  τραβάμε…

ΞΕΡΞΗΣ
Να θρηνείτε καθώς 
Σιγανά περπατάτε. 

ΧΟΡΟΣ
Πικροβάδιστο-αλί! 
Της Περσίας το χώμα…

ΞΕΡΞΗΣ
Αχ αχ αχ αχ γι αυτούς που χάθηκαν 
Αχ αχ αχ αχ με τα τρίσκαρμα πλοία.

ΧΟΡΟΣ
Με κακόκραχτο κλάμα 
Ως εκεί θα σε πάω. 

ΤΕΛΟΣ
 

 

 ΟΤΑΝ

Όταν
στον τελειωμό της μάχης της μεγάλης
του γυρισμού τον δρόμο παίρνεις νικημένος
κι ακούς ακόμα να ηχούνε καθαρές
του νικητή σου οι χαρούμενες ιαχές
κι η κόλαση ξεχύνεται ξοπίσω σου και μπρος σου φοβερή…
τότε
δεν ωφελεί παράδεισους να σκέφτεσαι.
Για φαντασιώσεις πια καιρός δεν είναι.

Τα βήματά σου σύρε και βολέψου
όπως μπορείς σε μια γωνιά
και τυχερός πολύ να θεωρείσαι
που εκεί σ’ αφήνουνε να μείνεις.

Για δίκαιο μη μιλήσεις.
Για δόλον του εχθρού ή ατιμίαν του στη μάχη.
Τα τέτοια σβήστα από τη σκέψη σου τελείως
και από τώρα ήσυχα να ζεις και μετρημένα
με προσοχήν προσέχοντας μεγάλην
μη κάτι που θα κάνεις ή θα πεις
τόνε θυμώσει τον εχθρόν που νικητής εμπήκε στη ζωή σου.

Και ξέρεις δα οι νικητές τι εύκολα θυμώνουν.

 

 

 

ΓΙΩΡΓΗ ΧΟΛΙΑΣΤΟΥ

ΑΡΗΣ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗΣ 



ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 

Ιμπεριαλισμός
Εκμετάλλευση
Ευμάρεια
Σπύρος Κούβας-αντάρτης του ΕΛΑΣ
Τζαβέλας-Καπετάνιος του Ε Λ Α Σ,ο υπασπιστής του Άρη
Παιδί
Α' Γέρος
Β' Γέρος
Γ' Γέρος
Αντάρτης του ΕΛΑΣ
Α' Χωρική
Α' Χωρικός
Β' Χωρικός
Γ' Χωρικός
Β' Χωρική
Σιάντος-ΓΓ του ΚΚΕ
Κρις-Άγγλος ταγματάρχης
Χόπκινσον-Το αυτί και το μάτι του Φόρεϊν Όφφις στη Μέση Ανατολή
Κανελλόπουλος-Έλληνας πολιτικός
Κα Χόπκινσον
Πάτον-Διευθυντής των Ελληνικών εκπομπών του 
Β Β C
Γιόργκενσεν-Ανώτερος υπάλληλος του Υπουργείου Εξωτερικών της Σουηδίας
Σεφεριάδης-Έλληνας ποιητής
Μάζαρυκ-Υπουργός Εξωτερικών της Τσεχοσλοβακίας
Κερκ-Διπλωματικός Σύμβουλος των Η Π Α στον Ανώτατο Διοικητή τωνΣυμμαχικών Δυνάμεων της Μεσογείου 
Νεόφυτος-Έλληνας πλωτάρχης
Κάζεϋ-Άγγλρς υπουργός 
Ντε Γκωλ-Γάλλος στρατηγός 
Τσουδερός-Έλληνας πολιτικός 
Σκόμπυ-Ανώτερος Άγγλος αξιωματικός 
Δόβας-αντισυνταγματάρχης 
Σπηλιωτόπουλος-συνταγματάρχης 
Κιτριλάκης-συνταγματάρχης
Πελτέκης-έμπιστος των συνταγματαρχών
Πελοπίδας-Καπετάνιος του ΕΛΑΣ
Νικηφόρος-Καπετάνιος του ΕΛΑΣ
Θωμάς-Καπετάνιος του ΕΛΑ Σ, Σύνδεσμος του Άρη με την Κεντρική Επιτροπή
Άρης Βελουχιώτης
Μπελής-Καπετάνιος του ΕΛΑΣ
Α Εγγλέζος στρατιώτης
Β' Εγγλέζος στρατιώτης
Ιωαννίδης-μέλος της Κ Ε του ΚΚΕ
Τζήμας-μέλος της Κ Ε του ΚΚΕ
Λήππερ-Ύπατος Αρμοστής της μακροπρόθεσμης αγγλικής πολιτικής για την Ελλάδα
Τίλλερ-Άγγλος ποιητής, μαθητευόμενος διπλωμάτης 
Βενιζέλος-Έλληνας πολιτικός 
Σβώλος-Πρόεδρος της Π Ε Ε Α 
Σοφιανόπουλος-Έλληνας πολιτικός 
Σαράφης-Στρατηγός 
Παππούς
Σπίνος-εγγονός του 
Γυναίκα-νύφη του 
Γειτόνισσα
Αντρέας-γιος του παππού 
Θύμιος-αντάρτης του ΕΛΑΣ 
Βάσος-αντάρτης του ΕΛΑΣ 
Θύελλα-αντάρτισσα του ΕΛΑΣ 
Παπανδρέου-Έλληνας πολιτικός 
Νίτσα-γυναίκα του Κανελλόπουλου 
Κυβέλη-γυναίκα του Παπανδρέου 
Α' Ταγματασφαλίτης 
Β' Ταγματασφαλίτης 
Καραϊσκάκης-Καπετάνιος του ΕΛΑΣ 
Χρυσαϊτης-αντάρτης του ΕΛΑΣ
Μήτρος-αντάρτης του ΕΛΑΣ
Βουβά πρόσωπα:χωρικοί, χωρικές, αντάρτες, δικαστής, ένορκοι.

(Το έργο διαδραματίζεται στα χρονικά περιθώρια μεταξύ του Ιούλη 1942 μέχρι 15 Ιουνίου του 1945) 








ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ 

Βράχα Ευρυτανίας. Πλατεία του χωριού με χωρικούς. 
Ο ΣΠΥΡΟΣ ΚΟΥΒΑΣ μόνος. Ενα παιδί μπαινοβγαίνει τοποθετώντας καρέκλες

ΚΟΥΒΑΣ
Αν η πατρίδα ήτανε Θεός, τόσα μαρτύρια πού 'χω για χάρη της τραβήξει τους τελευταίους μήνες, θά'χα εξασφαλίσει τον Παράδεισο. Τα πόδια μου δίπλα το 'να στ' άλλο δε στάθηκαν όλον αυτόν τον καιρό. Το άντερο μου στρογγυλεύει μια φορά την εβδομάδα μόνο, και τ' αδέρφι του Θανάτου λες και μ' έχει σιχαθεί και δε με πλησιάζει-να 'δινε ο Θεός να 'τανε οικογενειακό τους… Ο ίδιος τόπος δυο φορές δε μ' έχει δει. Μα κι αν τέτοιο ακοινώνητο αγρίμι έχω γίνει εγώ, όμως πάνω στο κεφάλι μου μια κοινωνία ψειρένια ολόκληρη ανθεί, χαρά γεμάτη κι ευτυχία.
Κι ενώ σπάνια εγώ να κλείσω μάτι,έχω για πάντα κλείσει τα μάτια σε καμπόσους Ιταλούς.Που αν η πατρίδα δεν εκέρδισε πολλά από το θάνατο τους,εγώ όμως γδύνοντάς τους εκατάφερα η πατούσα μου να μη βογγάει σε κάθε βήμα μου γυμνή,κι ο ώμος μου να νιώθει ότι παίρνει μέρος στην πρόοδο,αφού τώρα κουβαλάει όχι το γκρα του παπούλη μου,αλλά Ενφιλ Ιταλικό,τελευταία μόδα στο ντύσιμο του αντάρτη.
Δεν παραπονιέμαι. Καλύτερα μ' αρέσει ετούτη η ζωή, παρά αυτή που ζούσα στο χωριό μου πριν να βγω αντάρτης,και που ακόμα ζουν οι χωριανοί μου.Το σπίτι τους είναι μπακάλικο,και το μποστάνι τους μανάβικο των Γερμανοϊταλών,που παν και παίρνουν ό,τι θέλουν από κει.Με διαφορά μονάχα ότι δεν πληρώνουν.
Παραγωγοί και να πεθαίνουμε από την πείνα! Κακό πράγμα η σκλαβιά-να μην ορίζεις της δουλειάς σου τον καρπό…
Μα γι αυτό έγινα αντάρτης,για ν' αλλάξει τούτη η κατάσταση και να γίνουν πάλι αφεντικά στο χωράφι του ο αγρότης και στο μαγαζί του ο τεχνίτης.Και μπήκα σε αντάρτικο που κάνει καλά τη δουλειά του,γιατί μέσα σ' ένα χρόνο έχουμε καταφέρει να γίνουμε υπολογίσιμοι αντίπαλοι για τους Γερμαναράδες.Ο καπετάνιος μας τα 'χει ξεκαθαρισμένα τα πράματα στο μυαλό του:λευτεριά της πατρίδας πρώτα από τον ξένο κατακτητή,και ύστερα λευτεριά από τους ντόπιους,τους Ελληνες φασίστες που μας πίνουνε το αίμα όχι με όπλα Γερμανικά,αλλά με τα όπλα του χωροφύλακα σημαδεύοντας μας. Μιαν απορία έχω μόνο,γιατί,ενώ όλα πάνε πρίμα στο ανταρτικό μας,τον καπετάνιο τόνε βλέπω στενοχωρημένον ώρες ώρες.Και πρόσεξα ότι η στενοχώρια τόνε πιάνει όταν γυρίζει ο καπετάν Θωμάς και του φέρνει μαντάτα από τα μεγάλα κεφάλια της Αθήνας.Ο Θεός να δώσει φώτιση σε όλους για το καλό της πατρίδας.
(Μπαίνει ο Τζαβέλας)
Ποιος είσαι συ; Πώς πέρασες;
ΤΖΑΒΕΛΑΣ
Η απάντηση στην πρώτη ερώτηση είναι εύκολη:Τζαβέλας.Ως για τη δεύτερη γαμώ τα κερατά σας.Ελληνας είμαι.Τι άλλο έπρεπε να 'μαι για να μ' αφήσει ο σκοπός σας να περάσω;
ΚΟΥ.
Εχθρός του εχθρού μας.Αλλά αφού σ' άφησε ο Δήμος να περάσεις θα πει πως είσαι εντάξει. Καλώς μας ήρθες. Είμαι ο Σπύρος Κούβας από την Έπαχτο. Εσύ από πού είσαι; 
ΤΖΑΒΕΛΑΣ
Από τα Τοπάλια. 
ΚΟΥ
Από τα Τοπάλια; Ξέρεις το Σταύρο τον Αγρικούδη;
ΤΖΑ
Αν τον ξέρω;Πρώτοι φίλοι είμαστε.Και στο κόμμα μαζί μπήκαμε.Αλλά με πρόλαβε κι έχει δυο μήνες αντάρτης τώρα.Είναι μαζί σας;
ΚΟΥ
Και βέβαια είναι μαζί μας.Τώρα είναι στο ρέμα κάτω,με την πρώτη διμοιρία.
ΤΖΑ
Πότε μπορώ να τον δω;
ΚΟΥ
Κάτσε τώρα να δεις πρώτα κάτι άλλο και ύστερα βλέπεις το Σταύρο.
ΤΖΑ
Σαν τι να δω;
ΚΟΥ
'Ενα δικαστήριο. Ενα στρατοδικείο.Πάνω στην ώρα ήρθες. Δικάζουμε το Μαραθέα.
ΤΖΑ
Πιάσατε το Μαραθέα;
ΚΟΥ
Τον πιάσαμε χτες και σήμερα δικάζεται.Διαταγή του Αρη.
ΤΖΑ
Είναι δω ο Άρης;
ΚΟΥ
Οχι.Είναι στη Θήβα με το Μπελή.
ΤΖΑ
Ποιο Μπελή;

ΚΟΥ
Το Νάκο το Μπελή.
ΤΖΑ
Το Νάκο το Μπελή!;..
ΚΟΥ 
Ναι.
ΤΖΑ
Το Νάκο το Μπελή τον αρχιληστή;
ΚΟΥ
Ήτανε αρχιληστής.Τώρα είναι Καπετάνιος στο Αντάρτικο.
ΤΖΑ
Πώς έγινε αυτό;.
ΚΟΥ
Πώς θα γινότανε αλλιώς-ο Καπετάνιος μου τόκανε.
ΤΖΑ
Πώς είναι ο Άρης;
ΚΟΥ
Δεν τον έχεις δει;
ΤΖΑ
Αν τον είχα δει θα σε ρώταγα πώς είναι;Ακουστά έχω μόνο πολλά και δεν ξέρω να τα πιστέψω ή όχι;
ΚΟΥ
Απόσα άκουσες βάλε κι άλλα τόσα και θα έχεις μιαν εικόνα του Άρη.
(Μπαίνει ένα παιδί κουβαλώντας καρέκλες)
Αντε σπόρε, αργείς.
ΠΑΙΔΙ
Μη βιάζεσαι πατριώτη.Η μάνα σου έκανε εννιά μήνες να σε βγάλει
ΚΟΥ
Αντε και λίγα τα λόγια σου.
ΠΑΙ
Κι ας σε είχε μπάσει σ' ένα λεφτό 
(βγαίνει).
ΚΟΥ
Εξυπνάκιας..
ΤΖΑ
Τι καρέκλες είν' αυτές;
ΚΟΥ
Εδώ θα γίνει η δίκη.
ΤΖΑ
Πες μου για τον ' Αρη.Για να κάνει καλά τον τίγρη το Μπελή πρέπει νάναι ο ίδιος λιοντάρι.
ΚΟΥ
Ο καπετάνιος μου με τους κακούς γίνεται κακότερος.Με τους Ιταλούς γίνεται αρκούδα.Με τους Γερμανούς γίνεται τίγρις.Και με τους προδότες φωτιά γίνεται και τους καίει.Ο Θεός λέω, έκατσε και λογάριασε πριν τόνε κάνει."Στάσου" είπε,"εκείνοι οι ' Ελληνες χαίρι και προκοπή έχουνε να δούνε από τότε που γινήκανε κράτος.Από τη μια οι Τούρκοι,από την άλλη οι Εγγλέζοι,ύστερα οι πολιτικοί με τα κόλπα τους,τους έχουνε ταράξει".Και σα Θεός που είναι και ξέρει τα μελλούμενα, συνέχισε: "Σε λίγο έρχονται οι βασιλιάδες και οι Πάγκαλοι με τις δικτατορίες τους,οι Γερμανοϊταλοί μετά,ύστερα οι προδότες… οι μαυραγορίτες...Θα χαθούνε οι  Ελληνες ολότελα.Ας τους φτιάξω τον Άρη να τους γλυτώσει". Εφτιαξε λοιπόν την εικόνα του, την έβαλε μέσα στο πουλί του γερο-Κλάρα,κι εκείνος πήρε την Κλάραινα και πήγε στο κρεβάτι.Και το πώς πρέπει να είναι φτιαγμένοι οι καπεταναίοι,ο Θεός μόνο το ξέρει,ενώ εμείς το μαθαίνουμε κυττάζοντας τον Καπετάνιο μας.Πρώτος στη μάχη,τελευταίος στο φαϊ,απών στην ξεκούραση.Αν δει ξυπόλυτον αντάρτη θα του δώσει τ' άρβυλα του.Αν δει στενοχωρημένον αντάρτη θα γίνει καραγκιόζης να τον διασκεδάσει.Και στη χαρά του αντάρτη χαίρεται περσότερο αυτός.
Ζητάει όμως και πολλά από τον αντάρτη-τι πολλά;-όλα:τη ζωή του.Και τη ζωή εδώ που τα λέμε,και να τη χάσεις δεν ξέρεις πως την έχασες και δε σε νιάζει.Μα όσο την έχεις θέλει ο Καπετάνιος να τηνε κρατείς λεβέντικη,τίμια,κουμουνιστική.' Εκανε ο αντάρτης μια βρωμιά-μιαν αδικία;Θα τη χτυπήσει ο Καπετάνιος τόσο γερά που μαζί της πάει κι ο αντάρτης.
ΤΖΑ
Από στρατηγική γνωρίζει;
ΚΟΥ
Σα να πολέμαγε πρι να γεννηθεί.
ΤΖΑ
Παίρνει αποφάσεις γρήγορα;
ΚΟΥ
Πιο γρήγορα απ' ότι πήρε σένανε να το ρωτήσεις.
ΤΖΑ
Τόνε φοβούνται οι εχθροί;Τον σέβονται οι φίλοι;
ΚΟΥ
Για ένα τέτιον άντρα οι εχθροί πολλές φορές φοράν το ρούχο της φιλίας για να μη γνωρίζονται.Αυτός ατάραχος τραβά μπροστά με του λαού την ευτυχία για σημαία του.Και ποιος τόνε φοβάται-ποιος τον σέβεται δε λογαριάζει.Μόνο αν κανείς θέλει να του χαμηλώσει τη σημαία που κρατεί,τότε αυτός για κείνονε ειν' εχθρός και τον συντρίβει.Κι έτσι όπως πάει-μα την πίστη μου-αυτή η σημαία θα φτάσει ακέρια στον προορισμό της-Θα δούμε την πατρίδα λεύτερη και γρήγορα.
ΤΖΑ
Πολύ σίγουρος είσαι για τον καπετάνιο σου.
ΚΟΥ
Τζαβέλα έχεις τύχει σε σεισμό;Προτού αρχίσει η γης να τρέμει ακούγεται ένα βουητό-του σεισμού προάγγελος-κάτω από τη γη,που παραξενεμένα το ακούν τ' αυτιά,μα που όποιος έχει μυαλό και νιώθει καταλαβαίνει πως όπου νάναι έρχετ' ο σεισμός Έτσι κι όποιος έχει μάτι καθάριο, τότε, μόνο που θα δει τον καπετάν Αρη,καταλαβαίνει πως όπου νάναι έρχετ' ο σεισμός που θα σαρώσει τους φασίστες.
ΠΑΙ
Όλα έτοιμα συναγωνιστή!
ΚΟΥ  
Ετοιμα;
ΠΑΙ
Στην τρίχα.
ΚΟΥ
Πάω να δω αν είναι έτοιμοι οι ένορκοι και ο δικαστής.
(Βγαίνει)
ΠΑΙ
Καινούργιος σύντροφε;
ΤΖΑ 
Ναι.
ΠΑΙ
Θα μείνεις ή θα φύγεις;
ΚΟΥ
Θα μείνω.Γιατί να φύγω;
ΠΑΙ
Από την καλοπέραση.Περσότεροι φεύγουνε από κείνους που έρχονται,παρά μένουν.
ΤΖΑ
Εγώ είμαι σκληρό καρύδι.Θα μείνω.
ΠΑΙ
Τότε ταιριάζουμε.Κι εγώ είμαι σκληρό καρύδι. (Μπαίνουν τρεις γέροι) -Καθήστε εδώ γέροντες!
Α' ΓΕΡΟΣ
Καλλίτερα λέω είναι έτσι.Κι αν κάναμε λάθος εμείς το κάναμε.
Β΄ ΓΕΡΟΣ
Και θα το διορθώσουμε.
Γ΄ ΤΕΡΟΣ
Εμείς το κάναμε,εμείς θα το διορθώσουμε.
Α΄ ΓΕΡ
Όχι ο μπράβος του Μεταξά.
Β΄ΓΕΡ
Όχι ο χωροφύλακας του βασιλιά.
Γ' ΓΕΡ
Όχι ο προδότης του Τσολάκογλου.
Α΄ ΓΕΡ 
Όχι.Εμείς.
Β΄ ΓΕΡ 
Εμείς.Εμείς.
Γ΄ ΓΕΡ
Εμείς. Παράξενα που ακούγεται αυτή η λέξη!..
Α΄ ΓΕΡ 
Ναι,παράξενα..
Β΄ ΓΕΡ
Είναι που είχαμε να τηνε πούμε πολύν καιρό.
Γ΄ ΓΕΡ
Και σα νάμαστε ένοχοι που τηνε λέμε.
Α΄ΓΕΡ
Και σαν αυτό το δικαστήριο να στήθηκε για μας.
Β΄ ΓΕΡ
Ενώ εμείς στήσαμε κι αυτό και θα στήσουμε κι όσα άλλα πρέπει να στηθούνε.
Γ΄ ΓΕΡ
Ωσπου νάρθει η άγια ώρα που δε θα χρειάζεται να στήνονται δικαστήρια.
ΤΖΑ
(κατ' ιδίαν)
Αν αυτός δεν είναι κείνος που γύρευα να βρω,τότε ο ήλιος δε θα πάει στη δύση του απόψε,το κύμα θα πάψει να δίνει την αναφορά του στην ακρογιαλιά,το νερό θ' ανάβει αντί να σβήνει τη φωτιά,κι εγώ δε θάμαι πια ο Τζαβέλας.
ΠΑΙ
(τραγουδάει)
Έλληνες ακολουθήστε
Των ανταρτών τη φωνή-
Να ζείτε τι ωφελείστε
Μες στη σκλαβιά τη στυγνή;..
Β΄ ΓΕΡ
Τι στάθηκες και κοιτάζεις την καρέκλα ρε διαβολεμένο;
ΠΑΙ
Δηλαδή σ' αυτή την καρέκλα θα κάτσει σε λίγο ένας κόλος που δε θα ξανακλάσει..
Γ΄ ΓΕΡ
Για ποιον είναι αυτή η καρέκλα ρε διαβολεμένο;
ΠΑΙ
Για το Μαραθέα.
Γ΄ ΓΕΡ
Και που ξέρεις ότι θα τον σκοτώσουνε;
ΠΑΙ
Θέλει και ρώτημα;Κι εγώ θα τόνε σκότωνα αν μου τόνε δίνανε.Σκότωσε τους πατεράδες των δυο καλλίτερων φίλων μου.
Α΄ ΓΕΡ
Βλέπω το διασκεδάζεις όμως.
ΠΑΙ
Η ζωή αυτά έχει.Μερτικό σ' αυτήν έχουνε και η χαρά και η λύπη.Και η λαϊκή αυτοδιοίκηση μ' αρέσει. Εχει πλάκα.Ο κυρ Ηλίας δικαστής!..Που έκοψα ένα μήλο από τον κήπο του κι ακόμα με κυνηγάει.Κι ο Μαστρο-Γιώργης που βάζει ψεύτικες σόλες στα παπούτσια και χαλάνε στο άψε-σβήσε.Και ο Αποστόλης που τόνε βγάλανε γυμνόν από της χήρας.Κι ο Πέτρος ο νταής που ανατίναξε τη Γερμανική μοτοσυκλέτα. Γι αυτό μ' αρέσει-αν κάνω τίποτα κακό,άλλο είναι να με δικάζει μια άγνωστη σκατόφατσα κι άλλο ο κυρ-Ηλίας κι ο μαστρο-Γιώργης. Άνθρωποι δικοί μας..
(βλέπει έξω) 
Ερχονται.
(μπαίνουν χωριανοί, αντάρτες και ο Κούβας)
ΤΖΑ
Πού ειν' οι άλλοι;
ΚΟΥ
Θα με ειδοποιήσουν όταν είναι έτοιμοι.
ΠΑΙ
Να γυαλίσει τη φαλάκρα του ο κυρ-Ηλίας πρώτα.
ΚΟΥ
Τι θες εσύ εδώ σπόρε;Δεν τέλειωσε η δουλειά σου;
ΠΑΙ
Εργάτης.Ταχτοποίηση χώρου.
ΤΖΑ
Πότε θα ορκιστώ; 
ΚΟΥ 
Θα κάτσεις κοντά μας δέκα μέρες αόρκιστος και αν θέλεις να μείνεις τότε θα ορκιστείς. Αν πάλι μετανιώσεις,φεύγεις.Αν φύγεις όμως μετά τον όρκο είσαι λιποτάχτης.
ΤΖΑ
Τι λέει ο όρκος σας;
ΚΟΥ
Πολλά σπουδαία.Αγώνας ως το θάνατο για τη λευτεριά της πατρίδας από τους κατακτητές και από τους φασίστες. Να μην παραδώσουμε τα όπλα μας ώσπου να λευτερωθεί και η τελευταία γωνιά της πατρίδας.Να προστατεύουμε το βίος του αγρότη…
ΠΑΙ
Ωχ!Ο Μαραθέας δεν ήτανε για αντάρτης!.
ΚΟΥ
Υπάρχουν όμως και πράγματα που δεν τα λέει ο όρκος αλλά που με την ίδια σοβαρότητα πρέπει να τηρηθούν. Ας πούμε πως όσο είσαι αντάρτης δε θα πειράξεις γυναίκα.
ΠΑΙ
Ωχ! Ουτ' εγώ δεν έκανα γι αντάρτης.
ΚΟΥ
Εσύ να κοιτάς τη δουλειά σου φίλε..-Το σπουδαιότερο απ' όλα είναι πως πρέπει να είσαι έτοιμος να δώσεις και τη ζωή σου για τη λευτεριά της πατρίδας.
ΠΑΙ
Εκτός από τη λευτεριά της Βράχας.Γι αυτήνε καθαρίσανε άλλοι.Αλλά για την υπόλοιπη Ελλάδα δύσκολο το βλέπω.
ΚΟΥ
Γιατί εξυπνάκια;
ΠΑΙ
Πρώτον γιατί πρέπει να καθαρίσετε το Ζέρβα κι όλους τους αντάρτες του.
ΚΟΥ
Είσαι ενημερωμένος βλέπω.
ΠΑΙ
Ριζοσπάστης το πράμα.
ΚΟΥ
Και το δεύτερο;
ΠΑΙ
Πρέπει να καθαρίσετε τους φασίστες και τους βασιλικούς.Και τρίτον..
ΚΟΥ
Καλά,φτάνει.Πάρε τούτο το τσιγαροκούτι από δω.
ΠΑΙ
Μπράβο!Καλός αντάρτης είσαι και του λόγου σου.Ούτε μια διαταγή δεν ξέρεις να δώσεις.Για να πάρω το κουτί από δω πρέπει να το σηκώσω πρώτα.
ΚΟΥ
Σήκωσε και πάρε το κουτί από δω.
ΠΑΙ
Πα να το πάρω πρέπει πρώτα να το πιάσω.
ΚΟΥ
Πιάσε και σήκωσε τούτο το κουτί από δω.
ΠΑΙ
Για να το πιάσω πρέπει ν' απλώσω το χέρι μου πρώτα.
ΚΟΥ
Α!Δε θα προλάβεις.Θα απλώσω εγώ πρώτα το δικό μου πάνω σου.
ΠΑΙ
Για να το απλώσεις πρέπει να το σκεφτείς πρώτα-και συ μυαλό δεν έχεις.
(τρέχει προς την έξοδο και πέφτει πάνω σε αντάρτη που μπαίνει)
ΑΝΤΑΡΤΗΣ 
(στον Κούβα) 
Συναγωνιστή! 
(βγαίνει ο Κούβας)
Α'ΧΩΡΙΚΗ
Θα ξεβρωμίσει η περιοχή από το Μαραθέα,όμως άλλοι τόποι μας θα κρατάνε ακόμα μέσα τους τη βρώμα.Να δώσει ο Θεός να καθαρίσει απ' όλες της τις βρώμες η Ελλάδα.
ΑΝΤΑΡΤΗΣ
Γι αυτό αγωνιζόμαστε συντρόφισσα. Γι αυτό έχουμε πάρει τα όπλα και βγήκαμε στα βουνά.Και λέω πως καλά βαδίζει το Κίνημα μας.
Α' ΧΩΡΙΚΟΣ
Ο Άρης έχει βάλει πλώρη για τη λευτεριά της πατρίδας απ' όλους τους τυράννους της.Κι ό,τι βάλει σκοπό αυτός δεν κάνει πίσω αν δεν το καταφέρει.Μόνο να σταθούμε όλοι στο πλάϊ του ενωμένοι.
Β'ΧΩΡΙΚΟΣ
Να τον προστατέψουμε από τα βόλια των εχθρών.
Α'ΧΩΡΙΚΟΣ
Και πιότερο να τον προστατέψουμε από τους εχθρούς που δεν κρατούνε όπλο.
Α΄ ΓΕΡΟΣ
Δυο γιους έχω κι οι δυο είναι αντάρτες.Αν τους χάσω κι έρθει δικιοσύνη και δημοκρατία στον τόπο μας,δε θα τους κλάψω. Αν όμως χαθούνε χωρίς να λευτερωθεί η πατρίδα,τότε ο φταίχτης θα θαφτεί προτού πεθάνει από τις κατάρες μου.
Β' ΧΩΡΙΚΗ
Ας ευχαριστούμε το Θεό.Τα πράματα καλά πηγαίνουν.Το βλέπουμε με τα ίδια μας τα μάτια στο χωριό μας.Εμείς είμαστε οι διαφεντευτές του,ο ιδρώτας μας εμάς ταΐζει,εμείς αποφασίζουμε για τα νιτερέσα μας.Μόνο νάχουμε το νου μας.
(Μπαίνουν ο δικαστής,οι ένορκοι,ο Μαραθέας ανάμεσα σε δυο αντάρτες και τελευταίος ο Κούβας)
ΚΟΥ
Πατριώτες,τον πιάσαμε και σας τον φέραμε να τον δικάσετε.Και είμαστε εδώ για να εκτελέσουμε την απόφασή σας,
(Κάθεται.Ο δικαστής χτυπάει με ένα σφυρί το τραπέζι μπροστά του)

ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ








ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ

Αγγλία.Το σπίτι του Ιμπεριαλισμού.
Μπαίνουν ο ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ,η ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ και η ΕΥΜΑΡΕΙΑ 

ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ 
Δεν πάω πουθενά! Είμαι ο Ιμπεριαλισμός-το ξέχασες; Έγώ διατάζω και συ και οι άλλοι υπακούτε! Δεν πάω πουθενά! 
ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ 
Μεγαλειότατε!.. 
ΙΜΠ.
Και πεινάω! Πόσες φορές θα σας το πω; Θέλω Ινδικό αστακό ω-γκρατέν και Καναδικό χαβιάρι. Και για φρούτο μάνγκο από τη Τζαμάϊκα.
(Βγαίνει η Ευμάρεια) 
ΕΚΜ.
...Μεγαλειότατε σεις διατάζετε. Εγώ σας λέω μόνο τι να διατάξετε. 
ΙΜΠ.
Α! Ε, κι εγώ δε διατάζω. Γιατί να πάμε στην Ελλάδα; Εμάς πατρίδα μας είναι η Αγγλία. Αιώνες μένουμε εδώ. Δεν πάω. 
ΕΚΜ.
Δε θα πάμε για πάντα Μεγαλειότατε.Ενα ταξιδάκι για λίγες μέρες και θα ξανάρθουμε. 
ΙΜΠ.
Είναι βάρβαροι.Θα ταλαιπωρηθούμε εκεί κάτω. 
ΕΚΜ.
Μεγαλειότατε είναι ανάγκη. Εκεί πάμε για μεγάλο ψητό. 
ΙΜΠ.
Δε θέλω ψητό! Θέλω αστακό ω-γκρατέν-τον παράγγειλα; 
ΕΚΜ.
Τον παραγγείλατε Μεγαλειότατε. 
ΙΜΠ. 
Πεινάω! 
ΕΚΜ.
Αυτό το ξέρω Μεγαλειότατε. Ομως ώσπου νάρθει ο αστακός βολευτείτε μ' αυτά τα φυστίκια και ακούστε με. 
ΙΜΠ. 
Νόστιμα. Ουγκαντιανά; 
ΕΚΜ.
Μάλιστα Μεγαλειότατε. Να σας πω τώρα για την Ελλάδα; 
ΙΜΠ.
Πάλι με την Ελλάδα...
ΕΚΜ.
Η Ελλάδα μας ενδιαφέρει Μεγαλειότατε.
ΙΜΠ.
Να πάνε οι συνεργάτες μου.Τι τους έχω;
ΕΚΜ.
Θα πάνε Μεγαλειότατε κι αυτοί είναι που θα κάνουν όλη τη δουλειά. Αλλά για να πετύχουν στην αποστολή τους πρέπει να τους συμπαρασταθούμε. Αλλο είναι να πάνε μερικοί αξιωματικοί μας μόνοι τους κι άλλο νάχουν μαζί τους τα σημάδια της ανωτερότητάς τους. Αυτό εντυπωσιάζει και φέρνει αποτέλεσμα. Και μεις είμαστε εδώ για να τους βοηθήσουμε στην αποστολή τους.
ΙΜΠ.
Τι είδους αποστολή; Πεινάω!
ΕΚΜ,
Το φαγητό σας έρχεται όπου νάναι. Λίγη υπομονή. Εν τω μεταξύ προσπαθείστε να συγκεντρωθείτε και να μ' ακούσετε.
ΙΜΠ
Καλά
ΕΚΜ.
Λοιπόν γνωρίζετε ότι βρισκόμαστε σε πόλεμο. Η Γερμανία ξεσηκώθηκε για να χτυπήσει τη Ρωσσία.
ΙΜΠ.
Στοπ! Φτάνει που μ' έχεις εδώ νηστικόν, μη με βασανίζεις κι από πάνου.
ΕΚΜ.
Συγνώμη. Η Γερμανία ξεσηκώθηκε λοιπόν για να χτυπήσει τη χώρα του Κακού. Εμείς φυσικά όχι μόνο την αφήσαμε αλλά τη βοηθήσαμε και να εξοπλιστεί. Και συμφωνήσαμε ότι σαν αντάλλαγμα για την εξολόθρευση του κομμουνισμού…
ΙΜΠ.
Δε θέλω ν' ακούω τέτια ονόματα! Πόσες φορές θα σας το πω; Και μάλιστα νηστικός..
ΕΚΜ.
Συγχωρείστε με μεγαλειότατε. Σαν αντάλλαγμα λοιπόν για την εξολόθρευση του Αποκορωμένου ήθελε τη μισή Ευρώπη. Συμφωνήσαμε. Ομως οι κάτοικοι της Χώρας του Κακού πήρανε φαλάγγι τους Γερμανούς και απειλούνε να πάρουνε αυτοί την Ευρώπη και ο Αποκορωμένος να ξαπλωθεί αυτός στην Ευρώπη. Τότε αναγκαστήκαμε να συμμαχήσουμε με τη Χώρα του Κακού ώστε τουλάχιστο την Ευρώπη να τη μοιράσουμε μαζί της.
ΙΜΠ.
Μη μου θυμίζεις την κατάντια μας. Αυτά τα ξέρω. Πεινασμένος είμαι, δεν είμαι χαζός. Καινούργιο τίποτα έχεις να μου πεις;
ΕΚΜ.
Ναι. Πριν φτάσουμε στη μοιρασιά πρέπει να βάλουμε πόδι στις χώρες που έχουμε συμφέροντα, ώστε η θέση μας να είναι ισχυρή διαπραγματευτικά την ώρα της μοιρασιάς. Και μια από τις χώρες που θέλουμε δικές μας είναι η Ελλάδα.
(Μπαίνει η Ευμάρεια με το φαγητό)
ΕΥΜΑΡΕΙΑ  
Μεγαλειότατε.!
ΙΜΠ.
Αργησες 
(Τρώει)
ΕΚΜ
Η Ελλάδα είναι χώρα μεγάλου ενδιαφέροντος για την Αγγλία.
ΙΜΠ
Και λοιπόν; Πού είναι το πρόβλημα; Στην Ελλάδα κάνουμε ό,τι θέλουμε εδώ και εκατόν τόσα χρόνια.
ΕΚΜ.
Ναι,όμως ξαφνικά τα πράγματα άλλαξαν. Με την ανακατωσούρα του πολέμου βρήκε ευκαιρία ο κομ… ό Αποκορωμένος και φούντωσε. Ολη η Ελλάδα αποκορώθηκε.
ΙΜΠ 
Ωχ!
ΕΥΜ.
Να σας δώσω τις σταγόνες σας Μεγαλειότατε;
ΙΜΠ
Οχι, θα το ξεπεράσω.
ΕΥΜ.
(Κατ' ιδίαν στην Εκμετάλλευση)
Μην του τα λες τόσο απότομα.
ΕΚΜ.
Το καλό για μας είναι ότι στην Ελλάδα η ηγεσία του Αποκορωμένου Κόμματος εκπροσωπεί όχι το Προλεταριάτο, αλλά μιαν άλλη κοινωνική ομάδα, τα νέα λεγόμενα μεσοστρώματα, δηλαδή τους διανοούμενους εργαζόμενους, τους τεχνοκράτες, τους γραφειοκράτες και τους ανθρώπους των υπηρεσιών. Και απώτερος σκοπός των ομάδων αυτών δεν είναι να επιβάλουν τη λαϊκή Δημοκρατία-τη δικτατορία του Προλεταριάτου αλλά…
ΙΜΠ
Δεν μπορούμε να βρούμε και για την καταραμένη αυτή λέξη ένα υποκατάστατο;
ΕΚΜ.
Με πρώτην ευκαιρία Μεγαλειότατε. Όμως σας παρακαλώ, τελειώνω. Σκοπός λοιπόν των ομάδων αυτών δεν είναι η επιβολή της δικτατορίας του προλεταριάτου, αλλά η ανάδειξη των ίδιων σε παράγοντα του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού, με άλλα λόγια η καλυτέρεψη της θέσης τους, πράγμα που επιδιώκουν να το πετύχουν με το μεγάλωμα των κοινωνικών προνομίων τους. Φορέας αυτής της επιδίωξης είναι ο αρχηγός του Αποκορωμένου Κόμματος, κάποιος Σιάντος, που άγεται και φέρεται από τις ομάδες αυτές και κατάντησε ο εκφραστής τους. Εδώ δηλαδή έχουμε μια κλασσική περίπτωση εκτροπής από την απαραίτητη προϋπόθεση για την επικράτηση του αποκορωμένου, η οποία προϋπόθεση καθορίζει ότι στην περίοδο του μεταβατικού σταδίου προς το σοσιαλισμό, οι εθνικοαπελευθερωτικές επαναστάσεις,για να καταλήξουν σε βαθιές επαναστατικές αλλαγές πρέπει να έχουν ηγεμόνα τους το προλεταριάτο και την αγροτιά. Και αυτό δεν το λέω εγώ, το παίρνω ατόφιο από τα χείλη του ίδιου του πάτρωνα της διεθνούς επανάστασης, του Στάλιν.
ΙΜΠ.
Τις σταγόνες μου!.. Τελειώνεις;
(Η Ευμάρεια δίνει στον Ιμπεριαλισμό τις σταγόνες του)
ΕΚΜ.
Σχεδόν. Εδώ έχουμε λοιπόν ένα γίγαντα που όμως έχει λίγο μυαλό. Ο γίγαντας είναι ο επαναστατημένος λαός της Ελλάδος και το λίγο του μυαλό είναι η ηγεσία του. Δηλαδή η ηγεσία του Αποκορωμένου Κόμματος,γιατί σήμερα το Αποκορωμένο Κόμμα έχει στην εξουσία του το λαό της Ελλάδος. Και ο αρχηγός αυτός τα’χει βάλει με κείνους που τραβάνε τη σκληρή γραμμή για να περάσει τη δικιά του. Και ολ' αυτά δεν τα λέω εγώ, αλλά οι μυστικές μας υπηρεσίες πληροφοριών. Εμείς λοιπόν θα πάμε στην Ελλάδα για να βοηθήσουμε τον συντηρητικό αρχηγό του Αποκορωμένου Κόμματος να νικήσει τους σκληρούς. Αυτή είναι η αποστολή μας με λίγα λόγια.
ΙΜΠ.
Ποιος είναι επικεφαλής του κλιμακίου μας που έχει πάει στην Ελλάδα;
ΕΚΜ.
Ο Κρις Γουντχάουζ.
ΙΜΠ.
Ο φίλος του πρωθυπουργού μου;
ΕΚΜ.
Μάλιστα Μεγαλειότατε.
ΙΜΠ.
Και τι τη θέλει τη βοήθεια; Τόσο στρατό έχουμε και αυτός είναι ικανός αξιωματικός.
ΕΚΜ.
Μεγαλειότατε μιλάμε για διπλωματία κι όχι για πόλεμο. Αυτή τη στιγμή ο στρατός μας όλος πολεμάει τους Γερμανούς. Θα πρέπει στην παρούσα φάση όλα να γίνουν με τον επηρεασμό ανθρώπων και όχι με τα όπλα.
ΙΜΠ.
Είναι δύσκολος αυτός ο… πώς τον είπες… αυτός… ο αρχηγός του ελληνικού Αποκορωμένου… 
ΕΚΜ.
Ο Σιάντος!
ΙΜΠ.
Ναι, αυτός-άκου όνομα-είναι δύσκολος;
ΕΚΜ.
Δύσκολος όχι Μεγαλειότατε, δεν είναι ο καημένος. Είναι μόνο εγωιστής, αναποφάσιστος και με πάθος για εξουσία. Κοντόφθαλμος και φοβιτσιάρης. Μ' ένα λόγο είναι κουτούτσικος. 
ΙΜΠ.
Ωραία! Στρατό δεν έχουμε, όμως έχουμε λεφτά. Αγόρασε κι αυτόν και όποιον αγοράζεται. Και θα δούμε τι θα κάνουμε με όποιον απομείνει.
ΕΚΜ.
Μεγαλειότατε δεν έχουμε βουλές και κοινοβούλια εδώ για ν' ανεβοκατεβάζουμε πρωθυπουργούς και κυβερνήσεις. Εδώ έχουμε να κάνουμε με έναν ολόκληρο λαό. Αν ήτανε μόνο μερικά κεφάλια τότε δε θα σας ενοχλούσαμε. Και άντε, έστω πως καθαρίζουμε τους σκληρούς του Κόμματος.Με τους σκληρούς του αντάρτικου τι κάνουμε-αυτοί είναι οι σκληροί που μετράνε.
ΙΜΠ.
Δεν τρώγονται, ε;
ΕΚΜ.
Ούτε να τους βρούμε δεν μπορούμε πάνω στα βουνά που τριγυρίζουνε, όχι να τους φάμε… 
ΙΜΠ.
Ωχ τι έχουμε να τραβήξουμε στην Ελλάδα..Κι αυτοί οι σκληροί έχουνε κανέναν αντιπρόσωπο-κανέναν αρχηγό;
ΕΚΜ.
Αντιπρόσωπο ας τον πούμε. Εχουν κάποιον Βελουχιώτη. Αποκορωμένος βέβαια κι αυτός. Αυτός είναι που έχει χαράξει και τραβάει τη σκληρή γραμμή. Ανάμεσα στους δύο αυτούς παίζεται το παιχνίδι. Έχοντας καθένας τους δικούς του προσπαθεί να επιβληθεί. Ο αρχηγός του Αποκορωμένου Κόμματος για να εξαργυρώσει τη νίκη του με δάφνες αστικές, και ο αρχηγός του αντάρτικου για να επιβάλει τη δικτατορία του προλεταριάτου στην Ελλάδα.
ΙΜΠ.
Τι σόι πράμα είναι αυτός ο… πώς τον είπες… ο αποκορωμένος αντάρτης…ο… 
ΕΚΜ. 
Βελουχιώτης!
ΙΜΠ.
Ο Βελουχιώτης! Τι ονόματα βαρβαρικά Θεέ μου, χάθηκε ένα Μπράουν; Ενα Σμιθ; Καφέ και κέϊκ!
(Η Ευμάρεια βγαίνει)
ΕΚΜ.
Ουφ! Μεγαλειότατε, τους ξέρετε αυτούς… ξεροκέφαλος, ιδεολόγος. Καταστροφέας κάθε καλού και ηθικού στον κόσμο. Εχει όμως φτιάξει στρατό ο παλιοαποκορωμένος από το τίποτα. Δυναμικός.
ΙΜΠ
Πρέπει να τον φάμε κι αυτόν;
ΕΚΜ
Εδώ φτάσαμε σ' ένα λεπτό σημείο της υπόθεσης. Οσο κι αν είναι εχθρός μας, αυτός ο σκληρός αποκορωμένος μας χρειάζεται.
ΙΜΠ. 
Γιατί;
ΕΚΜ.
Γιατί πολεμάει τους Γερμανούς κι αυτός όπως και μεις. Κι αν κάνουμε απόβαση στην Ελλάδα, τότε ο στρατός αυτού του αποκορωμένου θα μας είναι πολύτιμος. Γι αυτό!
ΙΜΠ
Μπλεξίματα… Δεν μπορώ άλλο. Ζαλίστηκα. Τελειώσαμε;
ΕΚΜ.
Ναι Μεγαλειότατε.Τι λέτε τώρα, θα πάμε στην Ελλάδα; Η εκτίμηση των υπηρεσιών μας είναι πως δε θα δυσκολευτούμε να πετύχουμε τους σκοπούς μας, γιατί δεν έχουμε μπροστά μας εκπροσώπους του επαναστατημένου λαού μα αστούς εξαρτημένης μικρής χώρας με έντονα συμπλέγματα κατωτερότητας και δουλοπρέπειας, έτοιμους να πουλήσουν και την ψυχή τους ακόμα στο διάβολο, έστω και για μια απλή χαιρετούρα με κάποιον σημαντικό Εγγλέζο.
ΙΜΠ.
Τότε να τους στείλω τον πρωθυπουργό μου να τους χαιρετήσει και να μην πάω εγώ.
ΕΚΜ.
Κι αυτό είναι στα υπόψιν. Αλλά τώρα ο πρωθυπουργός μας έχει άλλα τρεχάματα. Ας αρχίσουμε με τον Κρις και βλέπουμε. Για να επιτύχει όμως ο Κρις Μεγαλειότατε πρέπει να πάμε και μεις κοντά του.
ΙΜΠ.
Εχεις κάνει πρόγραμμα των εργασιών και των προτεραιοτήτων μας εκεί;

ΕΚΜ.
Βεβαίως. Ο πρώτος στόχος μας είναι να εγκαταστήσουμε τον Κρις σαν σύνδεσμο των αποκορωμένων ανταρτών με το Στρατηγείο μας της Μέσης Ανατολής-πρέπει ν' αρχίσουμε να τους βάζουμε στο σακί μας.
ΙΜΠ.
Πέρσυ δεν τραπεζώσαμε τον Ελληνα βασιλιά-πολλά τα έτη Του-και τον Ελληνα πρωθυπουργό; Αυτοί δεν μπορούνε να κάνουνε τίποτα; Δικοί μας δεν είναι; Γιατί να τρέχουμε εμείς; 
 ΕΚΜ
Μεγαλειότατε δικοί μας είναι, όμως δεν έχουν καμιά επιρροή στην Ελλάδα. Και δυστυχώς θα έχουμε πρόβλημα και με την επιστροφή του Ελληνα βασιλιά στην πατρίδα Του. Οι Ελληνες δεν τον θέλουν.
ΙΜΠ.
Δε θέλουν τον βασιλιά;
ΕΚΜ.
Δεν τον θέλουν Μεγαλειότατε.
ΙΜΠ.
Αποφασίζω και διατάζω: Φεύγουμε για την Ελλάδα! Ακου δε θέλουν το βασιλιά! Πού είναι η Ευμάρεια;
ΕΚΜ.
Πήγε για το κέϊκ σας .
ΙΜΠ.
Ακόμα να 'ρθει; (Δυνατά) Ευμάρεια!
(Μπαίνει η Ευμάρεια)
ΕΥΜ.
Με τρομάξατε Μεγαλειότατε… Μη φωνάζετε, δεν μπορώ!
ΙΜΠ.
Πάμε για Ελλάδα. Από πού είναι το κεράσι;
ΕΥΜ
Από τη Σουαζιλάνδη Μεγαλειότατε.
ΙΜΠ. 
Η κρέμα;
ΕΥΜ.
Από Μπαρμπαντέζικο γάλα Μεγαλειότατε. Αλεύρι Κενυάτικο και ζάχαρη Ζαμπιανή.
ΙΜΠ.
Ωραία! Φέρτο! Λοιπόν ετοιμαστείτε-φεύγουμε για Ελλάδα!
ΕΚΜ.
Με την άδεια σας Μεγαλειότατε…
(Βγαίνουν Εκμετάλλευση και Ευμάρεια)
ΙΜΠ.
(Δυνατά)
Σταθείτε! Θέλω κι άλλο κέϊκ!..
(Βγαίνει τρέχοντας)

ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ



ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ 

Αθήνα. Γραφείο του ΚΚΕ.
Mπαινουν Ιμπεριαλισμος Εκμεταλλευση και Ευμάρεια. 


ΙΜΠ
Αυτό είναι το γραφείο που ζητάμε-είσαι σίγουρη;
ΕΚΜ.
Αυτό είναι.Παρακαλώ καθήστε.
ΕΥΜ.
Μια στιγμή να ξεσκονίσω την καρέκλα.
ΙΜΠ.
Πού θα κάτσει ο Κρις;
ΕΚΜ.
Όταν έρθει σηκωνόσαστε.
ΙΜΠ.
Πολύ στενόχωρα εδώ μέσα.Δε μπορείς ν’ απλώσεις τα πόδια σου.Και πεινάω!
ΕΚΜ.
Μεγαλειότατε δεν υποφέρετε μόνο εσείς.Και μεις πάσχουμε,αλλά δεν κάνουμε έτσι.Εδώ ήρθαμε για δουλειά.Αύριο φεύγουμε και θα ξαναβρούμε τα παλιά μας.Λίγη υπομονή.
ΙΜΠ
Τι έχεις σ' αυτό το κουτί;
ΕΥΜ.
Δεν είναι για μας-είναι για τον Έλληνα.
ΙΜΠ. 
Τι είναι;
ΕΥΜ.
Σοκολατάκια.Είναι ένα από τα όπλα μας.Του Έλληνα του αρέσουν τα σοκολατάκια κι έχει να φάει δυο χρόνια.
ΙΜΠ.
Ιμπεριαλισμός,το φαΐ να 'ναι δίπλα μου,και να πεινάω,και να μη μπορώ να φάω.Και γιατί;Γιατί τα σοκολατάκια προορίζονται για ένα βάρβαρο!
ΕΥΜ.
Ακούω βήματα. Θά 'ναι ο Κρις.
ΕΚΜ.
Οχι.Είναι φοβισμένα βήματα.Ο Έλληνας είναι.Κλασσικό θύμα μου.Δόξα να 'χει ο Θεός που υπάρχουν και κακόμοιροι άνθρωποι.Αλήθεια δε μπορώ να φανταστώ πώς θα 'τανε ο κόσμος αν δεν υπήρχαν κι αυτοί..
ΙΜΠ.
Θα 'τανε ολόκληρος ένα ολοκληρωτικό καθεστώς,το καθεστώς του Αποκορωμένου-αυτό θα 'τανε. 
ΕΥΜ.
Κι όλοι θα κακοπερνούσαν.
ΕΚΜ.
Σςς! Είναι στην πόρτα.
(Μπαίνει ο Σιάντος)
ΣΙΑΝΤΟΣ
Χαίρετε!Οι προπομποί του Κρις;
ΕΚΜ.
Προπομποί,συνεργάτες,βοηθοί,υποστηρικτές. Ιμπεριαλισμός,Εκμετάλλευση,
Ευμάρεια.Σας υποβάλλουμε τα σέβη μας.
ΣΙΑ.
Δεν περίμενα να δω ποτέ με τα ίδια μου τα μάτια τέτοια πολυτέλεια,τέτια δύναμη,τέτιον πλούτο.Καλώς ήρθατε!
ΙΜΠ.
Ελάτε να καθήσετε κύριε Σιάντο.
ΣΙΑ.
Παρακαλώ.Είστε στη χώρα μου.Καθήστε.
ΕΥΜ.
(κατ' ιδίαν)
Αν ήτανε το "μου" "σας",τότε το ψέμμα θα 'τανε αλήθεια.
ΙΜΠ.
Θα καθήσω ώσπου να έρθει ο Κρις.Μετά θα σηκωθώ να κάτσει αυτός.
ΣΙΑ.
Και ολ' αυτά… αυτό χρυσό είναι;
ΙΜΠ.
Ναι.Κι αυτό… κι αυτό...
ΣΙΑ.
Ω! Και ολ' αυτά,και όλοι εσείς εδώ μόνο για να συνοδέψετε έναν ταγματάρχη;
ΙΜΠ.
Δεν είναι ένας απλός ταγματάρχης.Είναι ένας Άγγλος ταγματάρχης.
ΕΥΜ,
Μην τα βλέπετε αυτά κύριε Σιάντο σαν κάτι απλησίαστο. Ολα αλλάζουν.Η σφαίρα γυρίζει.Κάτι που ως χτες φαινόταν αδύνατο,μετά από λίγον καιρό το βλέπουμε να γίνεται.Να,ποιος περίμενε πριν ένα μόλις χρόνο πως θα βρισκόμαστε όλοι εμείς σ' αυτό το μικρό δωμάτιο; 
ΙΜΠ.
Και μάλιστα στην Ελλάδα;.
ΣΙΑ. 
Πράγματι.
ΕΚΜ. 
Πριν έρθετε κύριε Σιάντο λέγαμε πόσο τυχερό είναι το κόμμα σας να έχει εσάς αρχηγό.
ΕΥΜ.
(κατ' ιδίαν) Τύχη βουνό από άμμο.
ΣΙΑ.
Δε θα το 'λεγα τύχη.Απλώς οι κουμουνιστές ξέρουνε να διαλέγουνε.

ΕΚΜ.
Δυναμικός όπου χρειάζεται,ευέλικτος όπου πρέπει.
ΕΥΜ.
(κατ' ιδίαν) Ίδιο ζυμάρι.
ΣΙΑ.
Τα δέντρα που δε λυγίζουν στον άνεμο,σπάζουν.
ΕΥΜ.
(κατ' ιδίαν)
Εσύ είσαι άθραυστος.
ΕΚΜ.
Οι τελικές αποφάσεις όλες δικές σας και όλη η συμμόρφωση σ' αυτές όλων των άλλων.
ΣΙΑ.
Είναι θέμα ιδιοσυγκρασίας,είμαι αυστηρός.
ΕΥΜ.
(κατ' ιδίαν)
Λέγε του κι άλλα.Τσιμπάει τόσο που αν ήτανε ψάρι θα 'πεφτε μόνο του μέσα στη βάρκα.
ΕΚΜ.
Αν ήταν άλλος στην υψηλή θέση σας ίσως ο Κρις να μην ερχόταν να τον δει.Όμως εσείς είστε ευγενής, πολιτισμένος, ξέρετε να φέρεστε.
ΣΙΑ. 
Τα παραλέτε..
ΕΥΜ.
(κατ' ιδίαν)
Και συ τα παρα-ακούς.
ΕΚΜ.
Εμείς,αν και ανήκουμε σε διαφορετικούς πολιτικούς κόσμους,δεν μπορούμε να μην εκτιμάμε τις σωστές ιδέες του κομμουνισμού,και δεν παραγνωρίζουμε ότι ο Μαρξ και ο Ένγκελς ήταν οικονομολόγοι από τους λίγους που έχουνε φανεί στον κόσμο.
ΙΜΠ.
Τις σταγόνες μου!
ΣΙΑ.
Είναι άρρωστος;
ΕΥΜ.
Οχι,είναι όμως συνηθισμένος να κάθεται σε πολυθρόνα και όταν κάθεται σε καρέκλα δε νιώθει άνετα.
ΣΙΑ.
Να φωνάξουμε ένα γιατρό;
ΙΜΠ. 
Οχι.Κιόλας νιώθω καλύτερα.Και θέλω να σας πω ότι όλα αυτά που ακούσατε από τη συνεργάτιδα μου από 'δω είναι εκτιμήσεις των υπηρεσιών μας που σκοπός τους είναι ακριβώς να ενημερώνουν την κυβέρνηση μας για τις ικανότητες των επικεφαλής των μεγάλων κομμάτων και οργανισμών των ξένων χωρών.Και δε σας κρύβω ότι η εικόνα που έχουμε σχηματίσει για σας είναι θαυμάσια.Σκεφτείτε-να έχει σχηματίσει τέτια γνώμη για σας η μεγαλύτερη δύναμη του κόσμου..Η Μεγάλη Βρεττανία! Εγώ αν ήμουν στη θέση σας θα ήμουν ευτυχής.
ΣΙΑ.
Ομολογώ ότι αυτό με κολακεύει,ομως οι πολιτικές μας ιδέες είναι διαφορετικές.Θα ένιωθα καλύτερα αν αυτή τη γνώμη την είχε κάποια δύναμη με το ίδιο πολιτικό πρόγραμμα με το δικό μου.
ΕΥΜ.
Μα κύριε Σιαντο,αυτο θα ήταν κάτι το φυσικό και το συνηθισμένο. Οταν όμως σας ξεχωρίζουν από την απέναντι όχθη,αυτό έχει σημασία.Και όχι μονό έχει σημασία,αλλα μπορεί κάλλιστα να έχει πρακτικές συνέπειες ευχάριστες-μπορει να έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας γέφυρας μέσο της οποίας να υπάρξει μια εποικοδομητική συνεργασία. Γιατί τι άλλο πρέπει να επιδιώκει κανείς από μιαν αμοιβαία προσέγγιση των ιδεολογικών και πολιτικοστρατιωτικών συστημάτων;Πάνω σε μια σφαίρα δε ζούμε όλοι;Οδεύουμε μέσα στην απεραντοσύνη του χάους σαν ένα μονάχο διαστημόπλοιο.Πού αλλού θα βρούμε αγάπη και κατανόηση παρά ο ένας στον άλλο;
ΕΚΜ.
Το θέσατε πολύ καλά αγαπητή φίλη.Αν ο Κρις σας άκουγε θα σας επαινούσε.
(Μπαίνειο Κρις)
ΚΡΙΣ
Ποιον θα επαινούσα;Καλημέρα σας-ο κύριος Σιάντος υποθέτω;.
ΣΙΑ
Ο ίδιος.Καλωσήρθατε κύριε Κρις.Τα λέγαμε με τους συνεργάτες σας. 
ΙΜΠ (Σηκώνεται)
Κύριε Κρις καθήστε παρακαλώ.
ΚΡΙ (Κάθεται)
Κύριε Σιάντο με στέλνει το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής σα σύνδεσμο με τους αντάρτες
της Ελλάδος.Ταυτόχρονα έρχομαι και σαν απεσταλμένος του πρωθυπουργού μας,ώστε η αποστολή μου εδώ είναι ευρύτερη.Γνωρίζετε πόσο επικίνδυνη είναι η Γερμανοκρατούμενη Αθήνα για τους Άγγλους. Παρόλ' αυτά ήρθα στην Αθήνα γιατί έπρεπε να δω ορισμένες Ελληνικές προσωπικότητες. Και περισσότερο εσάς ,που είστε ο νους που οργάνωσε και κατευθύνει την αντίσταση κατά των κατακτητών,η οποία έχει μέχρι τώρα πράξει πολλά και υπόσχεται περισσότερα.Μα βλέπω δε σας έδωσαν ακόμα το μικρό μου δώρο.Παρακαλώ δώστε το κουτί στον κύριο Σιάντο.
ΣΙΑ
Ευχαριστώ,δεν ήταν ανάγκη.Θα το ανοίξω αμέσως όμως.Στην Ελλάδα το συνηθίζουμε όταν μας δίνουν δώρα. Ετσι δείχνουμε την εκτίμηση μας σε κείνους που μας τα προσφέρουν.Σοκολατάκια! Δεν ξέρετε πόσον καιρό είχα να φάω σοκολατάκια!

ΕΥΜ 
(Κατ' ιδίαν) 
Ξέρουμε..
ΣΙΑ
Σε μια περίοδο που δε βρίσκουμε ούτε φασόλια να φάμε,το δώρο σας αυτό είναι μια πολυτέλεια.Με κακομαθαίνετε. Μα είναι νοστιμότατα! 
ΚΡΙ
Χαίρομαι που σας αρέσουν. Αν τόξερα θάφερνα μερικά κουτιά.Δεν πειράζει,στην επόμενη συνάντηση μας. Ελεγα λοιπόν πόσο εκτιμάμε τη συμβολή σας στον αγώνα κατά των κατακτητών. Και όταν λέω εκτιμάμε,εννοώ ο Βρεττανικός λαός αλλά και ο ίδιος ο πρωθυπουργός μας.Και στον ίδιο απευθείας θα μεταφέρω τις εντυπώσεις,τα επιτεύγματα και τα συμπεράσματα μου από την επίσκεψη μου αυτή στην Ελλάδα..
ΣΙΑ
Μη βλέπετε που τρώω-σας ακούω.
ΙΜΠ
Περσεύει κανένα;
ΚΡΙ
Σε παρακαλώ,έχουμε πολλά στο σπίτι.Μη τον ακούτε κύριε Σιάντο.
ΣΙΑ
Κατάλαβα πως αστειεύεται.Αλλά ας συνεχίσουμε τη συζήτηση μας.
ΚΡΙ
Στον αγώνα μας κατά των Γερμανών δεχόμαστε για συνεργάτες οποιουσδήποτε,οποιαδήποτε πολιτική ιδεολογία και αν έχουν.
ΣΙΑ
Πολύ σωστά.Ο εχθρός είναι κοινός.
ΚΡΙ
Η Αγγλία έστειλε σ' όλες τις κατεχόμενες χώρες αξιωματικούς της που έγιναν οι πυρήνες της αντίστασης κατά του κατακτητή.' Ηρθα να κάνω το ίδιο στην Ελλάδα.' Ομως σεις με προλάβατε κύριε Σιάντο.' Εχετε κιόλας δημιουργήσει αντάρτικο καθαρά ελληνικό.' Ομως όσο καλό και νάναι το ανταρτικό σας έχει ανάγκη από όπλα και πυρομαχικά,και από αξιωματικούς με πείρα και γνώσεις ανάλογες με κείνες των Γερμανών.
ΣΙΑ
Εχετε δίκιο.Δύναμη που δεν κατευθύνεται σωστά μοιάζει με τυφώνα που χτυπάει το ίδιο δικαίους και αδίκους.
ΚΡΙ
Νομίζω ότι ο ασφαλέστερος τρόπος για να επιτευχθεί η καλύτερη τροφοδοσία του αντάρτικου και να επανδρωθεί αυτό με σωστά εκπαιδευμένους αξιωματικούς,είναι η ένταξη του στο Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής.
ΣΙΑ
Θα υπάρξουν αντιδράσεις.
ΚΡΙ
Θα τις προλάβουμε.Οι αξιωματικοί μας θα έρθουν στην Ελλάδα σαν σύμβουλοι,όπως εγώ. Ύστερα κι αν κάποιοι αντιδράσουν,στηριζόμαστε σε σας να τους καθυποτάξετε. Βοηθήστε μας σ' αυτό για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε και μεις εσάς.Αν επιτρέπετε σε μένα που είμαι μικρότερος σας να σας δώσω μια συμβουλή,η συμβουλή μου είναι να συνεργαστείτε με το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής.
ΣΙΑ
Αυτό μάλιστα! ' Οποιος δε θέλει ν' ακούει συμβουλές είναι σα να υπογράφει με τα ίδια του τα χέρια την καταδίκη του. Πάντοτε δυο γνώμες είναι καλλίτερα από μία.Κατ' αρχήν λοιπόν συμφωνώ να σκεφτώ σοβαρά την πρόταση σας.
ΚΡΙ 
Ακόμα είδα ότι στους τόπους που έχετε ως τώρα ελευθερώσει με το ανταρτικό σας έχετε εγκαθιδρύσει μια "λαϊκή" λεγόμενη εξουσία.Βέβαια εφόσον αυτό το θέλετε εσείς δεν μας πέφτει εμάς λόγος.Δεν παύει όμως μ' αυτό να υπάρχει ο κίνδυνος αυτή η ιστορία να σας δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον.Το να δίνει πολλήν ελευθερία ο μεγάλος στους μικρούς είναι δίκοπο μαχαίρι.Μπορεί από στιγμή σε στιγμή να βρεθεί πεταμένος από τη θέση του και σ' αυτήνε να κάτσουν οι μικροί εκείνοι.Ακόμα δεν έχει γίνει επικίνδυνο για σας το αντάρτικο,όμως πρέπει νάχουμε το νου μας.Αυτός ο Αρης μαθαίνω ότι είναι θορυβώδης και παρασύρει τους αντάρτες με το μέρος του.
ΣΙΑ
Η λαϊκή εξουσία είναι βέβαια αναπόσπαστο στοιχείο της πολιτικής μας… 
ΚΡΙ
Κύριε Σιάντο ήρθα εδώ για να συμφωνήσουμε σε κάτι.Αν αρχίσετε τις αντιρρήσεις καλλίτερα να σταματήσουμε τη συζήτηση.
ΣΙΑ
Δεν έφερα αντίρρηση.Δε μ' αφήσατε να τελειώσω την κουβέντα μου.Δε θάπρεπε να παραιτηθούμε από τη λαϊκή εξουσία,όμως θα βρούμε μια φόρμουλα να την εφαρμόσουμε παίρνοντας υπόψη κάθε συμβουλή που θα μας δίνατε,ώστε να μη βλαφτεί ο αγώνας ενάντια στον κατακτητή.Θα τα βρούμε κύριε Κρις.Είναι όμως υπέροχα!.
ΚΡΙ 
Ποια;
ΣΙΑ
Τα σοκολατάκια λέω.
ΚΡΙ
Θα το θυμάμαι για την επόμενη φορά.Ακόμα θάθελα κύριε Σιάντο να σας εμπιστευτώ τις ανησυχίες του Στρατηγείου μας για ορισμένες ενδείξεις που έχουμε ότι στον Ελληνικό στρατό της Μέσης Ανατολής υπάρχουν στοιχεία κομμουνιστικά τα οποία ετοιμάζονται να δημιουργήσουν δυσάρεστες καταστάσεις στο Στρατηγείο μας.Θα μπορούσατε να ενεργήσετε έτσι ώστε με την επιρροή σας να προλάβετε ενέργειες επικίνδυνες για τον Συμμαχικό αγώνα;
ΣΙΑ
Κύριε Κρις δεν έχω τον πλήρη έλεγχο των ελλήνων της Μέσης Ανατολής γι αυτό και δεν μπορώ να σας
υποσχεθώ τίποτα.Θα κοιτάξω να δω πάντως μήπως μπορέσω να κάνω κάτι.
ΚΡΙ
Κύριε Σιάντο πιστεύω πως είστε ειλικρινής μαζί μου όπως κι εγώ είμαι ειλικρινής μαζί σας.Και θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την κατανόηση που δείχνετε στα κοινά προβλήματα μας.Ας δώσουμε λοιπόν τα χέρια…
ΣΙΑ
Θα σας έδινα το χέρι μου ευχαρίστως,όμως θα σας πασάλειβα σοκολάτα. 
ΚΡΙ
Δεν πειράζει,θα σκουπιστούμε μετά.Η σοκολάτα ας είναι το μελάνι της προσωρινής συμφωνίας μας. 
(Δίνουν τα χέρια)
ΙΜΠ
' Εκλεισε η συμφωνία;
ΣΙΑ
Όπως είδατε… 
ΙΜΠ
Μπορούμε να φύγουμε;Τουλάχιστον μπορώ να φύγω εγώ;Δεν αισθάνομαι καλά.
ΚΡΙ
Νομίζω πως μπορούμε να πηγαίνουμε όλοι.Πότε θα συναντηθούμε για να συνεχίσουμε επί
των λεπτομερειών κύριε Σιάντο;
Σ1Α
Αύριο θα είμαι εδώ με τον Ιωαννίδη στις έξη το απόγευμα.
ΚΡΙ
Θα είμαι εδώ στις έξη.Ο κύριος Ιωαννίδης είναι ο δεύτερος στην ιεραρχία του κόμματός σας αν δεν απατώμαι..
ΣΙΑ
Δεν υπάρχει δεύτερος και τρίτος.Υπάρχει ο πρώτος-εγώ- και μετά όλοι οι άλλοι μαζί. Μόνον ο προηγούμενος αρχηγός θα ήτανε μπροστά από μένα,αλλά τον έχουνε πιάσει οι Γερμανοί και κανείς δεν ξέρει πού βρίσκεται.
ΚΡΙ
Ο Ζαχαριάδης…
ΣΙΑ
Ο Ζαχαριάδης!
ΚΡΙ
Εύχομαι γρήγορα να μάθετε νέα του.Λοιπόν γεια σας.
ΣΙΑ
Γεια σας.Και μην ξεχάσετε.
ΚΡΙ
Οχι.Αύριο στις έξη.
ΣΙΑ
Οχι,τα σοκολατάκια λέω.
ΚΡΙ
Δε θα ξεχάσω,μείνετε ήσυχος.(Βγαίνουν Κρις,Ιμπεριαλισμός,Ευμάρεια,Εκμετάλλευση)
ΣΙΑ
(μόνος)
Ποιος τάβαλε με την Αγγλία που θα τα έβαζα εγώ;Στο κάτω κάτω μας δίνουν μόνο.Και τι ζητάνε;Μια κατανόηση για τις δύσκολες ώρες που περνάμε όλοι μας. Ανθρώπινο. Και από πάνω έχουν δει σωστά και το ζήτημα του Αρη.Ναι,είμαι κι εγώ σίγουρος πως θάχω φασαρίες από τους σκληρούς.Και βλέπω ότι σ' αυτό οι ' Αγγλοι θα μου γίνονταν καλοί βοηθοί.Μέχρι τώρα βέβαια με υπακούνε όλοι.Ποιος ξέρει όμως τι θα γίνει αύριο;' Ισως μερικοί να αρχίσουν να ζητάνε δημοκρατία πριν την ώρα της.' Ομως δημοκρατία δεν μπορεί να υπάρξει τώρα,μέσα στη φούργια του αγώνα.Αν ήτανε εδώ ο σύντροφος Ζαχαριάδης το ίδιο θα έκανε.Υπακοή στον αρχηγό,να ποια είναι η πορεία η σωστή για το κόμμα.Γιατί στους ώμους του αρχηγού πέφτει όλη η ευθύνη. Αλήθεια για σκέψου-από τα λόγια και από τις πράξεις τις δικές μου κρέμεται η μοίρα του κόμματος αλλά και η μοίρα της Ελλάδας… Α! Πρέπει να είμαι προσεκτικός,δηλαδή πρέπει να είμαι συντηρητικός. (Βγαίνει μασουλώντας) 

ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ









ΠΡΑΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ  ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ 

Κάιρο. Πάρτι στη βίλλα του Χόπκινσον.
(Μπαίνουν Χόπκινσον και Κανελλόπουλος) 

ΧΟΠΚΙΝΣΟΝ
Τι τα θέλετε, ο πόλεμος αυτός είναι ένας παράξενος πόλεμος. Μπορούσατε ποτέ να φανταστείτε συμμάχους την Αγγλία και τη Ρωσσία; Εγώ ομολογώ όχι. Πήραν στραβό δρόμο τα πράγματα. Εχουμε μπλεχτεί τόσο πολύ. Τουλάχιστο ξεκάθαρο είναι πως πρέπει να ξεμπερδεύουμε με τη Γερμανία πριν ταχτοποιηθούν οι άλλοι λογαριασμοί . Περιπλοκές. Περιπλοκές και απώλεια πολύτιμου χρόνου. Ομως ένα είναι σίγουρο, πως η νίκη των Συμμάχων είναι θέμα χρόνου. Συμφωνείτε; 
ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ
Βεβαίως. Εγώ μάλιστα απασχολώ τη σκέψη μου από τώρα με την τακτοποίηση των μεταπολεμικών υποθέσεων της χώρας μου.
ΧΟΠ.
Πολύ προχωρείτε. Ας κοιτάξουμε τώρα τον πόλεμο. Στην Ελλάδα καλά τα καταφέρνετε. Δεν αφήνετε ήσυχους τους Γερμανούς. Μου είπε ο Γκλενκόβερ πως ο Αρης Βελουχιώτης κάνει καλή δουλειά στην Ελλάδα.
ΚΑΝ.
Οχι μόνον αυτός. Και ο Ζέρβας και ο Ψαρρός. Και αυτό χάρις στα εφόδια που εσείς προμηθεύετε στους αντάρτες τους.
ΧΟΠ.
Ναι. Ο Γκλενκόβερ είναι, θα έλεγα, σπάταλος .
ΚΑΝ.
Ισως παραείναι. Τροφοδοτεί και τους κομμουνιστές αντάρτες.
ΧΟΠ.    ,
Κύριε Κανελλόπουλε δεν το κάνει με ευχαρίστηση του. Είτε το θέλουμε είτε όχι, η Αντίσταση στην Ελλάδα είναι σήμερα στα χέρια των κομμουνιστών. Αλλά παρόλο τούτο σας βεβαιώνω πως οι κομμουνιστές παίρνουν ψιχία μόνον σε σύγκριση με τη βοήοεια που δίνεται στους αντάρτες του Ζέρβα.
ΚΑΝ.
Κύριε Χόπκινσον ελπίζω σύντομα η Αντίστασις να αλλάξει χέρια. Εχω διορίσει μια επιτροπή από ανώτερους αξιωματικούς στην Ελλάδα, με σκοπό τη δημιουργία Αντιστάσεως από εθνικόφρονες Ελληνες. 
ΧΟΠ
Αυτό είναι κάτι που το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής θα το έβλεπε με ανακούφιση. Οι κομμουνιστές κάποτε θα στραφούν εναντίον της δημοκρατίας στην Ελλάδα.
ΚΑΝ.
Κάθε βράδυ προσεύχομαι στο θεό να μη φτάσουν εκεί τα πράγματα.
ΧΟΠ.
Α'. Ο Θεός! Σίγουρα είναι με το μέρος μας. 
(Μπαίνει η κα Χόπκινσον)
Κα ΧΟΠΚΙΝΣΟΝ
Αγάπη μου, ο κύριος Κανελλόπουλος δεν είναι ο μόνος καλεσμένος μας απόψε. Κύριε Κανελλόπουλε πριν φύγετε απόψε σας παρακαλώ να μου πείτε το μυστικό που μ' αυτό καταφέρνετε να μονοπωλείτε κάθε φορά τον σύζυγό μου. Εχω το λόγο σας ; Αλλά κύριε Κανελλόπουλε θα σας πείραζε να τον δανειστώ για λίγο; Υπόσχομαι να σας στείλω κάποιον άλλο, θαυμαστή σας επίσης, τον κύριο Πάτον.
ΚΑΝ.
Παρακαλώ κυρία μου. Μπορείτε να τον πάρετε και αν ακόμα δεν πρόκειται να μου στείλετε αντικαταστάτη.
Κα ΧΟΠ 
Ω! Σας ευχαριστώ. 

ΧΟΠ
Με συγχωρείτε κύριε Κανελλόπουλε. 
(Βγαίνουν ο Χόπκινσον και η κα Χόπκινσον)
ΚΑΝ. 
(μόνος)
Εύχομαι να κάνω λάθος. Ομως βλέπω τους κομμουνιστές να δυναμώνουν. Είναι ευτύχημα που προορίζομαι για πρωθυπουργός της Ελλάδος γιατί τότε με τη βοήθεια των Αγγλων ϋα τους πατάξω. Και βέβαια που θα γίνω πρωθυπουργός. Ο Τσουδερός δε στέκεται άλλο. Ο μόνος που φοβάμαι είναι ο Παπανδρέου. Και ενεργεί. Εστειλε ένα χαρτί στο Λονδίνο που τους δίνει γην και ύδωρ. Ε, και τι μ' αυτό; Εγώ έχω προηγηθεί. Αλήθεια σκέπτομαι μερικές φορές αν δεν ήταν οι Αγγλοι τι θα γινόμαστε. Βορά των Ρώσσων, αυτό θα γινόμαστε. Φωνάζουν οι κομμουνιστές για δημοκρατία, δικαιοσύνη, ειρήνη. Ω! ναι, και για ισότητα. Ισοπέδωση καλλίτερα πρέπει να τη λένε. Ολοι, λένε, θα έχουν απ’ όλα. Μπορούν όλοι να έχουν βίλες; Λοιπόν είναι ή όχι αλιτήριοι ψεύτες Γ ι αυτό ευχαριστώ το Θεό που μας έστειλε τους Αγγλους-τους θεματοφύλακες των ιερών και των οσίων της Ελληνικής Φυλής, που έγιναν ιερά και όσια όλων των πολιτισμένων λαών του κόσμου. Οι Αγγλοι! Τι λαός! Ευγενικοί, γεροί άντρες, σωστοί ευπατρίδες, που η όψη τους ακτινοβολεί θέληση και τόλμη. Αλλά για να είμαι δίκαιος με τον εαυτό μου θα παραδεχτώ ότι μου αρέσουν και οι Αμερικανοί .Ναι, όλο και περισσότερο μου αρέσουν. Εχουν όλοι τους κάτι χαρακτηριστικά αντρίκιο στη σκέψη και στην εμφάνιση. Ατσάλινα και τα δυο. Δεν πρόκειται πια για τον φυσιογνωμικά ασχημάτιστον τύπο του Αμερικανού. Πρόκειται για ένα καινούργιο τύπο, που εκπροσωπεί θετικά μια καινούργια, γρανιτένια προσωπικότητα. Εύχομαι τον ίδιο δρόμο ν' ακολουθήσουν και οι Αμερικάνοι όπως οι Άγγλοι, για το καλό όλων των λαών της γης.
(Μπαίνουν ο Πάτον με τον Γιόργκενσεν. Ακολουθεί ο Σεφεριάδης που κάθεται σε μια καρέκλα παράμερα)
ΠΑΤΟΝ
Κύριε Κανελλόπουλε, ο κύριος Γιόργκενσον ήθελε με επιμονή να σας γνωρίσει. Ο κύριος Κανελλόπουλος: Αντιπρόεδρος και Υπουργός των Στρατιωτικών της Ελληνικής Κυβερνήσεως. Ο κύριος Γιόργκενσεν: ανώτερος υπάλληλος του Υπουργείου Εξωτερικών της Σουηδίας.
ΚΑΝ.
Χαίρω πολύ κύριε Γ ιόργκενσεν. Πάντοτε θαύμαζα τη χώρα σας για τις κοινωνικές επιτεύξεις της.
ΓΙΟΡΓΚΕΝΣΕΝ
Κι εγώ χαίρω κύριε Αντιπρόεδρε. Εχω ακούσει πολλά καλά λόγια για σας .
ΠΑΤ
Ο κύριος Γιόργκενσεν ήρθε από την Ελλάδα. Είδε εκεί τον αρχηγό των ανταρτών σας. Και είναι γοητευμένος  απ’αυτόν. Πέστε τα αγαπητέ μου κύιρε Γιόργκενσεν. Προηγείστε. Και δεν πειράζει που μερικοί εδώ δεν συμμεριζόμαστε τον θαυμασμό σας. Εχετε διπλωματική ασυλία. Εγώ θα τα πω αργότερα με τον κύριο Αντιπρόεδρο.
ΓΙΟ
Τα λέω σε ξένους μέχρι τώρα. Θα χαρώ να τα πω και σ' έναν Ελληνα, ένα συμπατριώτη του. Πριν από μήνες βρέθηκα στην Ελλάδα. Στη Δεσφίνα, ένα χωριουδάκι, μπορεί να μη το ξέρετε κι εσείς. Εκεί ήτανε και ο Αρης Βελουχιώτης. Ητανε εικοσπέντε του Μάρτη. Νομίζω έχετε την εθνική σας εορτή την ημέρα εκείνη…
ΠΑΤ.
Ναι, είναι η επέτειος της απελευθερώσεως των Ελλήνων από τους τούρκους.
ΓΙΟ.
Γιορτάζανε λοιπόν όλοι εκεί. Η Δεσφίνα έχει μείνει μέσα στην καρδιά μου σαν η πόλη που τα μάτια των κατοίκων της λάμπουνε από χαρά. Είχα ακούσει να μιλάνε για έναν Αρη,τον αρχηγό των ανταρτών. Στριμώχτηκα μαζί με το φίλο που με φιλοξενούσε ανάμεσα στους χωρικούς που είχαν κάνει ένα κύκλο γύρω του, και τον περιεργάζονταν με θαυμασμό καθώς μιλούσε με τον Πρόεδρο και με το δάσκαλο του χωριού. Εχω πάρει πολλά από την αρχαία Ελλάδα μαθαίνοντας γι αυτήν. Από τη νέα Ελλάδα. από τη σημερινή, έχω πάρει την εικόνα αυτού του μοναδικού ανθρώπου.Την εικόνα του Αρη. Ξέχειλος από ενεργητικότητα. Το βλέμμα του αγκάλιαζε όλο τον κόσμο.
Μια οργή μόνο κρυμμένη πίσω από κάθε κουβέντα του πρόδινε τον επαναστάτη. Χωρίς να το θέλω ένοιωθα σιγουριά κοντά του, μέσα στον κόσμο τον γεμάτο αίματα και ντουφέκια. Ενιωθα την ανάγκη να είμαι φίλος του. Η προσωπικότητα του ανάδινε μιαν ήρεμη επιβλητικότητα. Δεν μπορούσα να φανταστώ τον άνθρωπο αυτόν να πολεμάει και να σκοτώνει. Μου έμοιαζε σαν άγιος που φόρεσε μόνο για την ημέρα εκείνη τη στολή αυτή με τα φυσεκλίκια και το μαύρο σκούφο του. Ηταν τόσο διαφορετικός από τους άλλους… Τη λίγη ώρα που τον είδα, μου φάνηκε πως είναι ένα μπόϊ ψηλότερος από όλους. Απλός και παντοδύναμος. Και τα λόγια του ήσυχα,γερά αρθρωμένα, σαν σπαθιά που σκοτώνουν το άδικο και σπαζουνε δεσμά. Δεν μπορώ να φανταστώ τίποτα πιο ηρωικό, αιματηρά ρομαντικό και ταυτόχρονα πιο υποβλητικό από τα λόγια του.
ΚΑΝ.
Δεν έχω δει τον Αρη και δεν μπορώ να έχω κάποια γνώμη για την εντύπωση που προκαλεί. Σας πιστεύω όμως και σας ευχαριστώ κύριε Γιόργκενσεν για τα καλά σας λόγια και για την Ελλάδα και για τον ήρωά της.
ΠΑΤ.
Οταν κάποιος από μας βγει από το γραφείο του και δει μπροστά του έναν αντάρτη, θα τόνε κάνει ήρωα παρευθύς. Είναι κάτι που έρχεται από τον κόσμο του παραμυθιού. Αυτό νομίζω πάθατε και σεις κύριε Γιόργκενσεν.
ΓΙΟ.
Εχετε δίκιο, δεν μπορώ να σας πείσω. Αφήστε όμως εμένα να έχω βρει έναν ήρωα μέσα σ’ ένα κόσμο αστάθειας και διαφθοράς.
ΠΑΤ.
Εγώ αγαπητέ μου κύριε Γιόργκενσεν για να σχηματίσω τη γνώμη μου για τον Αρη, μου άρκεσε το γεγονός ότι είναι κομμουνιστής.
ΓΙΟ.
Τα έχουν και με σας όμως οι Ελληνες κύριε Πάτον.
ΠΑΤ.
Και γιατί παρακαλώ^
ΓΙΟ
Γιατί στις εκπομπές σας στο ΒΒC δεν προβάλλετε τον Αρη, παρά μόνο ασήμαντους αντάρτες.
ΠΑΤ.
Ελπίζω να μου επιτρέπουν οι Ελληνες να λέω ό,τι εγώ κρίνω από το Σταθμό μου. Τι λέτε κύριοι; Βγαίνουμε προς τα εξω; Σαν να ζεστάθηκα εδώ.
ΓΙΟ.
Εχετε δίκιο.Πάμε.
ΚΑΝ.
Κύριε Σεφεριάδη θα μας κάνετε παρέα;
ΣΕΦΕΡΙΑΔΗΣ
Ευχαριστώ κύριε Αντιπρόεδρε, όμως ήρθα εδώ για να ξεκουραστώ λίγο.
(Βγαίνουν. Μπαίνουν ο Μάζαρυκ και ο Κερκ)
ΜΑΖΑΡΥΚ
Η Τσεχοσλοβακία δε θ’ αφήσει να της καταπατηθούν τα δίκαια που της αναγνωρίστηκαν στο τέλος του πολέμου του δεκατέσσερα. Είναι θέμα επιβιώσεως γι αυτήν. Ποια κατά τη γνώμη σας θα είναι η στάση της Αμερικής στο θέμα;
ΚΕΡΚ
Δεν ενδιαφέρομαι διόλου για τα πολιτικά πράγματα της Τσεχοσλοβακίας. Μετά τη νίκη θα εγκαινιάσουμε καθεστώς κατοχής σ' ολόκληρη την Ευρώπη. Οποιος θα μιλάει και θα μας ενοχλεί θα τουφεκίζεται.
(Περνούν και βγαίνουν. Μπαίνουν ο Νεόφυτος και ο Κάζεϊ) 
ΝΕΟΦΥΤΟΣ
Κε ρώτησε ο Διάδοχος Παύλος για τις διαθέσεις του λαού απέναντι στη βασιλεία. "Υψηλότατε", του είπα, "δε σας θέλει ο λαός". "Επειδή ακριβώς δε μας θέλει ο λαός", μου είπε,"θα μας πάνε οι Αγγλοαμερικανοί".
ΚΑΖΕΥ
Χαριτωμένο. Αλλά και άλλος τρόπος δεν υπάρχει.
(Περνούν και βγαίνουν. Μπαίνουν ο Τσουδερός με τον Ντε Γκωλ)
ΝΤΕ ΓΚΩΛ
Αν περίμενε η Γαλλική Ταξιαρχία να οπλιστεί από τους Αγγλους για να πολεμήσει στο Μπιρ-Χακέΐν, δε θα πολεμούσε ποτέ. Όλα της τα εφόδια ήταν γαλλικά. Τα πήραμε από τη Στρατιά της Συρίας. Οι Γάλλοι δεν περιμένουν από την Αγγλία τη λευτεριά τους. Θα την πάρουν μόνοι τους. Αλλά και σεις ακούω πως έχετε καλό αντάρτικο.
ΤΣΟΥ.    
Εχουμε, ναι. Ομως η Ελλάδα είναι μικρή χώρα και δε θα μπορέσει να βαδίσει το σωστό δρόμο χωρίς την Αγγλία.
ΝΤΕ ΓΚΩΛ
Ολα εξαρτώνται από το πώς βλέπει κανείς το σωστό δρόμο. 
(Περνούν και βγαίνουν. Μπαίνουν οι Κανελλόπουλος και Σκόμπυ)
ΣΚΟΜΠΥ
Η Αγγλία δεν επεμβαίνει στα εσωτερικά άλλων χωρών. Θα είναι όμως αδιανόητο για την Αγγλία να ανεχθεί την επιβολή δια των όπλων μιας μειοψηφίας οπουδήποτε στη γη. Κάτι τέτιο θα ήταν ανήθικο. Με την ευκαιρία έχω εδώ να σας δείξω ένα τηλεγράφημα του πρωθυπουργού μας προς το εδώ Αγγλικό Υπουργείο, για τη λύση που πρέπει να δοθεί στο ελληνικό πρόβλημα. Εχω υπογραμμίσει τη γνώμη του για την Ελλάδα. "Πρέπει να γυρίσει οπωσδήποτε ο βασιλεύς, να μη γίνει δημοψήφισμα, και να εγκαθιδρυθεί στην Ελλάδα ένα Strong Administration. Ας ελπίσουμε πως δε θα χρειαστεί να επιbάλουμε εμείς με τα όπλα την πολιτική αυτή στην Ελλάδα.  
ΚΑΝ.
Στρατηγέ μου.αισθάνομαι τόσο δικός σας ώστε νομίζω ότι δε χωρεί διπλωματία στις σχέσεις μου με τους Αγγλους. Γι αυτό θα σας μιλήσω ξεκάθαρα. Εγώ, αν χρειαστεί κάτι τέτιο, θα το θεωρήσω τιμή μου να βοηθηθούμε από την Αγγλία.
ΣΚΟ.
Υπερβάλλετε αγαπητέ κύριε Αντιπρόεδρε.
ΚΑΝ.
Καθόλου στρατηγέ μου. Βεβαίως, αν και είναι φυσικό ο ισχυρότερος να επεμβαίνει στα εσωτερικά ενός ασθενέστερου έθνους, δεν θα πρέπει να διαφημίζουμε μια τετοια επέμβαση. 
ΣΚΟ. 
Βεβαίως όχι.Τι λόγος…
ΚΑΝ.
Στρατηγέ μου, με όλο το θάρρος της φιλίας μας θα ήθελα να σας παρακαλέσω για κάτι.
ΣΚΟ.
Παρακαλώ,ό,τι περνάει από το χέρι μου θα το κάνω για σας.
ΚΑΝ.
Να! Συχνά αισθάνομαι την ανάγκη να πηγαίνω στην εκκλησία και να προσεύχoμαι υπέρ των Ελλήνων και των Αγγλων φίλων μας. Και μεις οι ορθόδοξοι συνηθίζουμε ν' ανάβουμε ένα κερί μπαίνοντας στην εκκλησία. Κεριά όμως δεν υπάρχουν τελευταία. Θα ήταν δυνατό να ενεργήσετε ώστε να έρθουν κεριά στις εκκλησίες μας;
ΣΚΟ.
Ανθρωποι θρήσκοι πάντοτε με συγκινούσαν. Θα το φροντίσω κύριε Αντιπρόεδρε αμέσως αύριο το πρωί.
(Βγαίνουν)
ΣΕΦΕΡΙΑΔΗΣ 
(Γράφοντας)
Υπάρχει ένα είδος αυτοδηλητηριασμού που κουβαλάει μαζί του αυτό το συγκρότημα. Θανατεροί ψίθυροι στους διαδρόμους, μακιαβελική σιωπή γεμάτη κακοήθη μικρόβια, μπηχτές στη ράχη καθώς προχωρείς ανύποπτος. Και η κατάσταση τραβάει, σέρνεται. Φύγαμε για να συνεχίσουμε τον πόλεμο, και ο καθένας δε σκέπτεται παρά τον εαυτό του. Αλλά οι κεφαλές, για όνομα του θεού, οι κεφαλές. Τους συλλογίζεσαι κι έχεις όρεξη για κλάματα.Τώρα έγινε ότι έγινε και τίποτε δεν μπορεί ν' αλλάξει όσο να λευτερωθεί ο τόπος. Η μόνη παρηγοριά είναι ότι, σα φτάσουμε στο τέλος της μεγάλης περιπέτειας, όλοι ετούτοι θα έχουν σαρωθεί από εκείνους που ζούνε το σημερινό δράμα της σκλαβιάς. Εκείνους που, καθώς φαντάζομαι θα είναι σε θεση να μιλήσουν τη λαλιά της Ελλάδος.
(Βγαίνει) 


ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΠΡΑΞΗΣ




ΠΡΑΞΗ  ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ 

Αθήνα. Το δωμάτιο μοναχικής μονοκατοικίας. Καθιστοί οι Δόβας, Σπηλιωτόπουλος, Κιτριλάκης.

ΔΟΒΑΣ    
Φτιάξε τη γράμματα σου Παναγιώτη.
ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ 
Ετσι;
ΔΟΒ
Οχι. Στάσου… Ετσι!   Να μη νομίσει ο Εγγλέζος πως είμαστε χωριάτες.
ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ
Τον Εγγλέζο δεν τον ενδιαφέρουν οι γραβάτες μας. Τον ενδιαφέρουν μόνον οι Γερμανοί. Θέλει να δει αν μπορούμε να τους χτυπήσουμε. Γι αυτό έρχεται. 
ΔΟΒ
Οι Εγγλέζοι κοιτάνε τον εαυτό τους. Δε βλέπουνε την Ελλάδα που πλημμύρισε κομμουνιστές . Απ’ αυτούς ποιος θα σώσει την Ελλάδα; Αυτό δεν τους απασχολεί καθόλου.
ΣΠΗ.
Να μη λέμε δεν τους απασχολεί. Δεν πιστεύω πως θέλουνε να δούνε μιαν Ελλάδα κουμουνιστική ούτε αυτοί. Μόνο βάζουνε σε πρώτη γραμμή τη συντριβή των Γερμανών. 
ΔΟΒ.
Αν δεν ενδιαφερθούμε εμείς,η Ελλάδα θα γίνει Ρωσία, αυτό θα γίνει. 
ΚΙΤ.
Πολεμήσαμε τότε που έπρεπε. Στον πόλεμο ενάντια στους ιταλούς. Και τότε δείξαμε και οι τρεις μας τι είμαστε. Τώρα όμως θα πρέπει ν' αφήσουμε την Αθήνα έκθετη στην όρεξη του κάθε κομμουνιστή αντάρτη και να βγούμε στο βουνό να κυνηγάμε Γερμανούς;
ΣΠΗ.
Αντίσταση ετοιμάζουμε κι εμείς. Αντίσταση ενάντια στον κομμουνισμό.Αν σκορπίσουνε έξω από την Αθήνα οι αξιωματικοί μας τότε αντίο Αθήνα και αντίο ελευθερία.
ΔΟΒ.
Αντίο Ελλάδα πες καλύτερα. Τι βαθμό έχει ο Εγγλέζος;
ΣΠΗ.
Ταγματάρχης. Λέγεται Γουντχάους. Είναι σύνδεσμος του στρατηγείου Μέσης Ανατολής με του αντάρτες της Ελλάδος.
ΔΟΒ.
Τον ξέρει  κανείς; Τι  σόΐ  άνθρωπος  είναι; 
ΚΙΤ.
Οι Αγγλοι είναι Αγγλοι. Οταν πρόκειται για υπηρεσία είναιόλοι ίδιοι. Αυστηροί και απαιτητικοί.
ΣΠΗ.
Και καλά κάνουν.Η υπηρεσία είναι πάντοτε υπηρεσία.
ΔΟΒ.
Με τη βοήθεια των Αμερικάνων   θα  τη   φάνε  τη  Γερμανία.    
ΣΠΗ.    
Δεν  το ξέρουμε ακόμα. Οταν το μάθουμε θα πάμε με το μέρος του νικητή. Αυτός θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε τους κομμουνιστές αν εμείς δεν είμαστε αρκετοί παρ' όλες τις ετοιμασίες που κάνουμε.
(Μπαίνουν ο Πελτέκης με τον Κρις) 
ΠΕΛΤΕΚΗΣ
Κύριοι σας χαιρετώ.Να σας γνωρίσω τον ταγματάρχη Κρις Γουντχάους. Οι κύριοι Δόβας, Σπηλιωτόπουλος και Κιτριλάκης, συνταγματάρχες.
ΚΡΙΣ
Χαίρω πολύ κύριοι. Λυπάμαι που σας κάναμε να περιμένετε αλλά δυσκολευτήκαμε να βρούμε μεταφορικό μέσο. 
ΣΠΗ.
Μα εσείς μιλάτε τα Ελληνικά καλύτερα κι από Ελληνα.
ΓΟΥ
Μου αρέσει η γλώσσα σας. Κι αν ακόμα δε μου ήταν απαραίτητη στη δουλειά μου, θα τηνε μάθαινα και πάλι.
ΠΕΛ
Κύριοι σας αφήνω στη δουλειά σας. Κύριε ταγματάρχα θα σας περιμένω έξω.
(Βγαίνει)
ΔΟΒ.
Καθίστε κύριε ταγματάρχα.Θα πάρετε ένα ποτό; 
ΓΟΥ
Οχι ευχαριστώ. Ας έρθουμε στο θέμα που μας έφερε εδώ μαζί . Όπως ξέρετε ασφαλώς ο αγώνας κατά της Γερμανίας έχει πάρει καλό δρόμο μετά τη νίκη των Σοβιετικών στο Στάλινγκραντ και τη νίκη του Μοντγκόμερι στην έρημο. Ο αγώνας όμως θα είναι μακρός. Και για την ευόδωση του σκοπού θα χρειαστούν όλες οι δυνάμεις που μπορεί να διαθέσει κάθε χώρα.Ο κύριος αντιπρόεδρος της κυβερνήσεώς σας μου είπε ότι θα έπρεπε να σας δω ο ίδιος ώστε να μάθω από σας την πρόοδο των προσπαθειών σας προς την κατεύθυνση της δημιουργίας Εθνικής Ελληνικής Αντιστάσεως. Πρέπει να σας πω ότι δεν βρίσκομαι στην Ελλάδα μόνο με την ιδιότητά μου του τάγματάρχου του Αγγλικού Στρατού, αλλά και σαν προσωπικός απεσταλμένος του πρωθυπουργού της Αγγλίας, ο οποίος έχει την αρχηγία του αγώνος εναντίον του Αξονος, και ο οποίος υπολογίζει πολύ στην παρενόχληση των Γερμανών στις κατεχόμενες απ’ αυτούς χώρες.
ΔΟΒ.
Κύριε ταγματάρχα τα αποτελέσματα των προσπαθειών μας για δημιουργία Εθνικής Αντιστάσεως δεν είναι ικανοποιητικά. Εχω συντάξει μια έκθεση για το θέμα.την οποία θα σας παραδώσω. Είναι υπογεγρμμένη και από τους έξη συνταγματάρχας οι οποίοι αποτελούν την Επιτροπήν Εθνικής Αντιστάσεως. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σας ζητήσω συγνώμην εκ μέρους των υπολοίπων τριών συναδέλφων οι οποίοι για λόγους ανεξαρτήτους της θελήσεως τους δε μπόρεσαν να είναι σήμερα εδώ για να σας συναντήσουν. Προφορικώς και με συντομία μιλώντας μπορώ να συνοψίσω σε τρεις τους λόγους που δρουν σαν ανασχετικοί παράγοντες στην ευόδωση του σκοπού μας. Ο πρώτος είναι ότι η διάλυσις των πολιτικών κομμάτων από την κυβέρνηση Μεταξά άφησε πολιτικώς ανοργάνωτους τους έλληνες και ειδικότερα τη νεολαία. Ετσι δε μπορεί να λειτουργήσει στην περίπτωση αυτή η πειθώ των πολιτικών αρχηγών προς τους οπαδούς τους, η οποία θα έφερνε στις τάξεις της Αντιστάσεως ομάδες ελλήνων. Ο δεύτερος λόγος αφορά στους αξιωματικούς μας. Εχουν την γνώμη ότι οι Γερμανοί είναι εξοπλισμένοι με τέτοια όπλα που η προσπάθεια αντιμετώπισής τους με τα ατομικά τυφέκια των στρατιωτών μας, δε θα φέρει στις τάξεις μας παρά μόνο θύματα, χωρίς αξιόλογο κέρδος παραλλήλως με αυτό. Ο τρίτος λόγος είναι η κυκλοφορία της φήμης ότι εμείς οι αξιωματικοί που έχουμε αναλάβει το έργο αυτό είμαστε φιλοβασιλικοί, και η πλειοψηφία του Ελληνικού λαού σήμερα φρονεί ότι ο βασιλικός θεσμός δεν είναι εκείνος που θα ένωνε τους Ελληνες σε μια κοινήπροσπάθεια εναντίον των κατακτητών.
ΚΡΙ
Είναι κρίμα, γιατί η πείρα των χιλιάδων αξιωματικών σας που τώρα κάθονται αργοί θα μπορούσε να βοηθήσει τον συμμαχικό αγώνα. Επιπλέον μία Εθνική Αντίστασις θα ήτο η μόνη δύναμις που θα μπορούσε να αποδυναμώσει τον ΕΛΑΣ. Πρέπει να σας πω ότι η Αγγλική Κυβέρνησις βλέπει με ανησυχία την άνοδο της ισχύος και της αριθμητικής δυνάμεως του κομμουνιστικού ΕΛΑΣ. Το Συμμαχικό Στρατηγείο και η Κυβέρνησίς μου θα επιθυμούσε να έβλεπε τον ΕΔΕΣ να αντιρροπεί την δύναμη του. Παρόλες τις προσπάθειές μας όμως δεν έγινε δυνατό να κατορθώσει ο Ζέρβας να ισχυροποιηθεί ώστε να γίνει πόλος έλξεως ανταρτών, τουλάχιστον σε ίδιο βαθμό με τον ηγέτη του ΕΛΑΣ. Και ασφαλώς θα γνωρίζετε ότι μετά το Γοργοπόταμο οι δυνάμεις του Αρη πολλαπλασιάζονται ταχέως.Και παρουσιάζεται το φαινόμενο ένας δεκανέας του Πυροβολικού να δρέπει δάφνες στρατιωτικές που θα ζήλευε κάθε στρατηγός.
ΣΠΗ.
Ο Αρης Βελουχιώτης είναι ένας κοινός δολοφόνος κύριε ταγματάρχα. Και μια μέρα θα λογοδοτήσει για τα εγκλήματα του. Όσο για το Γοργοπόταμο, επιτρέψτε μου να διαφωνήσω ότι τον έκανε ο Αρης βελουχιώτης. Από το ΒΒC ακούσαμε ότι το Γοργοπόταμο τον έκανε ο Ζέρβας.Το ίδιο μας είπαν και άνθρωποι του Ζέρβα.
ΚΡΙ 
Κύριοι, αν ο Ζέρβας ήτανε ο Αρης και ο Αρης ήτανε ο Ζέρβας, τότε η Αντίσταση της Ελλάδος θα βρισκότανε στα χέρια που επιθυμεί η Αγγλία κι εγώ δε θα βρισκόμουν εδώ τώρα. Είναι αλήθεια ότι ο Αρης είναι βίαιος καί σκληρός, όμως παράλληλα είναι ένας ισχυρός άντρας, με νου οξύ, με πνεύμα αστραφτερό, με δύναμη επιβολής και με ικανότητες που εγγυώνται την επιτυχία όποιας αποστολής αναλάβει. Ενα χρόνο τριγυρνάω στα βουνά με το Ζέρβα και με τον Αρη. Ημουν παρών στο Γοργοπόταμο. Πιστέψτε με λοιπόν, ξέρω τι λέω. Δε μιλάω έτσι για να παινέψω τον Αρη. Κι εγώ σε άλλους λέω ό,τι είπατε σεις τώρα σε μένα. Με σας όμως πρέπει να πω την αλήθεια. Για να σας δείξω πόσο είναι ικανός και για να σας παρακινήσω σε όποια ενέργεια κρίνετε τελικά σκόπιμη ώστε να εξουδετερώσετε ή τουλάχιστο να μειώσετε τη δύναμη που του δίνει η ικανότητά του αυτή. Σας ξαναλέω λοιπόν πως ο Γοργοπόταμος ήταν έργο του Αρη. Μπορεί σαν άγγλος να τον πολεμώ, όμως σαν αξιωματικός τον θαυμάζω. Τώρα που σας μιλώ, τον έχω ζωντανό μπροστά μου τις ώρες εκείνες. Αλλά δεν ήρθα εδώ για να πλέξω το εγκώμιο του Αρη. Νομίζετε λοιπόν πως δεν υπάρχουν ελπίδες κινητοποιήσεως του δυναμικού των αξιωματικών.
ΣΠΗ 
Κύριε ταγματάρχα, δεν υποτιμούμε τη δύναμη του ΕΛΑΣ, ούτε αγνοούμε ότι καθοδηγείται από τους κομμουνιστάς. Και αυτός είναι ο λόγος που ετοιμαζόμαστε να αντιμετωπίσουμε τον Αρη και τους αντάρτες του. Να τον αντιμετωπίσουμε όμως όχι στο βουνό και όχι τώρα. Οχι στο βουνό, γιατί αυτό είναι που θα έφερνε την καταστροφή μας και μαζί την καταστροφή της Ελλάδος. Γιατί αν πηγαίναμε και μεις στο βουνό, τότε θα κατατριβόμαστε σε μάχες με τον ΕΛΑΣ από το ένα μέρος, και από το άλλο θα αφήναμε έκθετη την Αθήνα και κάθε τάγμα κομμουνιστών θα την κατελάμβανε όποτε θα ήθελε. Και όχι τώρα, γιατί ο κίνδυνος για την Αθήνα δεν είναι τώρα. Ο κίνδυνος για την Αθήνα και κατ' επέκταση για την ίδια την Ελλάδα θα έρθει όταν οι Γερμανοί φύγουν. Τότε στο χάος μέσα που θα δημιουργηθεί , οι κομμουνιστές θα προσπαθήσουν να καρπωθούν οφέλη. Για τότε συσπειρώνουμε τις δυνάμεις μας και οργανωνόμαστε κύριε ταγματάρχα. Γιατί για να κάνουμε αυτό δε βρήκαμε από πουθενά αντίρρηση. Και οι αξιωματικοί μας, και ο πολιτικός κόσμος, συμφωνεί μ' αυτή την ενέργεία μας. Εχουμε από τώρα έτοιμο σχέδιο επιστρατεύσεως που μέσα σε δυο μέρες θα συγκεντρώσει όλους τους εθνικόφρονες έλληνες του λεκανοπεδίου Αττικής.
ΚΡΙ.
Δεν μπορώ να σας πιέσω για να σας κάνω να αλλάξετε γνώμη, αφού μάλιστα οι συνθήκες είναι όπως μου λέτε αντίξοες για τον σκοπό μας. Ετσι αποδυναμώνεται βεβαίως η αντίσταση στους Γερμανούς, όμως δημιουργείται ένα σώμα στρατιωτικό που στο μέλλον θα είναι πράγματι χρήσιμο. Μείνετε έτσι κύριοι συνταγματάρχες. Θα σας χρειαστούμε αργότερα. Μαθαίνω ότι μεθοδεύεται αλλαγή του πρωθυπουργού και ότι προωθείται ο Ράλλης. Οι αξιωματικοί θα έβλεπαν με καλό μάτι την αλλαγή αυτή; 
ΔΟΒ 
Ναι γιατί θα προωθήσει το σχέδιο που προηγουμένως σας ανέπτυξα. Μάλιστα ο κύριος Ράλλης επιθυμεί να δημιουργήσει από τώρα τις στρατιωτικές δυνάμεις αυτές, ώστε να γυμνάζονται και να προετοιμάζονται από τώρα για το μελλοντικό σκοπό τους. 
ΚΡΙ
Πώς αυτό θα μπορέσει να το κάνει με τους Γερμανούς εδώ ακόμα;
ΔΟΒ
Θα βρεθεί λέει κάποια φόρμουλα.
ΚΡΙ .
Εχω τη γνώμη πως θα πρέπει να το προοέξετε το θέμα, γιατί οι δυνάμεις αυτές για να υπάρξουν αναμεσα στον  κατοχικό στρατό, θα πρέπει να δώσουν κάποιο αντάλλαγμα σ' αυτόν για μόνο το δικαίωμα να συσταθούν, και αυτό θα μπορεί να παρεξηγηθεί από τους Ελληνες γενικά, αλλά και απο τους αντάρτες ειδικότερα
ΔΟΒ
Εχετε δίκιο και αυτή είναι η έγνοια του κυρίου Ράλλη τον καιρό αυτόν. 
ΚΡΙ
Δεν βλέπω τι άλλο θα είχαμε να πούμε κύριοι. 
ΚΙΤ.
Κύριε  ταγματάρχα, εκτός από τους αξιωματικούς  της Ελλάδος, θα πρέπει   να έχετε  επαφές και   με τους έλληνες αξιωματικούς της Μέσης Ανατολής.
ΚΡΙ.
Λείπω από εκεί πάνω από ένα χρόνο. Εχω όμως επαφές μέσω του ασυρμάτου μου με συναδέλφους μου στη Μέση Ανατολή, οι οποίοι με ενημερώνουν. Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτούς;

ΚΙΤ.
Γνωρίζω ότι εκεί έχουν μεταβεί και υπαξιωματικοί που δεν είναι ακραιφνώς εθνικών φρονημάτων. Το έχει υπόψιν του αυτό το στρατηγείο;
ΚΡΙ
Το Στρατηγείο βρίσκεται όπως είναι φυσικό σε στενή επαφή με την εκεί εξόριστη Ελληνική κυβέρνηση. Και ο κύριος Κανελλόπουλος σαν υπουργός των Στρατιωτικών έχει την ευθύνη για το θέμα αυτό. Γνωρίζοντας τις ικανότητές του δεν έχω καμμίαν ανησυχία για την πειθαρχικότητα των Ελληνικών Δυνάμεων της Μέσης Ανατολής. Εκείνο το οποίο με ανησυχεί είναι ότι πολλοί Ελληνες αξιωματικοί της Μέσης Ανατολής δεν τρέφουν αισθήματα αγάπης προς την Αυτού Μεγαλειότητα τον βασιλέα των Ελλήνων. Και είναι γνωστό σε όλους σας ότι ο πρωθυπουργός μου αποδίδει μεγάλη σημασία στην παρουσία αμέσως μετά την απελευθέρωση του βασιλέως στην Ελλάδα, γιατί τον θεωρεί παράγοντα σταθερότητος και εγγυητήν της ελευθερίας και της δημοκρατίας του Ελληνικού λαού. 
ΔΟΒ 
Αυτό είναι πεποίθησις και των τριών εδώ ενώπιόν σας  παρισταμένων κύριε ταγματάρχα.
ΣΠΗ.
Κύριε ταγματάρχα, θα ήθελα να σας παρακαλέσω να μας πείτε κάτι για το Γοργοπόταμο και για το ρόλο του Αρη σ' αυτόν. Ολοι μας εδώ είμεθα στο ίδιο στρατόπεδο. Εχουμε ακούσει πολλά στο διάστημα που πέρασε από τότε. Σεις ήσασταν εκεί. Είναι μια θαυμάσια ευκαιρία για μας, αν δεν παίρνουμε τον πολύτιμο χρόνο σας, να μάθουμε τι αλήθεια έγινε εκεί πέρα. Γιατί από σας είναι σίγουρο πως θα μάθουμε την αλήθεια. Δεν ξέρω, αλλά νομίζω πως και οι κύριοι συνάδελφοι δε θα είχαν αντίρρηση.
ΔΟΒ.
Ειπωμένη από στόμα αξιωματικού για αυτιά αξιωματικών η  διήγηση αυτή  θα είναι ενδιαφέρουσα. 
ΚΙΤ
Ο κύριος Σπηλιωτόπουλος με πρόλαβε. Ο Αρης είτε το θέλουμε είτε δεν το θέλουμε, είναι μια πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που γρήγορα θα κληθούμε να έρθουμε αντιμέτωποι μ’ αυτήν.
ΚΡΙ.
Σας είπα ότι θαυμάζω τον Αρη. Δεν μου είναι δυσάρεστο να μιλάω γι αυτόν. Είναι σαν ένας ζωγράφος να θαυμάζει έργα ενός ζωγράφου καλύτερού του. Αυτό είναι και έντιμο και θεμιτό, και δείχνει έλλειψη εμπάθειας, που είναι κακός σύμβουλος σ’ έναν αγώνα. Να σας πω λοιπόν για το Γοργοπόταμο αφού το επιθυμείτε. 
Παραμονή αποβραδίς φτάσαμε δυο μίλια από τη γέφυρα. Στη ρίζα ενός λόφου ήταν μια ξύλινη καλυβούλα. Εβρεχε. Είχαμε να μιλήσουμε για το σχέδιο της επιχείρησης. Μπήκαμε στην καλυβούλα ο Εντυ ο Ζέρβας, ο Πυρομάγλου κι εγώ. Δε χώραγε άλλους. Ο Άρης έβαλε μέσα τον Κωστούλα που έκανε και χρέη γραμματικού, και ο ίδιος έκατσε στο έμπα της καλύβας μισός μέσα και μισός έξω. Στάλαζαν τα νερά της βροχής στον δεξιό του ώμο, πάνω στο κοντομάνικο πέτσινο που φοράει το χειμώνα. Ο Ζέρβας μας είπε το σχέδιό του. Ο Εντυ ζάρωσε τα μούτρα του. Με μια ματιά συνεννοηθήκαμε.Το σχέδιο ήταν εμπειρικό. Δεν ικανοποιούσε.Ο Ζέρβας ανάπτυξε δεύτερο σχέδιο. Κι αυτό δεν ικανοποίησε. Έγινε μια συζήτηση ζωηρή που έπαιρνε μάκρος. Ο Εντυ ζήτησε από τον Αρη ν’ ακούσουμε το δικό του σχέδιο. Τότε ο Αρης σάλιωσε το τσιγάρο που έστριβε, το άναψε, κι άρχισε να υπαγορεύει στον Κωστούλα τη διαταγή για την επιχείρηση. Αρχισε και πήγε ως το τέλος ακόμπιαστα.Τα λόγια έβγαιναν από το στόμα του αδρά, απλά, λαγαρά και ζυγιασμένα. Και σιγά σιγά παρουσιάστηκε μπροστά μας ολοζώντανη η εικόνα της επιχείρησης, ένα σχέδιο επιχείρησης θεμελιωμένο σίγουρα, ένα σχέδιο φτιαγμένο για να πετύχει. Ολα αραδιασμένα μ' ένα τρόπο τέλειο, ώστε να βεβαιωνόμαστε όλοι μας με πόση εμπιστοσύνη έπρεπε να κατεβούμε το βράδυ στο γιγάντιο γεφύρι. Μέσα στο καλυβάκι δεν ακουγόταν αχνα. Μόνο το ήσυχο βαβούρισμα της φωνής μου που μετάφραζα στον Εντυ λέξη προς λέξη τη διαταγή.
Ο Αρης τέλειωσε τη διαταγή. Ηταν αλήθεια ένα μνημείο στρατιωτικής διαταγής για μεγάλη και σοβαρή επιχείρηση. Ηταν ένα μνημείο λογικής, προνοητικότητας και  ασφάλειας, που δε μαρτυρούσε μόνο επιτελική ιδιοφυία, αλλά και ορθόγνωμη πολιτική μεγαλοφυία. Εχετε να προσθέσετε τίποτα; Ρώτησε ο Αρης. Οχι,κάνει ο Εντυ, ήταν  πολύ καλό.
Και αυτό το σχέδιο είναι που ακολουθήθηκε.
Δε θα μπω στις λεπτομέρειας της εκτέλεσης του σχεδίου. Ένα περιστατικό της μονό θα αναφέρω για να δείτε και σεις καλύτερα τι σημαίνει Αρης. Ενώ η επιχείρηση βρισκότανε στο κορύφωμα της, ήρθε ένας κατακίτρινος και λαχανιασμένος αζιωματικός του Ζέρβα, αυτός που είχε αναλάβει την επίθεση στο βόρειο βάθρο. Ηταν αναστατωμένος. Οι άντρες του τον είχαν εγκαταλείψει στην κρισιμότερη ώρα της μάχης. Τι έγινε παιδί μου Σωτήρη; τον ρωτάει ο Ζέρβας. Και κείνος άρχισε να μιλάει με ένα τρόπο που έδειχνε την αναστάτωση του: Με τις πρώτες μας ντουφεκιές, λέει, οι Ιταλοί μας έβαλαν… και... και… προσπάθησε να βρει τις λέξεις που χρειάζονταν για να συνεχίσει, χωρίς όμως να το καταφέρει.Του λέει ο Αρης:Τι ήθελες ρε να σας κάνουν; Να μη σας βάλουν; Ο Ζέρβας γύρισε στον Αρη: Να διατάξουμε υποχώρηση Αρη. Ο Αρης τον κοίταξε μ' ένα βλέμμα που σκοτώνει. Το γεφύρι πρέπει να πέσει, του λέει. Και γυρίζει στους δικούς του: Νικηφόρε! Θάνο! Πελοπίδα! Περικλή!     Σπίθιζε οργή η φωνή του: Πάρτε αμέσως την εφεδρεία! Σε είκοσι λεφτά να ’χετε τελειώσει με το γιοφύρι! Αλλιώς να μη γυρίσετε πίσω. Γρήγορα! Και όποιος κάμει πίσω, εκτέλεση επί τόπου! Φευγάτε! 
Ετσι έπεσε η γέφυρα.
ΚΙΤ
Αλήθεια, έτσι μόνο πέφτουν οι γέφυρες… 
ΚΡΙ
Εκείνη την ώρα, αν μου’ λεγε και μένα να πάω να πέσω στη φωτιά της μάχης, θα πήγαινα, κι ας ήξερα πως δε θα γυρίσω πίσω. Η ορμητικότητα του Αρη τις στιγμές εκείνες είχε συνεπάρει όχι μόνο τους άντρες της εφεδρικής δύναμης στους οποίους απευθύνονταν, αλλά όλους όσους τον άκουγαν. Ηταν γεμάτος από ένα διαβολεμένο κέφι. 
Τα μάτια του λάμπανε. Οδηγίες και διαταγές βγαίνανε από το στόμα του σταράτες, κατηγορηματικές, απροκάλυπτες, αναπόδραστες. Αυτόν τον άνθρωπο πρέπει να αποδυναμώσουμε κύριοι. Αλλα πρέπει να πηγαίνω. Σας ευχαριστώ όλους σας που με τιμήσατε με τη συνάντησή μας αυτή.
ΣΠΗ.
Κι εμείς σας ευχαριστούμε. Θα σας συνοδέψω κύριε ταγματάρχα.
(Βγαίνουν ο Κρις και ο Σπηλιωτόπουλος. Πίσω τους βγαίνουν ο Δόβας και ο Κιτριλάκης)

ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΠΡΑΞΗΣ 






ΠΡΑΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ 

Περτούλι. Δωμάτιο στο κτίριο του Στρατηγείου του ΕΛΑΣ.
(Μπαίνουν  οι ΤΖΑΒΕΛΑΣ, ΠΕΛΟΠΙΔΑΣ και ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ) 
ΤΖΑΒΈΛΑΣ
Έχει να ησυχάσει από χτες που έλαβε το γράμμα. Ολη νύχτα δεν κοιμήθηκε. Κι ούτε παίρνει κουβέντα. Πηγαινόρχεται στο δωμάτιό του μέσα και ξεφυσάει σα μανιασμένο λιοντάρι. "Τζαβέλα!" μου φωνάζει χτες βράδυ. Μπαίνω μέσα "Νερό!" μου λέει."Καπετάνιε»,  του κάνω, "οι Καπετάνιοι με ρωτάνε πώς είσαι." Πες τους να ρωτήσουν τον Σιάντο" μου λέει. Και συνεχίζει το βολτάρισμα. Είναι τόσο σκασμένος ρε παιδιά,που θάδινα τα μισά χρόνια απ’ όσα μου μένουνε να ζήσω ακόμα για να του πάρω τη μισή στενοχώρια του. Σήμερα το πρωί με φώναξε πάλι. "Φάνηκε ο Θωμάς;" μου λέει. "Το δείλι φτάνει" του λέω."Κάτσε κάτω Τζαβέλα" μου λέει."Δεν είσαι πρωτοπαλλήκαρό μου μόνο γιατί είσαι θαρραλέος και έμπιστος. Είσαι πρωτοπαλλήκαρό μου πρώτα γιατί έχεις μυαλό. Πες μου. Οταν έχεις στρατό ανίκητον δικό σου, και πρωΰυπουργό και κυβέρνηση δική σου που κουμαντάρει το στρατό αυτόν, πας και τόνε βάνεις κάτω από τις διαταγές του εχθρού σου, και διαλύεις την κυβέρνησή σου και υπακούς μετά σε άλλη,εχθρική κυβέρνηση;" "Οχι Καπετάνιε" του λέω,"αυτά δεν είναι σωστά πράματα"."Καλά" μου κάνει,"πήγαινε. Ηθελα να δω αν στέκει ακόμα καλά το μυαλό μου ή μήπως το ’χασα.Ηθελα να δω μήπως άλλαξε το λογικό πορεία και δεν το κατάλαβα  και προχωρά στον παλιό το δρόμο, που τώρα είναι στραβός."
ΠΕΛΟΠΙΔΑΣ
Δηλαδή είναι πιο στενοχοίρημένος από τότε που μας δέσανε στο Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής.
ΤΖΑ 
Πολύ.
ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ
Κα τούτο είναι αλήθεια χειρότερο που πάνε να κάνουνε τώρα.Τώρα πάνε να μας πετάξουνε ίσα μέσα στο στόμα του  λύκου.Δεν ξέρουνε στην Κεντρική ότι οι Αγγλοι κάνουνε ό,τι θέλουνε την κυβέρνηση του Καΐρου και μέσο αυτής όλους όσους αυτή κυβερνάει;
ΠΕΛ.
Έχουμε καμιά είδηση από το Κάϊρο για το κίνημα;
ΤΖΑ.
Οχι.Το Θωμά περιμένουμε να μας πει τις εξελίξεις. Επρεπε να ’χει έρθει τώρα. Ο Νεφελούδης έκανε άσχημα να τους ξεσηκώσει. 
ΠΕΛ.
Ο Σιάντος θες να πεις. Ποιος του ’πε του Νεφελούδη να τους ξεσηκώσει ; Αυτοί μας πάνε στο χαμό. Κάτι πρέπει να κάνουμε. Κάτι πρέπει να κάνει ο Άρης.
ΝΙΚ
Σαν τι; Αν γινότανε κάτι θα το ’χε κάνει αυτός.
ΤΖΑ.
Χτες τον άκουγα που έλεγε στον εαυτό του:"Θα πάω να τους τα πω. Θα πάω να βρω τον Σιάντο να του τα πω!"
Μα τι θα καταφέρει;  Τους τάχει πει στα γράμματα του. Οχτώ γράμματα τους έχει στείλει μέχρι τώρα τους τελευταίους δυο μήνες. Και ο Σιάντος εδέησε να του απαντήσει στο ένα, στο τελευταίο του, χτες. Για να του πει τα ίδια πάλι που του λέει ή του παραγγέλνει κάθε φορά. Για τους Αγγλους, για το Ζέρβα,για την κυβέρνηση που σχεδιάζει να κάνει με τους φασίστες αγκαλιά τώρα.
ΠΕΛ.
Έχει δίκιο να στενοχωριέται ο Καπετάνιος. Αλλά και η πολλή στενοχώρια δεν κάνει καλό.Να πάω να τον φέρω έξω; 
ΤΖΑ.
Καλύτερα όχι. Μόνο να τον φωνάξουμε αμέσως όταν έρθει ο Θωμάς είπε. Αστονε καλύτερα. Πριν από λίγο που του πήγα φαΐ τον είδα λίγο καλμαρισμένον.
ΝΙΚ.
Θα ’χει πάρει καμιάν απόφαση.
(Μπαίνει ο Θωμάς)
Γεια σας σύντροφοι.
ΤΖΑ.
Καλώς τονε. Έλα κάτσε. Σε περιμένουμε σα θεό.Τι νέα;
ΝΙΚ.    .
Πως ήτανε  το  ταξίδι  σου Καπετάν Θάνο;
ΘΑΝ
Κακοτράχαλοι δρόμοι, ταξίδι πάνω σε μοτοσυκλέττα της κακιάς ώρας, ταξίδι το λες αυτό; Ειμαι ψόφιος.
ΤΖΑ.
Καπετάν Θωμά, ο Καπετάνιος έλαβε χτες το γράμμα του Σιάντου και είναι καταφουρκισμένος.Τα ίδια νέα φέρνεις κι εσύ ή μήπως αλλάξανε σκοπό και απόφαση ;
Τα ίδια Τζαβέλα. Και φέρνω νέα και από το Κάϊρο που είναι χειρότερα.Το κίνημα το πνίξανε οι Αγγλοι Τσακίσανε τους δικούς μας. Χτύπησαν μέσα στα όλα.
ΠΕΛ.
Καπιταλιστικά καθάρματα!.
ΤΖΑ.
Πρωθυπουργό κάνανε τον Βενιζέλο που ακουγότανε πως τόνε θέλει και ο βασιλιάς και οι Εγγλέζοι; 
ΘΩΜ
Εμείς εδώ είμαστε πολύ πίσω Τζαβέλα. Κάνανε τον Βενιζέλο,τόνε κρατήσανε δέκα μέρες, τους έκανε τη δουλειά τους, τον πετάξανε και βάλανε απάνου τον Παπανδρέου.
ΠΕΛ.
Οχι… Τρεις πρωθυπουργοί μέσα σε δέκα μέρες… 
ΘΩΜ
Γιατί όχι; Τι τους κοστίζει;
ΤΖΑ.
Καπετάν Θωμά,ο Καπετάνιος είπε όταν έρθεις να σε δει αμέσως.
ΘΩΜ
Πού είναι; Στο δωμάτιο του; 
ΤΖΑ
Ναι. Τράβα. Αν έχεις και καμιά καλή είδηση πες του την πρώτα να γλυκάνει λιγάκι η καρδιά του. 
ΘΩΜ
Τι καλή είδηση ρε Τζαβέλα; Σήμερα ευκολότερα βρίσκεις Εγγλέζο με καρδιά παρά καλή είδηση.
(Βγαίνει)
ΠΕΛ.
Τι κουμάσι είναι ο Παπανδρέου; Ξέρει κανείς σας;
ΤΖΑ
Αυτός για να γίνει πρωθυπουργός θα πουλήσει όχι εμάς αν τον αφήσουμε αλλά και τον ίδιο τον πατέρα του.
ΝΙΚ.
Φιλόδοξος μικροαστός.Δεν υπάρχει χειρότερος συνδυασμός.
ΤΖΑ
Να περιμένουμε τον Αρη να δούμε τι θα πει.
ΠΕΛ.
Καπετάν Τζαβέλα, πες τους να τραγουδήσουνε (Βγαίνει ο Τζαβέλας και μπαίνει σε λίγο.Ακούγεται τραγούδι) 

Βροντάει ο Ολυμπος, αστράφτει η Γκιώνα 
Μουγκρίζουν τ' Αγραφα, σειέται η Στεριά 
Στ' άρματα.Στ' άρματα.Εμπρός.Στον αγώνα 
Για τη χιλιάκριβη τη λευτεριά. 

Ξαναζωντάνεψε τ’ Αρματολίκι 
Τα μπράτσα σίδερο, φλόγα η ψυχή 
Λουφάζουν έντρομοι οι ξένοι λύκοι 
Στην εκδικήτρα μας αντρίκια ορμή.
Ο Γοργοπόταμος στην Αλαμάνα 
Στέλνει περήφανον χαιρετισμό 
Μιας νέας Ανάστασης χτυπά η καμπάνα 
Μηνούν τα όπλα μας το λυτρωμό. 

Σπάμε την άτιμη την αλυσίδα 
Που μας εβάραινε θανατερά 
θέλουμε λεύτερη εμείς πατρίδα 
Και πανανθρώπινη τη λεφτεριά. 

(Μπαίνουν ο Αρης και ο Θωμάς) 

ΑΡΗΣ
Πιερίμενα να με πολεμάνε οι εχθροί. Τι πιο φυσικό. Μα να με πολεμάνε και οι φίλοι-οι δικοί-που πιστεύουν τα ίδια με μένα, που για τον ίδιο σκοπό αγωνιζόμαστε αυτοί από κει κι εγώ από δω… Ηλιε δε θέλεις να μπεί τάξη στον κόσμο σου; Δε θέλεις να πετύχω τους σκοπούς μου; Δε μπορούσες να βρεις καλύτερον τρόπο παρά να μη δώσεις μυαλό στους συντρόφους της Κεντρικής. Γία πέστε μου και σεις Καπετάνιοι. Πέστε μου.. Ποιος έπιασε τον Ορφέα κι ήθελε να τόνε σφάξει; Ποιος μπήκε στο Βουλγαρέλι για ν' αναγκάσει με τα όπλα τον κόσμο να τον ψηφίσει; Ποιος στα Κατσανοχώρια έδωσε τα όπλα στους Γερμανούς για να μην πέσουνε στα χέρια μας! Ποιος πατάει τις συμφωνίες για το πόσους αντάρτες θα ’χει ο κάθε τοπος; Ποιος πήγε να πιάσει τον Πίσπερη; Γιατί δε μιλάτε; Θέτε κι άλλα; Ποιος μας επιτέθηκε στο Τσελέποβο; Ποιος μπήκε στη Γότιστα που ήτανε δικιά μας; Απαντήστε-ποιος;
ΠΕΛ.
Καπετάνιε δε θέλει ρώτημα. Ολοι τα ξέρουμε.
ΑΡΗ.
Ν'   ακούσω  τ'   όνομα Πελοπίδα..
ΠΕΛ.
Ο Ζέρβας.
ΑΡΗ.
Ξέρετε τι μου παραγγέλνουνε από κάτω με το Θωμά; Να μην ενοχλώ το  Ζέρβα! Πάμε παρακάτου. Ποιος από τότε που γινήκαμε κράτος μας έχει δεμένους στο βρακί του σκλάβους; Ποιός τώρα που βγήκαμε στο βουνό θέλει να μας διαλύσει για να κάνει ανενόχλητος τη δουλειά του-να μας δέσει πάλι στο βρακί του με κορδόνι τον βασιλιά; Ποιοι μπλέκονται στα πόδια μας κάθε μέρα και ό,τι βλέπουνε και ακούνε το σφυράνε την ίδια στιγμή στον Ζέρβα και στους πάτρωνες τους στο Κάΐρο; Ποιοι ρίχνουν όλα τα εφόδια και δίνουν όλες τις λίρες στον Ζέρβα; Ποιοι ρε Νικηφόρε;
ΝΙΚ.
Οι Εγγλέζοι Καπετάνιε.
ΑΡΗ.
Ε, από κάτω μου λένε να καλόχω τους Αγγλους. Και δε μου λέτε, ποιοι παραδίνουν τους αγωνιστές πολίτες στους Ιταλούς και στους Γερμανούς, ποιοι προδίνουν τους ασύρματους, Ποιοι κλέβουνε το λαό και οι Ελληνες ψοφάνε σαν τα σκυλιά στο δρόμο από την πείνα;
Ε, όλους αυτούς τους προδότες τους μαυραγορίτες, τους εκμεταλλευτές του λαού, μου ζητάνε να μην τους κυνηγάω και να μην τους κόφτω όπου τους βρίσκω. Και τότε γιατί βγήκαμε στο βουνό; Δεν καθόμαστε ήσυχα στα σπιτάκια μας κι όλος όλος ο αγώνας μας να ήτανε να γράφουμε λόγια στον Ριζοσπάστη; Και γιατί αυτοί μας δώσανε τις ευλογίες τους όταν βγήκαμε στο βουνό, και τώρα μας λένε να γίνουμε ένα με κείνους που βγήκαμε να πολεμήσουμε;
Πέστε μου φίλοι μου και συναγωνιστές. Πέστε μου άξιοι Καπετάνιοι μου. Πέστε μου μόνο: έχουν μυαλό αυτοί οι άνθρωποι;
ΠΕΛ.
Μήπως περιμένουνε κάτι; Μήπως τους τάξανε τίποτα; Μήπως κάτι σκαρώνει ο Γέρος;
ΑΡΗ.
Και γιατί δε μας το λέει να το ξέρουμε κι εμείς να μη χολοσκάμε; Να σας πω εγώ τι είναι ο Γέρος. Αυτός ή σκατά έχει στο κεφάλι του μέσα αντί μυαλό, ή αρχιπράκτοράς της Ιντέλιτζενς Σέρβις είναι. Αυτό είναι ο Σιάντος. Μου ζητάνε να πάω να μου τα πούνε κι από κοντά. Θα πάω να τους τα πω κι εγώ από κοντά.
Μόνον ο ίδιος ίσως μπορέσω να τους κάνω να δούνε την πραγματικότητα. Και δεν πάω ούτε για τις φωνές τους για τον Ζέρβα, ούτε για τις φωνές τους για τους προδότες. Αυτούς τους τους χαρίζω. Τα βρίσκουμε μαζί τους όταν μείνουμε μόνοι μας. Θα πάω κάτου όμως να τους μιλήσω για τους Αγγλους και για το Συνέδριο που θέλουνε να πάνε κι αυτοί και να πάρουνε μέρος, σ' αυτό. Αυτό είναι το σοβαρό. Αυτό είναι το μεγάλο βήμα που άμα το κάνουμε θα βρεθούμε μέσα στο στόμα του λύκου με τα δόντια του κλεισμένα πάνω μας. Τα πράγματα δεν περιμένουνε. Οι Εγγλέζοι βιάζονται. Με τον Παανδρέου για δόλωμα γλιτώνουνε κι απ' αυτόν, κι από μας, αν τελικά το φάμε. Θα μ' ακούσουν; Είναι τυχερή η Ελλάδα;
(Μπαίνει ο καπετάν-Μπελής γελώντας και κρατώντας ένα χαρτί στα χέρια του)
ΑΡΗ.
Καπετάν Μπελή  τι  αστείο άκουσες και  γελάς;
ΜΠΕΛΗΣ
Καπετάνιο, δεν το άκουσα.Το διάβασα.Βλέπω όμως πως δεν είναι κατάλληλη η ώρα για γέλια…
ΑΡΗ.
Ελα καπετάν Μπελή. Ελα, και τα γέλια μας χρειάζονται. Σήμερα μάλιστα που η μέρα τούτη έφερε μαζί της τα πιο μαύρα σύγνεφα στον ουρανό της πατρίδας. 
(Μπαίνει ο Κούβας) 
ΚΟΥ.
Καπετάνιο, δυο Εγγλέζοι θέλουν να σε δουν. Θέλουνε να τους υπογράφεις κάποιο χαρτί.
ΝΙΚ.
Βρήκανε την ώρα…
ΑΡΗ.
Τ' ακούτε! Θέλουν να τους υπογράψω για τα σκουπίδια που μας πετάνε,Φερ’ τους μέσα Κούβα.
(Βγαίνει ο Κούβας και μπαίνει με δύο Εγγλέζους)
Α' ΕΓΓΛΕΖΟΣ
Καπετάνιε σε χαιρετούμε.
ΑΡΗ.
Καλώς  τους. Και  τι  θέλετε;
Α' ΕΓΤΛ.
Τον περασμένο μήνα ρίξαμε πενήντα ζευγάρια άρβυλα, τριάντα στολές, πέντε κιβώτια γαλέττα και κονσέρβες. Ο Μάγερ μας στέλνει να υπογράφεις για την παραλαβή.
ΑΡΗ.
Μιας και το ’φερε η κουβέντα ξέρετε ότι τα άρβυλα ήταν όλα δεξιά;
Α' ΕΓΓΛ
Οχι. Αλήθεια; Κάποιο λάθος θα έγινε.
ΑΡΗ.
Όχι. Το λάθος είναι αλλού. Το λάθος είναι που θαρρείτε πως θα μας αγοράσετε με τα σώβρακα που μας πετάτε. Να πάτε να πείτε στ' αφεντικά σας πως δεν υπογράφω. Δε σας ζήτησα τίποτα. Τον εαυτό σας εξυπηρετείτε με τις ρίψεις.
Β' ΕΓΓΛ.
Καπετάνιε σας  βοηθάμε  να λευτερωθείτε.
ΑΡΗ.
Δε θέλουμε τη βοήθεια σας. Θα λευτερωθούμε μόνοι μας.Την έχουμε αυτή τη δύναμη κι ούτε σας χρωστάμε τίποτα. Σεις μας κλέβετε τόσα χρόνια, εμείς σας χρωστάμε; Τραβάτε να πείτε στ’  αφεντικά σας πως δε θέλουμε τη βοήθεια σας. Μπρος.. τι καθόσαστε και  μου καμαρώνετε σα γύφτικα σκεπάρνια; Μπρος! Οξω! Ουστ. Χαθήτε από δω παλιόσκυλα. 
(Τους σπρώχνει προς την πόρτα. Οι Εγγλέζοι πέφτουν. Ο Αρης τους κλωτσάει. Ο Κούβας τους βοηθάει να σηκωθούν και βγαίνει μαζί τους.)
Καπετάν Μπελή, ακούσαμε ως τώρα ένα αστείο. Πες μας και το δικό σου.
ΜΠΕ
Καπετάνιε το είπα αστείο αλλά δεν είναι. Γελάω όμως μαζί του γιατί αν έκλαιγα για δαύτο δε θάφταναν όλα τα δάκρυα μου που από μικρό παιδί έχω χύσει. Επήρα γράμμα από τον καπετάν Λάμπρο. Είχε πάει στο χωριό του,το Μουρίλο. Και μου γράφει να σου το διαβάσω και σένα ετούτο το κομμάτι.Λέει: "Τη δεύτερη μέρα που πήγα στο χωριό, βγήκα στην πλατεία. Εκεί ένας άνθρωπος του Ζέρβα είχε ένα τραπεζάκι στημένο μπροστά του και πάνω στο τραπεζάκι καμιά εκατοστή λίρες. Τις έπιανε λοιπόν στα χέρια του, τις κουδούνιζε, τις έριχνε μία μία από ψηλά στο τραπέζι πάνω, τις έριχνε όλες σε μια κανάτα μέσα από όπου τις ξανάδειαζε πάλι στο τραπέζι, και φώναζε συνέχεια: "Εδώ οι λίρες! Εδω ο Ζέρβας! Εδώ η Αγγλία! Γραφτείτε στον ΕΔΕΣ χωριανοί. "Και πάλι δόστου κουδούνιζε τις λίρες, και πάλι φώναζε."
ΑΡΗ.
Τον αθεόφοβο. Γράφτηκε κανείς κανέμου;
ΜΠΕ
Ενας κακόμοιρος φαμελίτης με έξη παιδιά λέει.
ΑΡΗ.
Αλήθεια για γέλια είναι αυτό ρε παιδιά. Ομως δεν μπορεί να μην πάει η σκέψη πως για το άτιμο αυτό το χρήμα πουλιούνται κείνοι που προδίνουνε την πατρίδα. Τι λέτε πάμε για φαγητό; Ετοιμο το συσσίτιο;
ΤΖΑ.
Ετοιμο καπετάνιε.
ΑΡΗ 
Πάμε λοιπόν.
(Βγαίνουν)  

ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΠΡΑΞΗΣ 





ΠΡΑΞΗ ΤΡΙΤΗ ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ 

Κεράσοβο.Γραφείο στο Διοικητήριο του ΕΛΑΣ Ηπείρου. 

ΣΙΑΝΤΟΣ
(Μόνος.Ως το τέλος της σκηνής βγάζει από την τσέπη του και τρώει σοκολατάκια)
Έλα 'Αρη.Σε περιμένω. Παπούτσια για τους αντάρτες σου δεν έχω,θα σου δώσω όμως ένα εσένα,βάζοντάς σου και τα δυο πόδια σ' αυτό.Α! Οι σύντροφοι που με κάνανε Γραμματέα είχανε μυαλό. Σε τέτιες δύσκολες περιστάσεις χρειάζεται ένας γερός τιμονιέρης.Ένας τιμονιέρης που δε θα οδηγήσει το καράβι ίσα καταπάνω στους υφάλους,αλλά θα το πάει και δεξιά και αριστερά αν χρειαστεί,ώστε ν' αποφύγει τις κακοτοπιές. Οχι Άρη,δε θα περάσει η γραμμή η δική σου και κείνων που στηρίζονται ανεξέταστα στη δύναμη σου.Ο δρόμος που θ' ακολουθήσει το Κόμμα είναι κείνος που εγώ έχω χαράξει.Δε με διάλεξαν τυχαία.Δεν είμαι ο "Γέρος" χωρίς αιτία.Έτσι με ήθελαν:γέρο-σοφό,γέρο-γκρινιάρη,γερο-καπετάνιο με πείρα.Και αυτός ο "Γέρος" είναι ο αρχηγός σ' όλα τα παρακλάδια του ΚουΚουΕ. Εγώ δηλαδή Άρη.Και στο αντάρτικο εγώ είμαι ο Ανώτατος Διοικητής του και συ ο πρώτος Καπετάνιος μου,απλός εκτελεστής των εντολών μου.Όπου λαλούν πολλοί κοκκόροι αργεί να ξημεράσει Άρη.Και συ αγνοείς κάτι βασικό για τον αγώνα μας-πως οι μορφές πάλης δεν είναι καλούπια. Η Ρωσσία σήμερα πολεμάει στο πλευρό της Αγγλίας. Να δώσω εγώ μια κλωτσιά και να γκρεμίσω το οικοδόμημα της συμμαχίας τους που οι Ρώσσοί τόσα στηρίζουν πάνω σ' αυτό; Γιατί αν εκμεταλλευτούμε τη φιλία των κουμουνιστικών κομμάτων της Ελλάδας και της Ρωσσίας για να κερδίσουμε όχι τη μάχη ενάντια στους Γερμανούς αλλά ενάντια στους ταξικούς μας εχθρούς,τότε η συμμαχία Αγγλίας Ρωσσίας από την οποία τόσα εξαρτώνται,θα περάσει δύσκολες ώρες.Βέβαια οι Ρώσσοι δε μιλάνε.Δε μας λένε πηγαίνετε ενάντια στους Άγγλους ή πηγαίνετε συμμαχικά κοντά τους,αλλά δεν μπορούνε να μιλήσουν γι αυτό δε μιλάνε.Τι λέει όμως ο κοινός νους;Πρέπει ή όχι να βοηθήσουμε τη Ρωσσία;Και βέβαια πρέπει! Με τους Άγγλους λοιπόν! Προς το παρόν…και ύστερα...ύστερα βλέπουμε-θα σταθμίσουμε τις νέες καταστάσεις και ανάλογα θα πράξουμε...Δεν είναι βέβαια ιδανικοί σύμμαχοι οι Άγγλοι,όμως πρέπει ν' ανεχτούμε ορισμένες ιδιοτροπίες τους που γι αυτούς είναι στοιχεία απαραίτητα της ιδιοσυγκρασίας τους και των παραδόσεων τους. Την ίδια στιγμή θα κερδίσουμε πλεονεκτήματα που θα μας επιτρέψουν να διεκδικήσουμε με μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας την εξουσία,με τίμιες και δημοκρατικές διαδικασίες.Και το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι πως όταν έρθει η ώρα εκείνη,τα Δημοκρατικά Συνδικάτα των Άγγλων εργατών θα μας βοηθήσουν στον αγώνα μας ενάντια στο φασισμό.Και δε θέλουμε πολλή βοήθεια,ο λαός στη συντριπτική πλειοψηφία του είναι μαζί μας.Σύμμαχοι λοιπόν κι εμείς με τους Άγγλους.Έχω δει από κοντά τον πλούτο της Αγγλίας.Είναι απίστευτος.Και όπου υπάρχει πλούτος υπάρχει και δύναμη.Οι Άγγλοι τάβαλαν-και νικηφόρα φαίνεται-με τη Γερμανία,θα τολμήσουμε να τα βάλουμε εμείς μαζί τους;Γιατί να γνωρίσουμε στο πετσί μας τη δύναμη τους και να μην ωφεληθούμε από τον πλούτο τους;Αντί να είσαι και συ υπερήφανος που πολεμάμε κάτω από την Αγγλική σημαία, κατηγορείς και κακομεταχειρίζεσαι τους Άγγλους! Όχι,δε θα σ' αφήσω Άρη να χαλάσεις το ελληνικό παρακλάδι της σύμπραξης του σοσιαλισμού με τον Καπιταλισμό. Αλλά και ούτε θα σε αφήσω ελεύθερον να αμαυρώσεις το πρόσωπο του ελληνικού κουμουνισμού με βιαιότητες.Όχι! Τη γνώρισα τη βία.Με σακάτεψε και μένα η βία.Την είδα στα καπνοχώραφα και στα εργοστάσια μικρός,τη γνώρισα από κοντά στις εξορίες και στις φυλακές που μ' έριξαν οι φασίστες. Την είδα στο Κόμμα από τους Κουτβιστές.Να όμως που το Κόμμα αυτό με χρειάστηκε.Χρειάστηκαν να αναλάβει την ηγεσία του Κόμματος κάποιος που δε θα τρομάξει τους δημοκρατικούς σχηματισμούς που καλούνται εκ των πραγμάτων σε ενότητα δράσης.Και αυτή την ενότητα Άρη,θα τη διαφυλάξω ενάντια σε κάθε θερμοκέφαλον.
Δύσκολη η θέση μου.Πρέπει να περάσω το σκάφος του Κ Κ Ε ανάμεσα από τις συμπληγάδες του φασισμού που κοιτάει να μας πισωδρομίσει και των σκληρών συντρόφων της κεντρικής,των θεματοφυλάκων αυτών του δόγματος,των ανθρώπων της Κομιντέρν,που δε βλέπουν ότι η Ρωσσία η ίδια ξεπερνάει με τη στάση της την απομόνωσή της.
Η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές νιώθω να με συντρίβει η ευθύνη που έχω απέναντι στο Κόμμα σαν αρχηγός του. Και αν δεν είχα έμφυτες ηγετικές ικανότητες δε θα τάβγαζα πέρα τόσο καλά. Είμαι σίγουρος πως και ο Ζαχαριάδης να ήτανε εδώ την περίοδο αυτή,θα δυσκολευότανε κι αυτός να τα βγάλει πέρα. Βλέπεις πολυπληθύναμε.Τόσα χρόνια είχαμε δεκαριές μέλη στις μικρές πόλεις,κατοσταριές στις μεγάλες. Ολα ήσαν ευκολότερα έτσι.Ο Ζαχαριάδης δεν έβρισκε δυσκολία να δίνει γραμμή.Τα μέλη όμως τριανταπλασιάστηκαν τα τελευταία δυο χρόνια,και το αντάρτικο όλο και μεγαλώνει.Καινούργιες ανάγκες καθοδήγησης και διαφωτισης,συντονισμού και επικοινωνίας.Α! Εγώ πρέπει νάμαι σκληρός για να μπορέσω να δώσω τη σωστή κατεύθυνση-όχι εσύ Άρη. 
(Μπαίνουν  οι  Ιωαννίδης  και   Τζήμας)
ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ
Δεν ήρθε ακόμα; Λέγαμε  πως  θα τον  βρίσκαμε  εδώ.
ΣΙΑ.
Δεν ήρθε. Καθήστε. Εχουμε δουλειά. Πρέπει να τον συνετίσουμε. Χτες ήταν όλα όμορφα κι ωραία. Τον καλωσορίσαμε, τον κεράσαμε, θυμηθήκαμε τα παλιά, είπαμε οτιδήποτε άλλο εκτός από κείνο που μας ενδιαφέρει.Σήμερα μπαίνουμε στο ψητό. Δεν μπορούμε να δίνουμε το δικαίωμα στους Αγγλους να μας λένε δολοφόνους και αγριάνθρωπους.
ΙΩΑ.
Πρέπει να προσέχουμε πώς θα του φερθούμε. Είναι ο αρχικαπετάνιος του αντάρτικου.Εχει δύναμη. Με τη δύναμή του μιλάμε.
ΣΙΑ.
Τη δύναμη του την έδωσε το Κόμμα.Κι αν δεν υπακούσει θα βάλω άλλον στη θέση του.
ΤΖΗ
Σύντροφε Γραμματέα δεύτερος Αρης δύσκολα βρίσκεται.
ΣΙΑ.
Τζήμα, ουδείς αναντικατάστατος.
ΤΖΗ.
Οι καπεταναίοι ορκίζονται στ' όνομά του.
ΣΙΑ.
Ολοι αυτοί είναι δικοί μας πρώτα. Τζήμα, μπορεί να περνάς πολύν καιρό κοντά στον Αρη αλλά πρέπει να ζεχωρίζεις τις καταστάσεις. Να μην αφήνεις τον εαυτό σου να τυφλώνεται από τα φαινόμενα.
ΙΩΑ.
Ξέρουμε ότι  ο Αρης  δεν  συμφωνεί   με  την τακτική  του Κόμματος σε πολλά μικρά και   μεγαλύτερα θέματα. Μας  τα γράφει, μας  τα παραγγέλνει, με κάθε  ευκαιρία. Εμείς του ζητήσαμε να έρθει  για να του πούμε τις  θέσεις  μας. Μα θάχει κι αυτός  τις δικές του απόψεις.Ας  μην είναι  η πρόθεσή  μας  μόνο να του τα πούμε αλλά να είμαστε προετοιμασμένοι  και  να τον ακούσουμε. Είναι  παλιός σύντροφος, έχει  φάει με  το κουτάλι  τις  εξορίες και   τις  φυλακές. Είναι  οργανωτικός,έχει πείρα μεγάλη.Μπορεί κάποια  ιδέα του να μη  μας άρεσει, αλλά από αυτήν να βγει κάτι καλό για μας. Δεν μπορούμε να του ζητάμε μόνο.
ΣΙΑ.
Γι αυτό τον φέραμε εδώ. Για να τον ακούσουμε κόλας.Να δούμε πώς το μυαλό του δουλεύει και χαλάει την εικόνα του Κόμματος στα μάτια όλων των συμμάχων. 
ΙΩΑ.
Εγώ όπως ξέρεις σύντροφε, δεν ενδιαφέρομαι τόσο για την εικόνα του Κόμματος όσο για το τι είναι στην ουσία το Κόμμα κάτω από αυτή την εικόνα.Και κείνο που θέλω στον Αρη να δώσω να το καταλάβει, είναι πως η επανάσταση δεν κερδίζεται με τους αγρότες αλλά με το προλεταριάτο. Η δικτατορία του προλεταριάτου θα γίνει από εργάτες κι όχι από αγρότες. Οι πόλεις,αυτές θα κρίνουν τον αγώνα μας. Και στις πόλεις το λόγο τον έχει ο εργάτης.
ΤΖΗ
Σύντροφε Ιωαννίδη,οι πόλεις παίρνονται με στρατό. Ο Αρης έχει τον στρατό.Ας πάρουμε τις πόλεις με τους αγρότες που είναι σήμερα κυρίως ο στρατός,και ύστερα ας τις διαφεντέψει το προλεταριάτο.
ΙΩΑ.
Το προλεταριάτο δε θέλει βοηθούς στον αγώνα του.Αυτό το ίδιο είναι η κινητήρια δύναμη της Ιστορίας. Αυτό είπε και ο Μαρξ,αυτό λένε όλα τα βιβλία, αυτό απόδειξε το Στάλινγκραντ. Η εργατιά κυνήγησε τους Γερμανούς. Τι λες σύντροφε Σιάντο;
ΣΙΑ.
Εγώ λέω πως ξανοιχτήκαμε πολύ. Είχαμε το Κόμμα.Τώρα έχουμε το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ, την ΠΕΕΑ,τόσους οπαδούς. Απλωθήκαμε πολύ…
ΤΖΗ
Αυτό είναι καλό σύντροφε Γραμματέα. Αυτό δε θέλαμε πάντοτε;
ΙΩΑ.
Οσο πιο μεγάλοι και τόσο πιο ισχυροί. Και τόσο δυναμώνουμε τη θέση μας μέσα στις μεγάλες πόλεις.
ΣΙΑ.
Ομως στις πόλεις δεν τα βάζουμε με τους Εγγλέζους. Αυτός όπου δει Εγγλέζο τον αποπαίρνει.
ΙΩΑ.
Είναι βίαιος. Ομως…
ΣΙΑ.
Όμως… Όμως να τον μαλακώσουμε.         
ΤΖΗ
Σύντροφε Γραμματέα. Είπες ότι ξέρω τον Αρη. Τον ξέρω πράγματι. Και σου λέω πως ο Αρης είναι υπάκουος στο Κόμμα.Ο,τι κάνει, πιστεύει πως είναι για το καλό του Κόμματος γι αυτό το κάνει.
(Μπαίνει  ο Αρης)
ΑΡΗ.
Γεια σας σύντροφοι.
ΣΙΑ.
Γεια σου Αρη. Πώς είσαι; Παραήπιαμε χτες. Μήπως σε πείραξε;
ΑΡΗ.
Εγώ μπορεί να το πείραξα. Οχι αυτό εμένα.
ΣΙΑ.
Αυτό είναι καλό. Κάτσε σύντροφε Αρη να μιλήσουμε. Εχτές ήταν η χαρά της αντάμωσης που μετράνε και η περηφάνεια μας που μέσα στη δυστυχία που βρήκε το λαό μας εμείς είμαστε που τόνε σπρώξαμε στον αγώνα. Σήμερα όμως πρέπει να δούμε τις δουλειές μας-να μιλήσουμε γι αυτές. Κάναμε το αντάρτικο και το αντάρτικο προόδεψε και προόδεύει. Μερικές πράξεις σου όμως χαλάνε την εικόνα του  Κόμματος και του ΕΛΑΣ και στην Ελλάδα,και στο Κάιρο,και στην Αγγλία.Ο Κρις μου παραπονιέται πως κακομεταχειρίζεσαι τους Αγγλους συνδέσμους.Και δεν τα λέει μόνον σε μένα.Η φωνή του φτάνει μέχρι το Λονδίνο. 
ΑΡΗ.
Σύντροφε Γραμματέα πώς μπορεί να συμπεριφερθεί ένας συνειδητός κουμουνιστής σ’ έναν Αγγλο;
ΣΙΑ.    
Αρη,ύπαρχει γραμμή και πρέπει να την ακολουθήσεις. 
ΑΡΗ.
Σύντροφοι μήπως είμαι κατηγορούμενος και πρέπει να απολογηθώ; Σύντροφε Γραμματέα ξέρεις καλύτερα από μένα την ιστορία. Ξέρεις ποιοι είναι οι Αγγλοι και πώς φέρθηκαν στους Ελληνες. Οτι πάντοτε παίρνανε το μέρος της ολιγαρχίας.Τι να πρωτοθυμηθούμε από δαύτους; Τη διάσκεψη της Βιέννης το χίλια οχτακόσα δεκαπέντε;Τη συμπεριφορά τους στην επανάσταση του εικο-σιένα;Τα δάνεια που μας έδωσε για να μας υποδουλώσει;Το χίλια οχτακόσα πενήντα έξη και το χίλια εννιακόσα δεκάξη; Το δεκαεννιά που μας έστειλαν στην τυχοδιωκτική εκστρατεία της Ουκρανίας! Το είκοσι που μας έστειλαν στη Μικρά Ασία για να πάρουν αυτοί τα πετρέλαια της Μοσούλης; Η το εικοσιδύο που ενίσχυσαν τους Τούρκους για να μας διώξουν αυτοί; Κι όταν τα γυναικόπαιδα πήγαιναν να μπούνε στα Εγγλέζικα καράβια νια να γλιτώσουν από το μαχαίρι του Τούρκου οι Αγγλοι τους έσπρωχναν στη θάλασσα ή τους έριχναν ζεματιστό νερό και τους έκοβαν τα χέρια με τους μπαλντάδες.Για καλό έχουν έρθει οι Αγγλοι σύντροφοι; Αλλάζει γνώμη ο λύκος; Οχι βέβαια.Τα ίδια καθάρματα είναι.Στείλανε τους πράκτορες τους στο βουνό για να σταματήσουν τον εθνικοαπελευθερωτικο μας αγώνα,με άλλα λόγια να χαλάσουν τον, ΕΛΑΣ. Ναι,τους φέρομαι έτσι για να δουν πως είναι ανεπιθύμητοι και να φύγουν.
ΣΙΑ.
Ξεχνάς Αρη ότι βρίσκονται στο βουνό ύστερα από συμφωνία μαζί μας.
ΑΡΗ.
Σύντροφε Γραμματέα για τη συμφωνία εκείνη σου είχα και γράψει και σου είχα παραγγείλει με το σύντροφο Τζήμα τη γνώμη μου. Ητανε ένα λάθος.Αυτό έλεγα κι αυτό λέω ακόμα.Αν ήτανε πραγματικοί σύμμαχοι στον αγώνα μας,τότε θα τους δεχόμουν σαν συμμάχους και θα τους συμπεριφερόμουν ανάλογα. Μα αυτοί έδειξαν αντισυμμαχική στάση από την αρχή.Σύντροφοι,από τη Βίνιανη ακόμα,όταν για πρώτη φορά έβλεπα Αγγλο,τους Αγγλους τους καλοδέχτηκα.Δούλεψα μαζί τους στον Γοργοπόταμο και σε άλλες δουλειές.Μα αυτοί στρογγυλοκάθησαν στην Ελλάδα και μετά τον Γοργοπόταμο,ενώ έλεγαν πως γι αυτό μόνον ήρθαν.Και κάτσανε. Αλλά ας κάθονταν σαν σύμμαχοι.Αυτοί όμως θεωρούν την Ελλάδα ξέφραγο αμπέλι και θέλουν να ρυθμίζουν τα πάντα σα νάτανε τα αφεντικά. Βοήθεια δέχομαι και την ανταποδίδω.Υποδούλωση όμως δε θα δεχτώ. 
ΣΙΑ
Τη στιγμή που η Ρωσσία διέλυσε τη Διεθνή για να επιτύχει τη συμμαχία με τους Αγγλοαμερικανούς εμείς δε θα υποβληθούμε σε καμμία θυσία για να έχουμε τη συμπαράσταση τους;
ΑΡΗ.
Αυτή δεν είναι συμπαράσταση σύντροφε.Αυτοί κοιτάνε να μας διαλύσουν.Ή μήπως εγώ θέλω πόλεμο με τους Αγγλους; Όχι βέβαια.Θέλω να τους διώξουμε πριν αποκτήσουν δικαιώματα που για να τα υπερασπιστούνε τάχα,θα μας πολεμήσουν.Είδατε τι κάνανε μόλις χτες στο στρατό μας της Μέσης Ανατολής όπου είναι ανεξέλεγκτοι να κάνουνε ό,τι θέλουν.Μήπως επειδή οι Αγγλοι είναι δννατοί δεν πρέπει να τους αντισταθούμε; Πρεπει να σκύβουμε το κεφάλι σε κάθε ισχυρόν;Τότε ούτε κράτος θα είχαμε τώρα για να το διαφεντέψουμε.Κι αν ο κουμουνισμός δεν τα βάλει με τους ισχυρούς τότε ποιος θα τα βάλει μαζί τους; Σύντροφοι έχουμε πάρει στραβό δρόμο με τους Αγγλους. Με τη συμφωνία που κάναμε εξαρτώντας την Εθνική μας Αντίσταση από τη Βρεττανική Στρατιωτική Αποστολή,ανοίξαμε το δρόμο για να πετύχουνε οι επιδιώξεις των Ιμπεριαλιστών σε βάρος της Λαϊκής Επανάστασης και της Εθνικής μας ανεξαρτησίας.
ΣΙΑ.
Σύντροφε Αρη πολύ προχωράς.Είμαστε όμως υποχρεωμένοι καθως προχωράμε να κυττάμε γύρω μας να μην κυκλωθούμε από δυνάμεις που δε βλέπουμε η που βλέπουμε αλλά δεν υπολογίζουμε. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η Ρωσσία δεν είναι σε θέση σήμερα,έτσι ρημαγμένη από τον πόλεμο,να μας βοηθήσει.
ΑΡΗ.
 Δε χρειαζόμαστε τη βοήθεια της Ρωσσίας. Η Ρωσσία μας βόηθησε μια-μας έδειξε τον δρόμο.Η Ρωσσία σύντροφοι δε θα κάτσει να ασχοληθεί με μια φούχτα Ελληνες.Η Ρωσσία άνοιξε την πλατιά λεωφόρο του Σοσιαλισμού.Η Διεθνής Επανάσταση είναι η δική της μέριμνα.Κάθε λαός είναι υπεύθυνος να τραβήξει το δρόμο που θα τόνε βγάλει στη λεωφόρο του Σοσιαλισμού.
ΣΙΑ.
Αρη  μη  μου κάνεις  μάθημα εμένα.Και  να συμμορφωθείς  με  τη γραμμή  του Κόμματος.
ΑΡΗ.
Σύντροφε Γραμματέα ποτέ δε μούρθε στο μυαλό να μη συμμορφωθώ με τη γραμμή του Κόμματος.Θέλω όμως ν’ ακουστεί η γνώμη μου μήπως μπορέσω να βοηθήσω σε κάτι.
ΙΩΑ.
Δεν αμφιβάλλουμε κανείς γι αυτό Αρη.Το θέμα μας είναι να καταλάβεις πως οι Αγγλοι μας είναι απαραίτητοι και να κάνεις ο,τι κάνεις πιστεύοντας σ’ αυτό,ώστε να έχει μεγαλύτερες ελπίδες να πετύχει η πολιτική μας.
ΑΡΗ.
Σύντροφε Ιωαννίδη γι αυτό είμαι εδώ,για να συζητήσουμε και να καταλάβω εγώ μερικά πράγματα και να καταλάβετε εσείς άλλα,ώστε να συμφωνάμε σε όλα τα μεγάλα θέματα.Για να καταλάβω όμως πρέπει να μου εξηγήσετε όπως σας εξηγώ εγώ τη δική μου θέση.Γιατί πρέπει να σας πω ότι μέχρι τώρα δεν καταφέρατε να μου αποδείξετε πως έχουμε δίκιο να σερνόμαστε σαν τα σκυλάκια πίσω από τους Αγγλους.Εχτός κι αν δεν ξέρω κάτι, αν έγινε τίποτα και δε μου το είπατε.Και αν συμβαίνει κάτι τέτιο δε θάπρεπε να το ξέρω κι εγώ για να δικαιολογώ και στον εαυτό μου και στους άλλους τη στάση μας; Στο στόμα με κοιτάνε οι Καπετάνιοι όταν κάνετε κάτι που δεν το θεωρούνε σωστό.Τι να τους πω που δεν ξέρω τίποτα; Κάθε που έρχεται στο βουνό κάποιος από την Αθήνα, μαζεύονται απόξω από τη σκηνή μου όσο εγώ κουβεντιάζω μαζί του και περιμένουνε να πω κάτι που να δικαιολογεί εκείνα που στη συνείδηση τους είναι αδικαιολόγητα.Κι εγώ δεν έχω να τους πω τίποτα.
ΣΙΑ. 
Και σαν τι είναι αυτά τα αδικαιολόγητα;
ΑΡΗ.
Σύντροφε Γραμματέα σου τα έχω γράψει πολλές φορές όταν γίνονται.Το πότε έτσι πότε αλλιώς με το Ζέρβα,η αντιφατική μας πολιτική για τους προδότες και τους εκμεταλλευτές του λαού,και κύρια που άλλο λέμε στις αποφάσεις των συνεδρίων μας και στις ντιρεχτίβες,κι άλλα ζητάμε στην πράξη να γίνονται. Τα ξέρεις,κι αν ήρθα κάτω δεν ήρθα γιατί το θέλατε μόνο  εσείς,αλλά είμαι κι εγώ που το ήθελα,για να σας πω κι εγώ μερικά πράγματα.Λυπάμαι αν θα αας στενοχωρήσω,όμως πρώτα έχω εγώ στενοχωρηθεί πολύ με αυτά.Δώστε μου μέρος να πατήσω. Δώστε μου κάποια εζήγηση που να τη δεχτεί το αντάρτικο μυαλό. Εδώ σύντροφοι βγήκαμε στο κλαρί όχι για να διεκδικήσουμε την εξουσία από τους Γερμανούς,αλλά από τον μονωπωλιακό Καπιταλισμό.Και σεις ετοιμαζόσαστε να στείλετε αντιπροσώπους μας στη Μέση Ανατολή για να φτιάξουμε κοινή Κυβέρνηση με τους αγγλόδουλους φασίστες.
ΙΩΑ.
Αν δεν πάμε με τα νερά των Αγγλων Αρη, δυσκολεύουμε την πολιτική της Ρωσσίας.Βέβαια η Ρωσσία δε μιλάει,αλλά ο καθένας πρέπει να καταλαβαίνει τι την συμφέρει.Και κείνο που την συμφέρει τώρα είναι οι καλές σχέσεις με τους συμμάχους,αλλιώς αυτοί είναι ικανοί να στραφούν εναντίον της είτε με τους Γερμανούς μαζί,είτε μονάχοι τους όσο αυτή ακόμα είναι αδύναμη.
ΑΡΗ.
Θα εξαρτήσουν από τη στάση της Ελλάδας οι σύμμαχοι αν θα επιτεθούν στη Ρωσσία; Αν το μπορούσαν οποιαδήποτε στιγμή θα το έκαναν.Δεν μπορούν γι αυτό δεν το κάνουν.Οπλίσανε τη Γερμανία, την ξαμολύσανε ενάντια στη Ρωσσία,δεν πετύχανε,πάει αυτό για τώρα. Τώρα ούτε οι ίδιοι είναι ικανοί για μια τέτια περιπέτεια.Οσο για το που δε μιλάει η Ρωσσία σύντροφοι,αυτό για μένα θα πει πως μας αφήνει να κάνουμε ό,τι εμείς αποφασίσουμε.Και εμείς πρέπει ν' αποφασίσουμε να κάνουμε εκείνο που είναι ο σκοπός μας-να πάρουμε την εξουσία.Οι δυνάμεις της λαϊκής επανάστασης είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν όλους τους εχθρούς τους.Θα βοηθήσουμε τη Ρωσσία με το ν' αφήσουμε  ναχαθεί τούτη η ευκαιρία ή δίνοντας της μια σοσιαλιστική Ελλάδα που θα είναι ένα ακόμα κάστρο για αντίσταση στις επιθέσεις του καπιταλισμού που αν όχι σήμερα θα γίνουν αύριο; Πρέπει λοιπόν να χάσουμε την επανάσταση γιατί, όπως εσείς το βλέπετε το πράγμα,το θέλει η Ρωσσία αυτό; Μα και να τόθελε γιατί θα την ακούγαμε; Δε θα κοιτάξουμε το δικό μας συμφέρον; Και ποιο είναι το συμφέρον μας;Αυτό όλοι το ξέρουμε.Και τώρα πάμε-πάτε να παραδώστε το στρατό μας στους Αγγλους.Γιατί;
ΣΙΑ.
Οι καιροί απαιτούν μιαν αστικοδημοκρατική ειρηνική νόμιμη εξέλιξη.Δεν μπορούμε να τα βάλουμε με μια αυτοκρατορία.
ΑΡΗ.
Περιμένετε δηλαδή να παραδώσετε το στρατό μας στους Αγγλους και αυτοί τότε να μας δώσουνε σ’ αντάλλαγμα την ελευθερία και τη δημοκρατία; Μα δεν καταλαβαίνετε πως δίνοντας το στρατό μας στα χέρια των Αγγλων έχουμε χάσει κιόλας την ελευθερία μας;
ΣΙΑ 
Μη μιλάς για παράδοση και για τέτιες σαχλαμάρες. Θα διαπραγματευτούμε.Θα κάνουμε συμφωνίες.Θάχουμε χαρτιά στα χέρια μας.
ΑΡΗ.
Κι αν σας υποσχεθούν κάτι οι Αγγλοι στη Μέση Ανατολή πρέπει να τους πιστέψετε;  Ούτε τα μικρά παιδιά δε  θα πίστευαν τους Αγγλους.Και κανένας αντάρτης.Η ηγεσία του ΚΚΕ θα τους πιστέψει;
ΣΙΑ.
Πρέπει να σεβαστούμε τον συμμαχικό συνασπισμό των αντιχιτλερικών δυνάμεων.

ΑΡΗ.
Να είμαστε φίλοι με κείνους που είναι φίλοι μας ναι. Να σεβαστούμε συμμάχους που είναι σύμμαχοι ναι. Αυτό είναι φιλία και συμμαχία.Μα να παραδίνουμε τη δύναμη μας στους καπιταλιστές Εγγλέζους που το μόνο που κοιτάνε είναι πώς θα μας φάνε,αυτό δεν είναι σεβασμός,αλλά υποταγή.Αυτή δεν είναι επανάσταση σύντροφοι.Αυτή είναι μικροαστική αντιεπαναστατική νοοτροπία.Δίνετε την εντύπωση πως φοβόσαστε τον επαναστατημένο λαό μας και προτιμάτε να τον ξεφορτωθείτε παραδίδοντας τον στον Τσώρτσιλ.
ΣΙΑ.    
Θα μπορούσα να σε σκοτώσω γι αυτό που είπες.
ΑΡΗ.
Κάτσε κάτω σύντροφε Γραμματέα. Αν λυνότανε το πρόβλημα με τον θάνατο μου εγώ ο ίδιος θα σου ζητούσα να με σκοτώσεις.Εδώ όμως έχουμε ένα πρόβλημα που θα πρέπει να λυθεί από ζωντανούς. Πάτε να πουλήσετε τον αγώνα μας και ο λαός αυτό δεν το θέλει.
ΤΖΗΜΑΣ
Αρη μην τα χοντραίνεις.
ΑΡΗ.
Δεν τα χιντραίνω σύντροφε Τζήμα. Έτσι είναι τα πράγματα.
ΣΙΑ. 
(δυνατά)
Αφήστε τον αφού θέλει να τα βλέπει έτσι.
(Βγαίνει)
ΤΖΗ.
Είναι δυσάρεστο να φτάνουν εκεί τα πράγματα. Αρη κανείς δεθέλει να πουλήσει τον αγώνα.
ΑΡΗ.
Πώς όχι ρε Τζήμα;Τι σόι κυρέρνηση θα κάνουμε εμείς με τους αστούς; Η φωτιά με το νερό κολλάνε;
ΤΖΗ.
Δεν έχουμε να πάθουμε τίποτα με το να φτιάξουμε μια κυβέρνηση  με τους Αγγλους.
ΑΡΗ.
Πώς δεν έχουμε να πάθουμε τίποτα; Στέλνοντας εκεί αντιπροσώπους μας για καινούργια κυβέρνηση, αυτόματα δεν παραδεχόμαστε την διάλυση της δικής μας; 
ΤΖΗ.
Ναι, έτσι είναι.
ΑΡΗ.
Τότε γιατί την κάναμε; Αντί να την κάνουμε από κυρέρνηση του βουνού κυβέρνηση όλης της Ελλάδας και να μην αναγνωρίσουμε καμιά άλλη, εμείς πάμε και την προσφέρουμε σφαχτάρι στο σφαγείο των Αγγλων και των μπράβων τους των Κανελλόπουλων, των Βενιζέλων,των Παπανδρέηδων και δεν ξέρω ποιων άλλων. Κι όλ’ αυτά ενάντια στη θέληση του λαού.

ΙΩΑ. 
(δυνατά)
Ενάντια στη θέληση του λαού είναι η δική σου ταχτική. Εσύ είσαι που πας ενάντια στη θέληση του Κόμματος-και ο λαός είναι το Κόμμα.Κι ήρθες εδώ με σκοπό να επιβάλεις την άποψή σου. Μα εδώ δεν είναι βουνό Αρη! Εδώ είναι πόλη.Και οι συνθήκες στην πόλη δεν είναι ίδιες με του βουνού. Οι συνθήκες στην πόλη απαιτούν πολιτικοποίηση. Κι όταν θάρθει ο καιρός να παρθεί η εξουσία αυτό θα γίνει από το προλεταριάτο κι όχι από την αγροτιά. Κράτα τη γνώμη σου για τον εαυτό σου. Εμείς είμαστε που παίρνουμε τις αποφάσεις. Εσύ να βλέπεις το στρατό μόνο.
ΑΡΗ.
Σύντροφε Ιωαννίδη τον βλέπω τον στρατό και όπως γνωρίζεις είναι στρατός δυνατός και ανίκητος. Ομως τι να τον κάνω; Τι να τον κάνουμε; Τι τον θέλουμε αφού δεν τον χρησιμοποιούμε; Τι τον θέλουμε;Τι που πάμε και τον δίνουμε δώρο στους Αγγλους;
ΙΩΑ 
Δεν τον δίνουμε κανενός.Ο στρατός δεν θα πάθει τίποτα από τη συμμετοχή μας στην κυβέρνηση. Καθόμαστε εδώ και σε ακούμε τη στιγμή που το Κόμμα έχει να πάρει αποφάσεις και να κάνει χειρισμούς δύσκολους και καθοριστικούς για την παραπέρα πορεία του. Και ήρθαμε εδώ και σε ακούμε να μας βρίζεις και να μας κατηγορείς πως πουλάμε τον αγώνα και πως προδίνουμε το λαό και το Κόμμα. Και μεις σ' ακούμε και σε ανεχόμαστε. Ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας σηκώνεται και φεύγει για να μη φτάσει τα πράγματα στα άκρα, και αυτό δεν το υπολογίζεις καθόλου. Και εξακολουθείς να βρίζεις και να προσπαθείς να γίνεις ακουστός και να περάσεις τις απόψεις σου τις αντίθετες σε κάθε Μαρξιστική θεωρία. Ο μόνος που δεν έχει δικαίωμα να μιλάει είσαι εσύ. 
Γιατί είσαι δηλωσίας. Και αν κάποιοι είναι προδότες αυτοί είναι οι δηλωσίες, όχι εμείς.
ΑΡΗ.
Σύντροφε Ιωαννίδη ,τόχω πει από καιρό στο σύντροφο Γραμματέα,και το ξαναλέω σήμερα και σε σένα. Η δήλωση μου βρίσκεται στα χέρια σας. Οποτε θέλετε κάνετε ένα κομματικό δικαστήριο και δικάστε με.Σε όποιαν απόφαση του θα υπακούσω χωρίς συζήτηση Οι συνθήκες όμως του αγώνα μας μου έχουν δώσει τη θέση του αρχηγού του αντάρτικου. Από τη θέση μου αυτήνε δε θα πάψω να μιλάω και να λέω τη γνώμη μου. Και δε θα πάψω να προσπαθώ να σας αλλάξω μυαλά και να δείτε τα πράγματα όπως τα βλέπει ο λαός μας και όπως τα βλέπουν οι καπεταναίοι μας.
Δε χρησιμοποίησα εγώ τη λέξη προδοσία σύντροφε Ιωαννίδη. Μιας και συ την ανάφερες όμως, σου λέω πως αυτή είναι η λέξη που ταιριάζει στις αποφάσεις σας.
Ο στρατός κάθε χώρας είναι η μόνη δύναμή της σύντροφε Ιωαννίδη, και η μόνη εγγύηση για την ανεξαρτησία της.  Και σεις το στρατό αυτόν πάτε να τον δώσετε στους Αγγλους.  Κι αν ο στρατός αυτός αποτελείται από αγρότες κύρια,αυτός δεν είναι λόγος να μη τον αξιοποιήσουμε.Οι αγρότες απέξω και οι εργάτες δουλεύοντας μέσα από τις πόλεις, όλοι μαζί θα καταλάβουμε την εξουσία.Και ύστερα βάλε τους αγρότες και τους εργάτες καθένανε στο πόστο που του πρέπει κατά πως οι κανόνες οι επαναστατικοί το καλούνε.Οπως και να το κάνεις όμως,ο λαός θα έχει την εξουσία στα χέρια του είτε είναι αγρότης,είτε είναι εργάτης. Αλλάξτε ταχτική σύντροφε Ιωαννίδη.Ποιος σας έδωσε την άδεια να μπείτε στην ίδια κυβέρνηση με τους Αγγλους-υποταχτικοί τους; Αυτό μόνο οι ταγματασφαλίτες το θέλουνε,και ο Παπανδρέου ο κερατάς που βρωμάει φασιστική σαπίλα ολόκληρος. Επειδή το θέλουν αυτοί θα θάψουμε το κίνημα μας;Κι αφού δε χρησιμοποιούμε το στρατό,τότε γιατί τον φτιάξαμε; Γιατί να ξεσηκώσουμε τα παλληκάρια και να τα στέλνουμε στο θάνατο αφού απ' αυτόνε δεν πρόκειται να βγει τίποτα καλό για το λαό της Ελλάδας; Για ποιο λόγο να μας τρώει η ζέστα και το κρύο,η πείνα και η ψείρα εκεί πάνω στα βουνά; Η νίκη είναι δική μας σύντροφε Ιωαννίδη.Αυτό σας το υπόσχομαι εγώ.Αρκεί να τολμήσουμε.Τόλμη χρειάζεται σύντροφε Ιωαννίδη. Τόλμη! Τόλμη! Τόλμη!
ΙΩΑ.
Ορίστε λοιπόν,ας πούμε ότι δεν τολμάμε εμείς και τολμάς εσύ. Τι θάκανες;
ΑΡΗ.
Θα σου πω αμέσως σύντροφε Ιωαννίδη τι θάκανα. Πρώτα θα δήλωνα στα φασιστικά και καπιταλιστικά σκυλιά της Μέσης Ανατολής πως δεν πρόκειται να στείλω κανένα εκπρόσωπό μου εκεί πέρα.Η Ελλάδα είναι εδώ,εκείνοι φύγανε,αν θέλουν κάτι ας έρθουν αυτοί εδώ,και τότε τα συζητάμε,όταν αυτοί έρθουν γυρεύοντας για κάτι. Αμέσως μετά κάνω την ΠΕΕΑ κυβέρνηση επίσημη της Ελλάδας.Και δεν αναγνωρίζω καμιάν άλλη.Κάνω συμμαχία με τους Αλβανούς και τους Γιουγκοσλαύους που μας παρακαλάνε και μεις τους διώχνουμε.Βάζω τους Αγγλους στη θέση τους στην Ελλάδα,που είναι θέση βοηθού και συμμάχου στο διώξιμο των Γερμανών και τίποτ' άλλο. Φωνάζω απ' έξω όλα τα παιδιά της Ελλάδας όπου κι αν βρίσκονται,νάρθουν να βοηθήσουνε στη λεφτεριά της πατρίδας τους.Αυτά θάκανα σύντροφε Ιωαννίδη.Κι όταν οι Γερμανοί ξεκουμπίζονταν, τότε με το στρατό μου θάπιανα κάθε μέρος που θ’ αφήνανε φεύγοντας.Και πρώτο την Αθήνα.
ΙΩΑ.
Κι  αν  πάρεις  την  εξουσία πώς  θα την κράτησεις; Θα σ'  αφήσουνε οι Αγγλοι; Μια αδύναμη Ελλάδα θα τα βάλει  μαζί τους;
ΑΡΗ.
Σύντροφε Ιωαννίδη νομίζεις πως μια ελεύθερη και δυνατή χώρα μπορεί να την πειράξει κανείς; Ποια Αγγλία θα ξεκινήσει νάρθει μόνη της να μας πάρει αν δεν τη φωνάξουμε εμείς; Γιατί τότε θάναι σα να μας κηρύχνει πόλεμο χωρίς κανένα λόγο.Οπως έκανε η Γερμανία.Και τότε είναι που θα ξεσηκωθεί ο κόσμος ολόκληρος ενάντια στους Αγγλους που απρόσκλητοι και ξεκομμένοι απόκάθε δίκιο ήρθανε ενάντια μας. Τότε όλοι οι δημοκράτες όλου του κόσμου θα είναι φίλοι μας. Ενώ με την τωρινή συμπεριφορά μας όλους αυτούς τους κάνουμε εχθρούς μας. Και πρώτα τον Ελληνικό λαό. 
Τότε όχι μόνο η Αγγλική,μα όλες οι αυτοκρατορίας του κόσμου να μας επίτεθούν,δε θα μας καταλάβουν. Αυτοκρατορίες δεν ήσαν η Γερμανική και η Ιταλική; Τις κάναμε να θυμούνται για πολύ τον Ελληνικό λαό.Κι αυτό χωρίς προετοιμασία,χωρίς ενότητα,χωρίς κυβέρνηση εκλεγμένη από τη βούληση του λαού,μόνο με την απόφάση και με τη λεβεντιά των Ελλήνων.
ΙΩΑ.
Αρη δε βγαίνουμε πουθενά έτσι.Εσύ θα λες τα δικά σου και μεις τα δικά μας και δεν τελειώνουμε ποτέ.Ομως μας περιμένουνε κι άλλες δουλειές.Και μια απ' αυτές αφορά εσένα.Θα στόλεγε ο Γραμματέας αν δεν είχε φύγει.Στο λέω τώρα εγώ.Να ετοιμάζεσαι για την Πελοπόννησο.Το Κόμμα και ο λαός εκεί υποφέρουνε από τους ταγματασφαλίτες και οι οργανώσεις μας είναι μισοδιαλυμένες.Θέλουνε ενίσχυση.Αλλά θα τα πείτε και με τον ίδιο το Γραμματέα όταν ξαναιδωθείτε πριν φύγεις. Θα κυττάξω να τον καλμάρω με το Τζήμα και θα τα ξαναπούμε. Γεια χαρά. 
(Βγαίνει)    
ΤΖΗ.      
Αρη τους τα ’πες πολύ σκληρά.
ΑΡΗ.
Οπως τους τα λέω και στα γράμματά μου.Εκεί δε μου απαντούν.Εδώ φεύγουν.Αδικα φωνάζω και στενοχωριέμαι μου φαίνεται. Αυτοί έχουνε χαράξει τη δική τους καταστροφική γραμμή.Πώς τους είδες; 
ΤΖΗ
Δε σου απαντάνε γιατί δεν έχουν τι να πουν. Και συ πάλι,πολύ αντίθετα πας στο Κόμμα.
ΑΡΗ.  
Τζήμα,όταν κάποιος αγωνίζεται ενάντια στη στραβή γραμμή της ηγεσίας του Κόμματος,δεν αγωνίζεται ενάντια στο Κόμμα αλλά υπέρ του Κόμματος.
ΤΖΗ.
Και πώς ξέρεις Αρη εσύ στο βάθος ποιο είναι το συμφέρον του Κόμματος;
ΑΡΗ.
Αυτό που συμφέρει το λαό πρέπει να συμφέρει και το Κόμμα.Με αυτή τη βάση δε θα βγούμε ποτέ μπερδεμένοι.
ΤΖΗ
Πάμε και μεις τώρα. Σβήσε το φως.
ΑΡΗ 
Πού στο διάολο τα βρίσκει τα σοκολατάκια που μασουλάει συνέχεια;
ΤΖΗ
Δεν ξέρω. Δε λέει.
(Βγαίνουν)
ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ   





ΠΡΑΞΗ ΤΡΙΤΗ ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ 

Λίβανος.Τόπος Συνεδρίου.
(Μπαίνουν Λήππερ και Τίλλερ) 

ΛΗΠΠΕΡ
Οταν σε βλέπω καλέ μου Τέρενς, έρχεται στο μυαλό μου η παντοτινή απορία μου: πώς και η Αγγλία βγάζει ποιητές; Εμείς που έχουμε κυριέψει και κυβερνάμε όλο τον κόσμο πώς έχουμε μυαλό για ποίηση; Αν είχαμε φαντασία δε θα ’μαστε κοσμοκράτορες τώρα.Κοσμοκρατορες γίναμε γιατί τραβάμε μπρος μη βλέποντας δεξιά κι αριστερά, τραβάμε μπρος με μυαλό τετράγωνο και πειθαρχία. Ενώ η ποίηση, αγγόνι της ψυχής και παιδί της φαντασίας, πώς κι ανθεί ανάμεσα μας;
ΤΙΛΛΕΡ
Είδατε ποτέ χωράφι χωρίς αγριόχορτα; Και στο δικό μας χωράφι, έστω και μετά από τόση μηχανική καλλιέργεια και φροντίδα, ξεφεύγει πού και πού κανένας σπόρος και γεννιέται το αγριόχορτο. Κανένας λαός δεν είναι τέλειος. Ούτε οι Αγγλοι.
ΛΗΠ.
Γι αυτά σου τα λόγια φίλε μου ελπίζω σε σένα, όσο εκτιμώ και θαυμάζω τον πατέρα σου που προσπαθεί να σε αποσπάσει από τον κόσμο όπου ζεις και να σε προσγειώσει στην πραγματικότητα κάνοντας σε διπλωμάτη όπως εμένα.
ΤΙΛ.
Κι  εγώ  εκτιμώ και   θαυμάζω εσάς κύριε Λήππερ. Και  σας  διαβεβαιώ ότι  η  εκτίμηση και  ο  θαυμασμός  μου αυτός  συναγωνίζονται  σε  βάθος  τη  φιλία που σας ενώνει  με  τον πατέρα μου. Γι αυτό σας ακολουθώ με προθυμία, και  παρακολουθώ και  προσέχω κάθε σας κίνηση. μαθαίνοντας από κάθε  μια κάτι καινούργιο και πολύτιμο κάθε  τόσο. 
Και  πρέπει  να παραδεχτώ ότι έμαθα πολλά κοντά σας  μέχρι  τώρα. Ομως πέστε μου, ένα μήνα μόνο έλειψα, και  γυρίζοντας δε  βρίσκω τον  ίδιο πρωθυπουργό, ούτε εκείνον που κάνατε  μετά από αυτόν, παρά ένα τρίτον. Πώς έγιναν τα πράγματα;
ΛΗΠ.
Καλό μου παιδί, ο Τσουδερός που άφησες πρωθυπουργό φεύγοντας, ήταν ήδη ετοιμόρροπος. Οταν φούντωσε και η στάση των ελληνικών Μονάδων εδώ, τότε μας χρειαζόταν κάποιος που να αποτύχει στην προσπάθεια καταστολής της, ώστε να κληθούμε εμείς να ηρεμήσουμε τους στασιαστές. Ο Τσουδερός τόσο τάχε χαμένα που δεν μπορούσε ούτε να επιχειρήσει κάτι ώστε να αποτύχει. Οταν εκθέσαμε την κατάσταση στο Λονδίνο, ο πρωθυπουργός μας μας είπε να ανεβάσουμε τον Βενιζέλο. Ο Βενιζέλος λοιπόν έκατσε στην πρωθυπουργική καρέκλα και μας παρακάλεσε να ενεργήσουμε εν λευκώ ώστε η στάσις να κατασταλεί.Κι αυτό έγινε όπως ξέρεις. Μετά όμως χρειαζόμασταν κάποιον που θα μας παράδινε το μεγάλο ψάρι-τους κομμρυνιστάς της Ελλάδος. Καταλληλότερος γι αυτό ο Παπανδρέου. Κομμουνιστομάχος, που όμως δεν εκδηλώθηκε ούτε μια φορά ενάντια στους κομμουνιστές-μάλιστα πολλές φορές τους καλόπιανε-, άρα αποδεκτός από τους κομμουνιστάς. Αποδεκτός και από τους δημοκράτες διότι δεν είχε ανακατευτεί με το καθεστώς του Μεταξά, και ψάχνοντας πώς και πώς την ευκαιρία να ακουστεί το όνομά του πριν, όπως έλεγε, μπει κάτω από το Χώμα, ήταν ό, τι έπρεπε για μας. Και συνεργάστηκε πειθήνια μαζί μας. Αποτέλεσμα:η συμμετοχή των κομμουνιστών στο Συνέδριο.
ΤΙΛ.
Αισθάνομαι ότι είμαι τυχερός όχι μόνο επειδή έχω εσάς δάσκαλο, αλλά και γιατί ασχολείστε με τα Ελληνικά.Οι Ελληνες είναι δυσκολομεταχείριστος λαός.
ΛΗΠ.
Για ένα καλό διπλωμάτη αγαπητό μου παιδί,δεν υπάρχουν ευκολομεταχείριστοι και δυσκολομεταχείριστοι λαοί.Ολοι οι λαοί και όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι γι αυτόν.Εκείνο που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο κάθε φορά χειρίζεται το θύμα του.
ΤΙΛ.
Η διπλωματία έχει θύματα και θύτες;
ΛΗΠ.
Ο καλός διπλωμάτης ανήκει στα σαρκοφάγα.Μπορεί να είναι λιοντάρι ή τσακάλι, λύκος ή ύαινα, γάτα ή σκύλος.Και ανάλογα με τι είδος σαρκοφάγου είναι,χρησιμοποιεί και τις ανάλογες μαθόδους στη δουλειά του,και διαλέγει και το ανάλογο θύμα του.Εγώ είμαι τίγρις.Διαλέγω μεγάλα θύματα.Και συ είσαι το τιγρόπουλο κοντά μου.Η τίγρις.όταν θέλει να μάθει τα παιδιά της να κυνηγούν,αρπάζει ένα μικρό ελαφάκι και παίζει μαζί του το παιχνίδι του θανάτου.Το τραυματίζει έτσι που να μην μπορεί το ελάφι να τρέξει πολύ,και το αφήνει στα νύχια των παιδιών της που παίζοντας μαζί του μαθαίνουν να κυνηγούν.Υστερα το τρώνε όλοι μαζί.Εδω καλέ μου Τέρενς,ήρθαμε να φάμε το ελάφι μας.Κι αν δεν έπαιξες εσύ πολύ μαζί του όντας στη Συρία,θα σε ενημερώσω για όσα έχασες.
ΤΙΛ.
Αυτά σημαίνουν ότι είμαστε σίγουροι για το αποτέλεσμα του Συνεδρίου.
ΛΗ11.
Ακριβώς.Η δουλειά μας έχει τελειώσει πια.Εχουμε πιάσει το ελάφι,παίξαμε μαζί του.Η θηλιά έχει περαστεί στο λαιμό, τα χέρια του μελλοθάνατου έχουν δεθεί.Η στιγμή της έναρξης του Συνεδρίου τους θα είναι για μας το κλότσημα του σκαμνιού.Εδώ θα αρχίσει σήμερα ένας πόλεμος με χαρτιά σημαδεμένα.Εχουμε δώσει σπαθιά στην ομάδα του Παπανδρέου,και από τους κομμουνιστάς,αποβραδίς στον ύπνο τους τους αλλάξαμε τα όπλα τους με νερομπίστολα.Ετσι πάνε σε σίγουρο χαμό παίρνοντας μέρος σ' αυτό το Συνέδριο. Κι αυτό είναι έργο δικό μου,των βοηθών μου και των συμβούλων μου.Ο ιστός πούπλεξα, αραχνόφαντος ώστε να μη του δίνεις προσοχή αλλά γερός σαν ατσάλι,έχει πιάσει τις μύγες και τώρα αυτές ψυχομαχούν.Εχω στήσει καλά το θέατρό μου.Φίλε μου σε προσκαλώ να απολαύσεις την παράσταση.Συ βάλε μόνο καλή πρόθεση, άφησε αχαλίνωτη την αγάπη σου για Τέχνη να εκδηλωθεί-γιατί θ' αμειφτεί πλούσια-και κάτσε στην πρώτη σειρά μαζί μου να δούμε τους ηθοποιούς να ζωντανεύουν μπροστά μας την παράσταση που έχω ετοιμάσει.Ας ξέρουμε κι εγώ κι εσύ το τέλος.Στα καλά έργα τραβά την προσοχή η καλή σκηνοθεσία και το ταλέντο των ηθοποιών,κι ας βλέπεις να ζωγραφίζουν αυτοί τα δικά σου πάθη. Να βλέπεις απέναντι, την ψυχή σου να χορεύει γυμνή μπροστά σου,είναι θέαμα που αξίζει όλη σου την προσοχή.Και μου τόχουν ορκιστεί ορατές και αόρατες δυνάμεις πως το έργο θα πετύχει και πως όλα όσα περιμένουμε απ' αυτό θα μας δοθούν.Δηλαδή θα σχηματιστεί Κυβέρνηση που θα φέρει στην Ελλάδα τον βασιλέα Γεώργιο χωρίς επικίνδυνα δημοψηφίσματα, και χωρίς,ελπίζουμε,να χρειαστεί να επέμβουμε στρατιωτικά στην Ελλάδα,γιατί ώσπου να ξεμπερδέψουμε με τον Χίτλερ δεν είμαστε σε θέση να διαθέσουμε ούτε ένα στρατιώτη για τίποτε άλλο.
Και όταν εγκατασταθεί ο βασιλεύς στην Ελλάδα,τότε η Ελλάδα είναι δική μας.Και γνωρίζεις αγαπητέ μου Τέρενς,γιατί αυτό είναι ένα από τα πρώτα μαθήματα που παίρνει κάθε διπλωμάτης,ότι όποιος ελέγχει την Ελλάδα ελέγχει την πιο ευαίσθητη περιοχή της υδρογείου.
Σ’ αυτό το Συνέδριο καλέ μου,διακυβεύεται η τύχη της Εγγύς Ανατολής,της Νοτιοανατολικής Ευρώπης,και της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου μεταπολεμικά.
Κοντά μου σήμερα θα πάρεις ένα από τα μεγαλύτερα μαθήματα διπλωματίας. Ας πάμε όμως μέχρις εκεί ώστε να μπορούμε να δούμε ποιοί έχουν φτάσει κιόλας ενώ την ίδια στιγμή θα πέφτουν επάνω μας και κείνοι που θα έρχονται.
ΤΙΛ.
Από κείνους που βλέπω ξέρω τον Κανελλόπουλο, τον Βασιλειάδη,τον Εξηντάρη,και το Σταθάτο.
ΛΗΠ.
Από αυτούς,εκτός από τον Κανελλόπουλο,οι άλλοι είναι ασήμαντα πρόσωπα.Το ίδιο και μερικοί από τους υπόλοιπους, όπως ο Σάκαλης,ο ψηλός με το μουστάκι,που αντιπροσωπεύει κάποιο ψοφαλέο Προοδευτικό Κόμμα,και οι δυο άλλοι που συζητούνε μαζί του και που κι εγώ δεν ξέρω τα ονόματά τους.Οι δυο καθιστοί δεξιά είναι ο Λόντος,ο ψηλός, και ο άλλος ο Ρέντης.Ο Λόντος είναι δικός μας άνθρωπος.Ο Ρέντης θέλει προσοχή.Και οι δυο προαλείφονται για υπουργοί.Αυτός που βηματίζει μόνος του είναι ο Βεντήρης.Στρατηγός που ξεκίνησε από λοχίας.Τον κάνω ό,τι θέλω.
ΤΙΛ.
Εκείνοι οι δυο οι γενειοφόροι;

ΛΗΠ.
Αντιπρόσωποι των δημοκρατικών ανταρτών.Αυτοί θα υπογράφανε τα πρακτικά του Συνεδρίου και την απόφαση του χωρίς να ξέρουνε τι λέει μέσα,αρκεί να τους το λέγαμε εμείς.Αυτός ο κορδωτός εκεί πέρα,είναι ο Θεοτόκης.Γαλλικό τσανάκι ο μπάσταρδος.Λέει γκουντ-μόρνινγκ και εννοεί μπον-ζουρ.Ορκίζεται όμως στο όνομα του βασιλέως,γι αυτό ευπρόσδεκτος.Δίπλα του ο Δραγούμης, δικτατορικός χωρίς προσωπικότητα.Εκείνοι όμως που δεν ήρθανε ακόμα, αυτοί είναι και οι σημερινοί πρωταγωνιστές,αν εξαιρέσουμε τον Βενιζέλο. (Μπαίνει ο Βενιζέλος) 
Κύριε Πρόεδρε..
ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ 
Κύριε πρέσβη.. (Βγαίνει)
ΛΗΠ.
θέλει να μας δείξει πως είναι χολωμένος επειδή τον παραμερίσαμε, θα παρατηρήσεις πως και ο Κανελλόπουλος κρατάει την ίδια στάση.Και οι δυο τους είχαν αντιρρήσεις για τον Παπανδρέου. Ο Βενιζέλος διότι θα έχανε την πρωθυπουργία και ο Κανελλόπουλος διότι δε θα την κέρδιζε.Χρειάστηκε να τον πείσω ότι γρήγορα και ο Παπανδρέου θα φθαρεί και πως τότε θα έρθει η σειρά του.Ελληνες… 
ΤΙΛ
Μοιάζει  ο Βενιζέλος  στον πατέρα του;
ΛΗΠ
Οσο η σαύρα στον κροκόδειλο.
ΤΙΛ.
Πέστε μου,γιατί λέτε πως το Συνέδριο στην πραγματικότητα έχει γίνει και πως το αποτέλεσμα του είναι γνωστό; 
ΛΗΙ
Γιατί στις λίγες μέρες από τότε που ήρθαν οι κομμουνιστές έχουν πει το ναι στις απαιτήσεις μας.Αν δεν έλειπες αυτή την περίοδο θα είχες δει και συ πώς έγινε αυτό.Τώρα θα σου το πω εγώ.Και πρώτα,βλέπεις αυτό το μέρος εδώ; Είναι επιλογή των ψυχολόγων του Βρετανικού Στρατηγείου. Ο σκοπός ήτανε η δημιουργία κλίματος υφέσεως και συνδιαλλαγής.Και επιλογή καλύτερη δε θα μπορούσε να υπάρξει.Εδώ έχουμε μιαν Ελλάδα χωρίς πόλεμο,χωρίς φατρίες,χωρίς σκοτούρες.Τόπος κατάφυτος με κέδρους και πεύκα. Τοπίο γνήσια μεσογειακό με καθαρόν αέρα,θαυμάσια θέα,απόλυτη ησυχία.Η μυρωδιά αυτή ρετσινιού που πλανιέται στον αέρα θυμίζει Ελλάδα.Εδω όχι μόνο θα γίνει το Συνέδριο,αλλά και εδώ έχουν μείνει όλοι οι σύνεδροι από τότε που έφτασαν από την Ελλάδα ως σήμερα.Και όλο αυτό το διάστημα ήσαν απομονωμένοι. Δεν τους αφήναμε να βγούνε έξω,ούτε σε άλλους επιτρέπαμε να πλησιάσουν σε απόσταση έξη χιλιομέτρων γύρω από το κτίριο. Ούτε σε δημοσιογράφους δεν επιτρεπόταν η είσοδος.Πιστεύαμε, και μεις και ο Παπανδρέου που σε συνεργασία με αυτόν γίνονταν όλα αυτά,ότι το περιβάλλον και η αναγκαστική επαφή των αντιπροσώπων μέσα στον ίδιο χώρο και γύρω από το ίδιο τραπέζι,θα συνέτεινε στη δημιουργία ατμόσφαιρας κατευνασμού και συνδιαλλαγής. Και δεν είχαμε άδικο να πιστεύουμε έτσι.Από κει που η μια ομάδα δεν έλεγε καλημέρα στην άλλη όταν πρωτόρθανε,σήμερα,δηλαδή μέσα σε οχτώ μέρες,όλοι έχουν τη διάθεση να καταλήξουν σε συμφωνία.
ΤΙΛ.
Ψυχολογικός βιασμός.
ΑΕΙ Ι.
Ακριβώς.Αλλά το περιβάλλον και ο συγχρωτισμός δεν ήταν οι μόνοι παράγοντες της εξελίξεως αυτής.Τις οχτώ αυτές ημέρες ήμουνα κι εγώ εδώ μαζί τους.Είχα ένα δωμάτιο στο δυτικό μέρος του κτιρίου.Εγώ λοιπόν από τη μια μεριά και ο Παπανδρέου από την άλλη,κάναμε ένα συνεχές ζύμωμα και μιαν επεξεργασία των αντιπροσώπων,ιδίως των Εαμικών.Ο Παπανδρέου δεχόταν στο δωμάτιό του τους αντιπροσώπους τον καθένα χωριστά.Κάθε πρωί πήγαινα εγώ στο δωμάτιο του και μου έλεγε τα αποτελέσματα των συνομιλιών του αυτών.Στη συνέχεια προσκαλούσα και εγώ τους αντιπροσώπους και συζητούσα μαζί τους,όντας πια κατατοπισμένος για τις απόψεις τους,για τα αδύνατα σημεία τους,για τα επιχειρήματα τους.Στη συνέχεια ενημέρωνα κι εγώ τον Παπανδρέου. (Μπαίνουν οι Σβώλος,Αγγελόπουλος,Ασκούτσης) Κύριε Πρόεδρε..κύριοι..καλημέρα σας.Περάστε.
ΣΒΩΛΟΣ
Καλημέρα κύριε πρέσβυ.Είμαστε οι τελευταίοι;
ΛΗΠ.
Οχι.Μα όπου νάναι πρέπει να έρχονται και οι άλλοι.Να σας γνω-ρίσω τον κύριο Τίλλερ,Αγγλο ποιητή,μαθητευόμενο διπλωμάτη και καλό μου φίλο.Οι κύριοι Σβώλος,Αγγελόπουλος ,Ασκούτσης.
ΤΙΛ. 
Κύριοι…
ΣΒΩ.
Εχουμε και μεις ένα ποιητή διπλωμάτη εδώ.Γνωρίζετε τον κύριο Σεφεριάδη;
ΤΙΛ.
Δεν είχα την τιμή…
ΛΗΠ
Παράλειψη δική μου.Θα σας φέρω σε απαφή με πρώτη ευκαιρία.
ΣΒΩ.
Θα σας δούμε αργότερα κύριε πρέσβη.
ΛΗΠ.
Βεβαίως.  Εδώ  θα τριγυρίζω.
(Βγαίνουν  οι  Σβώλος, Αγγελόπουλος, Ασκούτσης. Μπαίνει  ο Σοφιανόπουλος)
ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ
Κύριε  πρέσβη σας χαιρετώ.
ΛΗΠ.
Καλημέρα σας κύριε Σοφιανόπουλε.
(Βγαίνει ο Σοφιανόπουλος)
Τον είχα ξεχάσει.Αρχηγός του Λαϊκού Μετώπου.Κόμμα κομμουνιστικών αρχών,αλλά όχι επίφοβο.Με ευλογίες και με ειρηνικά μέσα θέλει να φέρει τον κομμουνισμό.Οι προηγούμενοι: Σβώλος, Πρόεδρος της ΠΕΕΑ. Λογάς. Μπήκε στο κομμουνιστικό Κόμμα ενάντια σε κάθε αρχή κομμουνιστική. Αστός στην ψυχή,ρηχά συνεπαρμένος από τις ιδέες του κομμουνισμού,και χωρίς βούληση για πράξη.Φαινόμενο κι αυτό της κακής πολιτικής εκτίμησης του αρχηγού του κομμουνιστικού Κόμματος της Ελλάδος. Θέλουν να διευρύνουν το Κόμμα χωρίς να του έχουν πρώτα δώσει γερές βάσεις.Κι έτσι αυτό θα γκρεμιστεί. Αγγελόπουλος,οικονομολόγος καλός σε μια χώρα χωρίς οικονομία.Κι αυτός αρμενίζει μακριά από την ουσία του κομμουνισμού. Ο Ασκούτσης είναι καλός θεωρητικός μα χωρίς επιρροή στο Κόμμα. Τόσα ετερόκλητα στοιχεία τι θα κάνανε θεέ μου μέσα σ’ αυτή την αίθουσα αν δεν τους είχα προετοιμάσει; Απλά,θα έφευγαν από κει χειρότερα τσακωμένοι απ' ό,τι ήταν όταν ήρθανε εδώ.
ΤΙΛ.
Το πιστεύω.Η Ελλάδα! Καλότυχη και κακότυχη μαζί,από τη θέση που έχει στο χάρτη.
ΛΗΠ.
Τώρα θα σου πω τι με βοήθησε στην επιτυχή προσπάθεια μου να κόψω τις ορέξεις των κομμουνιστών για παραχωρήσεις εκ μέρους μας. Οτι οι αντάρτες στην Ελλάδα τρώγονται αναμεταξύ τους το ξέρεις,είναι παλιό.Το καινούργιο είναι ότι οι κομμουνιστές αντάρτες σκότωσαν μόλις πριν λίγες μέρες τον ηγέτη μιας δεξιάς αντάρτικης οργάνωσης-κάποιον Ψαρρό.Τώρα αυτός ο αντάρτης αρχηγός έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως απ' όλους τους αντάρτες.Και έχει δημιουργηθεί ένα αίσθημα ενοχής στους κομμουνιστές αντάρτες από την κατακραυγή των υπόλοιπων ανταρτών αλλά και του Ελληνικού πολιτικού κόσμου.Αυτή είναι η μια βαριά κατηγορία που χρησιμοποιήσαμε για να υποβάλουμε σε ψυχολογικό καταναγκασμό το ΕΑΜ.Η άλλη είναι το Κίνημα των Ελλήνων στρατιωτικών εδώ,που όμως είχε τις ευλογίες των κομμουνιστών της Ελλάδος.Το Κίνημα το τσακίσαμε βέβαια, αλλά δεν είναι ανέντιμο νομίζω να εκμεταλλευόμαστε τα θύματα μας αν πρόκειται μ' αυτό τον τρόπο να κάνουμε καλό και σε μας,αλλά και στους ίδιους τους Ελληνες. (Μπαίνουν οι Σαράφης,Πορφυρογένης,Ρούσσος και Στρατής)
ΣΑΡΑΦΗΣ
Καλημέρα σας κύριε πρέσβυ.
ΛΕΠ.
Στρατηγέ μου καλημέρα -καλημέρα σας κύριοι.Σας περίμένουν.Παρακαλώ περάστε.Είστε οι τελευταίοι.Θα ειδοποιήσω τον κύριο πρωθυπουργό. (Βγαίνουν οι Σαράφης,Πορφυρογένης,Ρούσσος και Στρατής)
ΤΙΛ.
Κι αυτοί ποιοι είναι;
ΛΗΠ.
Ερχομαι και θα σου πω.Πάω να ειδοποιήσω τον Παπανδρέου.
(Βγαίνει)
ΤΙΛ.(μόνος)
Κατόρθωμα κι αυτό!Να δέσει χειροπόδαρα κανείς λιποθυμισμένους ανθρώπους… Ώ! Ο πόλεμος! Πώς αλλάζει τα πράγματα…Ολα τότε γίνονται βίαια και ανάλγητα.Ενώ στην ειρήνη όλα γίνονται με ευγένεια και με υποκλίσεις και με χειροφιλήματα.Κι ας είναι η ειρήνη μια κοιλιά γκαστρωμένη με πόλεμο.Κι ας είναι η ευγένεια βέλος με την αιχμή του κρυμμένη κάτω από μεταξωτό ύφασμα.Και οι υποκλίσεις και τα χειροφιλήματα ας γίνονται μόνο σαν πρόσχημα για την αναγνώριση του εχθρού,όμως κι έτσι όντας είναι ανεκτή η ειρήνη.Ω!Η ζωή-ένας πόλεμος.Και οι Αγγλοι οι καλύτεροι πολεμιστές. Να χαρώ ή να λυπηθώ γι αυτό;Το αίμα της Φυλής μέσα μου έχει πανηγύρι.Το αίμα του ανθρώπου μέσα μου βοά σπαρακτικά. Κρυφά,μέσα στην ώρα της μεγαλύτερης χαράς μου,έρχεται η δυστυχία του φτωχού και του αδικημένου και αλλάζει τη διασκέδαση σε θρήνο.Κάπου σκαλώνει το πράγμα με μένα.Η καλός Αγγλος δεν είμαι,ή καλός άνθρωπος.Και στις δυο περιπτώσεις δεν είμαι καλός ποιητής.πρέπει γρήγορα ν' αποφασίσω.Απ' αυτή μου την απόφαση θα κριθούν όλα για μένα. (Μπαίνει ο Κανελλόπουλος,) 
ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ Κύριε Τίλλερ,πολύ χαίρομαι που σας βλέπω.
ΤΙΛ.
Κύριε Κανελλόπουλε,  η χαρά είναι  δική μου.Πώς  είναι η κυρία Κανελλοπούλου;
ΚΑΝ.
Δόξα τω θεώ,καλά.Κύριε Τίλλερ,διάβασα το σονέτο σας "Η Λίμνη". Είστε μεγάλος ποιητής και δεν πρέπει να αφήνεστε να παρασύρεστε από κριτικές κακοήθεις και ανεύθυνες.Τα καλά στοιχεία στην ποίηση σας μόλις αφήνουν να διαφανούν μερικές ατέλειες, προορισμένες κι αυτές γρήγορα να εξαφανιστούν κάτω από την πρόοδο που επιτυγχάνετε σε κάθε νέα σας σειρά ποιημάτων.
ΤΙΛ.
Σας ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.Προσπαθώ να είμαι όσο περισσότερο καλός μπορώ.

ΚΑΝ.
Κύριε Τίλλερ μάθατε τα χάλια μας εδώ; Εννοώ το Κίνημα των στρατιωτικών μας.
ΤΙΛ.
Τα έμαθα κύριε Κανελλόπουλε.Μερικά πράγματα δεν μπορούμε να τα προλάβουμε.
ΚΑΝ.
Δεν άκουσε τη γνώμη μου ο Βενιζέλος.Ποια είναι η γνώμη σας για τον Παπανδρέου κύριε Τίλλερ;Τον θεωρείτε ικανόν να επιτύχει να καθυποτάξει τους κομμουνιστάς;
ΤΙΛ.
Ακούω πως πρόκειται για δυναμικό στοιχείο.Προσωπικώς γνώμην δεν έχω,δεν τον γνώρισα προσωπικώς.
ΚΑΝ.
Εύχομαι εξ όλης της καρδίας μου να επιτύχει.Ομως δεν βλέπω πώς μπορεί να είναι κάποιος δυναμικός και να μην έχει φτιάξει ένα Κόμμα αν και βρίσκεται στην πολιτική για δεκάδες χρόνια,και να μην έχει ένα οπαδό έξω  από την επαρχία του.
ΤΙΛ.
Μην ξεχνάτε κύριε Κανελλόπουλε ότι ούτε ο Τσώρτσιλ είχε Κόμμα δικό του όταν έγινε πρωθυπουργός.
ΚΑΝ.
Ναι,μα τον ήξερε όλος ο κόσμος.Εγώ τον είχα για υπόδειγμα μουχρόνια πριν γίνει πρωθυπουργός.
(Μπαίνουν ο Λήππερ και ο Παπανδρέου)
Θα σας ξαναδώ κύριε Τίλλερ.
(Βγαίνει)
ΛΗΠ.
Κύριε πρωθυπουργέ να θυμάστε πως σε ό,τι κι αν πείτε,πίσω σας βρίσκεται η Αγγλία για να σας υποστηρίξει.Στηριχτείτε στα αποτελέσματα που έχουν φέρει οι μέχρι τώρα διαβουλεύσεις μας με τους κομμουνιστας και όλα τότε θα είναι εύκολα. Προ παντός κάθε απόπειρα αντιλογίας να πατάσσεται αμέσως.Καλήν επιτυχία.
ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ
Ευχαριστώ.Είμαι αισιόδοξος.Θα πετύχουμε.
(Βγαίνει)
ΛΗΠ.
Ετσι μπήκε κι ο τελευταίος.Πέστε τώρα εκεί μέσα καλοί μου σύνεδροι τα λόγια που σας έχω εγώ βάλει στο στόμα να πείτε.Υμνείστε εκεί μέσα την παντοδυναμία της Αγγλίας.Και βγείτε κρατώντας στο χέρι σας την απόδειξη της διπλωματικής ιδιοφυίας μου. Μετρήστε καλά τα λύτρα της προδοσίας,μοιράστε τα αναμεταξύ σας,και βγείτε με τις τσέπες σας γεμάτες και την ψυχή σας άδεια!
ΤΙΛ.
Ολα τα υλικά είναι τώρα μέσα στον αναμεικτήρα.Για λίγο θα χτυπηθούν εκεί και τέλος θα έχουμε ένα ομοιογενές υλικό.Πώς θα τ' ονομάσουμε;

ΛΗΠ.
Μπράβο φίλε μου.Μαθαίνεις.Θα τ' ονομάσουμε Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητος.Ας μη ξεχνάμε όμως ότι έχουμε να κάνουμε με Ελληνες. Οι Ελληνες δεν μπορούν να ομοιογενοποιηθούν όπως το γάλα με τη ζάχαρη και τον καφφέ και να γίνουν ένα αξεχώριστο διάλυμα.Οι Ελληνες είναι πριονίδια από διαφορετικό ξύλο το καθένα,που κουνώντας τα μέσα στο νερό ανακατεύονται θολώνοντας το,μα ύστερα κατακάθονται πάλι ανεξάρτητα τόνα από το άλλο όπως ήταν πριν τα ανακατέψουμε.Η ελπίδα μας είναι ότι πριν κατακάτσουν θα έχουμε τον καιρό να ενεργήσουμε. Η σύνθεση της κυβέρνησης που θα σχηματιστεί εδώ,θα φέρει μέσα της το σπόρο της γρήγορης διάλυσής της.
ΤΙΛ.
Κύριε Λήππερ,από τότε που έμαθα γι αυτό το Συνέδριο μια απορία με τρώει:Πώς οι Ελληνες κομμουνιστές δέχτηκαν να κάνουν κυβέρνηση με τους αστούς τη στιγμή που είναι παντοδύναμοι στην Ελλάδα και θα μπορούσαν να φτιάξουν μόνοι τους μια εξίσου πανίσχυρη κυβέρνηση;
ΛΗΠ
Η απορία είναι και δική μου αγαπητέ Τέρενς.Μόνο που εμένα δε με τρώει.Υπάρχουν γεγονότα στη δουλειά μου,που κι εγώ ακόμα δεν μπορώ να τα εξηγήσω.Ομως πάντοτε έχω τα νύχια μου απλωμένα,κι ό,τι δω νάρχεται κοντά μου που μ' αρέσει,το αρπάζω χωρίς να ζητάω πρώτα να μάθω πώς και γιατί με πλησίασε.Και αυτή είναι μία άλλη αρχή της διπλωματίας.Πράγματι είναι παντοδύναμοι οι κομμουνιστές στην Ελλάδα.Και πρώτη μου φορά βλέπω ένα Κόμμα να ανταλλάζει την παντοδυναμία του με τρία τέσσερα ανίσχυρα υπουργεία σε κυβέρνηση του αντιπάλου Κόμματος.Πρέπει ή να φοβούνται κάτι, ή κομμουνιστές αυτοί,να έχουν ζηλώσει τη δόξα των αστών.Αυτοί οι άνθρωποι λιποτακτούν από τον ίδιο τον εαυτό τους.Ισως πάλι όλα αυτά να οφείλονται στο γεγονός πως οι Ελληνες με ό,τι καταπιάνονται το αφήνουνε στη μέση,όσο μεγάλο και υψηλό και αν είναι αυτό,και αρχίζουν κάτι άλλο.
Η ερώτηση σου είναι πράγματι σοβαρή.Γιατί οι Ελληνες κομμουνιστές ήρθαν εδώ όχι για να πάρουν αλλά για να δώσουν,αφού αυτοί τα έχουν όλα.Και η προσπάθεια και η επιτυχία μας δεν είναι ότι στρέψαμε το πηδάλιο των κομμουνιστών της Ελλάδος κατά εκατόν ογδόντα μοίρες,αλλά ότι θα επιτύχουμε να πάρουμε από αυτούς πολύ περισσότερα από ό,τι αυτοί ήσαν διατεθειμένοι να μας δώσουν όταν ήρθαν.
Το αποτέλεσμα όμως αυτό καλέ μου Τέρενς δεν είναι μικρής αξίας για το μεγαλείο της Αγγλίας,ούτε και η δική μας δόξα που το πετύχαμε αυτό είναι μικρή.Δεν είναι λίγο να φέρνεις στα νερά σου ένα λαό που μόνος αυτός μέσα στην κατεχόμενη Ευρώπη έχει ελευθερώσει το ογδόντα τοις εκατό της πατρίδας του,και με κρυφές εκλογές κάτω από τη μύτη των κατακτητών έχει φτιάξει δίκη του Βουλή που μ' αυτήνε κυβερνιέται. Δε νομίζεις πως μιλάω σωστά;
ΤΙΛ.
Εχετε απόλυτο δίκιο.Ποτέ δεν είχα τη γνώμη ότι ο Ελληνικός λαός είναι ασήμαντος.
ΛΗΠ.
Χαίρομαι που συμφωνούμε.Αλλά τι λες;Δεν είναι καιρός για μας να πηγαίνουμε;
ΤΙΛ.
Δε  μου  είπατε ποιοι  ήσαν  οι  τέσερες  τελευταίοι.
ΛΗΠ.
Κομμουνιστές.Ας τους αφήσουμε όμως τώρα.θα τους γνωρίσεις όλους από αύριο.
ΤΙΛ.
Ο στρατηγός ήτανε ο στρατηγός Σαράφης;
ΛΗΠ.
Ναι.Ένας μωρός αξιωματικός που τον μαζέψανε οι κομμουνιστές για να λένε ότι έχουν ένα στρατηγό στις τάξεις τους.Αβουλος, άτολμος.Ανάμεσα σε βαρέλια με μπαρούτι μια αποθήκη νερού.
ΤΙΛ.
Πολλά μη κομμουνιστικά μέσα στον κομμουνισμό της Ελλάδος.Δε θα περιμένουμε να τελειώσει η σύσκεψη;
ΛΗΠ.
Οχι  δα.Φεύγουμε  τώρα κιόλας.Τι  κάνετε  το  βράδυ;
ΤΙΛ.
Θα δειπνήσω με τον ταγματάρχη Γουάλας. Ευχαρίστως θα σας είχαμε κοντά μας.

ΛΗΠ.
Με μεγάλη μου ευχαρίστηση θα έρθω μαζί σας.
(Βγαίνουν) 

ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ 





ΠΡΑΞΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ

Δωμάτιο σπιτιού στην Κοκκινιά.Ο παππούς ξαπλωμένος στο κρεββατι. Ο Σπίνος καθιστός
κατάχαμα δουλεύει. Μακριά ακούγονται ντουφεκιες και αντάρα μάχης)

ΣΠΙΝΟΣ (τραγουδάει)
Τα κορίτσια που ’χαν πρώτα Γερμανούς
Καμαραντ
Τα κορίτσια πουχαν πρώτα Ιταλούς    '
Σενιοριτα
Τώρα έχουν Εγγλεζάκια
Με κοντά παντελονάκια
Κι από πίσω ένα σύνταγμα Ινδούς… 
ΠΑΠΠΟΥΣ
Πάψε περονόσπορε, μου πήρες τ' αυτιά.
ΣΠΙ
(συνεχίζει)
Τίνος είναι βρε γυναίκα τα παιδιά; 
Τόνα μου φωνάζει γιες 
Τάλλο μου φωνάζει για 
Τίνος είναι βρε γυναίκα τα παιδιά; 
Παππού ,σταματα. 
ΠΑΠΠ
Κύττα ρε σκασμένο ποιοι φαίνονται στη γωνία.
ΣΠΙ
Μη βιάζεσαι. Πρώτα η δουλειά.
ΠΑΠΠ
Τι φτιάχνεις ρε αχρόνιαγο με τα κονσερβοκούτια;
ΣΠΙ
Κονσέρβες του Σκόμπυ.
ΠΑΠΠ
Τι βάζεις μέσα;
ΣΠΙ
Ό,τι πρέπει.
ΠΑΠΠ
Τι βρε σαλαμάντρα;
ΣΠΙ
Δυο λουκουμάκια, γυαλιά, καρφιά και έτοιμη η κονσέρβα.Τα καρφιά για να μπαίνουνε στον κόλο
των Εγγλέζων,και τα γυαλιά για να τους κόβουνε τον που..
ΠΑΠΠ
Πάψε ζωύφιο!Πού τάμαθες αυτά τα λόγια;
ΣΠΙ
Είμαι αυτοδίδακτος.
ΠΑΠΠ
Αυτοδίδακτος ζαρωμένο!Αυτοδίδακτος!..Αχ δε θα λευτερωθούμε;Πρωί- βράδυ θα πηγαίνεις σχολείο να μάθεις ό,τι έχασες.
ΣΠΙ
Να φύγει ο Σκόμπυ κι εγώ θα πηγαίνω και το μεσημέρι.
ΠΑΠΠ
Πόσες έχεις να κάνεις ακόμα βρωμιαρόγατε;
ΣΠΙ 
Πέντε
ΠΑΠΠ
(δυνατά) 
Αμαλία!
ΣΠΙ
Δεν ακούει.Τ' αυτιά της μπουκώσανε σφαίρες.
ΠΑΠΠ
(δυνατά) 
Αμαλία!
ΓΥΝΑΙΚΑ
(από μέσα) 
Τι είναι;
ΠΑΠΠ
Ελα μαρή!
(μπαίνει η Γυναίκα)
Κοίτα μαρή, ακόμα στη γωνία είναι οι δικοί μας ή προχωρέσανε καθόλου ; Ο γιος σου του λέω και πέρα βρέχει.
ΓΥΝΑΙΚΑ
(κοιτάει από την πόρτα) 
Ακόμα εκεί είναι.Κρατάνε τα παλιόσκυλα.
ΠΑΠΠ
Ο Θεός να φυλάει τα παιδιά μας.
ΓΥΝ
Αμήν Παναγία μου-εσύ τι κάνεις εκεί;
ΣΠΙ
Καλά είμαι και κονσέρβες του Σκόμπυ κάνω.
ΓΥΝ
Και τι θα πάθαινες να κάνεις ένα θέλημα του παππού σου;
ΣΠΙ
Του κάνω δεν του κάνω,αυτός είναι άχρηστος στον αγώνα. Η αυριανή τον βρίσκει δεν τον βρίσκει. Όλο τον αέρα που αναπνέει τον κάνει βήχα.Εμείς είναι που φυσάμε κι ανεμίζουνε οι κόκκινες σημαίες μας.
ΓΥΝ
Εσύ να τ' αφήσεις αυτά.Είναι για τους μεγάλους...Κι ακόμα καμία είδηση από τον Αντρέα.Αχάραγα ξεκίνησε για το φούρνο του Μανώλη.Κι από κει;Πού; 
Ποιος ξέρει. Οπου τους πάει της μάχης η στροφή και η αντάρα..
Παλιόσκυλα!ΙΦονιάδες Εγγλέζοι!Τομάρια!χτες το βράδυ πήρανε λέει το πρώτο και το τρίτο αστυνομικό τμήμα.Ο Θεός να φυλάει τους άντρες μας.Ο Θεός να φυλάει την Κοκκινιά μας.
ΠΑΠΠ
Όταν η Αθήνα ήτανε δική μας δεν την παίρναμε,τώρα που την πήρανε οι Αγγλοι τώρα τηνε
θέλουμε.Καμώματα του Σιάντου του προδότη!..
ΓΥΝ
Σώπα.Δεν ξέρουμε τι έγινε.
ΠΑΠΠ
Εσύ μπορεί να μην ξέρεις,εγώ όμως ξέρω.
ΓΥΝ
Μη μιλάς έτσι.Κουβεντιάζει με τους μεγάλους.Κάτι πιο πάνω θα ξέρει.
ΠΑΠΠ
Σκατα ξέρει.Οσο εγώ ξέρω να μαγειρεύω.Αχ! Που' ναι ο ' Αρης…μόνο αυτός θα κανόνιζε τους
Εγγλέζους. Πουν' τος;Τον στείλανε στην ' Ηπειρο να χαλάσει λέει το Ζέρβα..Τώρα τους ξύνισε ο Ζέρβας.' Οταν τους παρακάλαγε ο ' Αρης να τόνε διαλύσει, εκείνοι δεν τον αφήνανε.Τώρα το θυμήθηκαν για να μπορέσουνε να πουλήσουνε την Αθήνα..' Ελα φτιάξε μου τα σκεπάσματα γιατί κρυώνω!

ΓΥΝ
Αυτό κι εγώ το λέω:αφού θέλανε την Αθήνα γιατί δεν κατέβαζαν τον Αρη;
ΠΑΠΠ
Να σου πω γιατί.Γιατί αν πάρει την Αθήνα ο  Αρης, πάει και ο Σιάντος.Γι αυτό!   Αλλά ο δικός μου γιος και ο άντρας σου πληρώνει τη νύφη.Αυτός πολεμάει ένας με τέσσερους.Και πού ξέρει από μάχη;Στους δέκα δικούς μας μόνο οι τρεις έχουνε πολεμήσει.
ΓΥΝ
Κακό να σκέφτωνται έτσι οι κόκκινοι.Κόκκινος και να θέλει να βγάλει το μάτι του άλλου... Και η Ρουσσία μας έχει ξεχασμένους…
ΠΑΠΠ
Τι να κοιτάξει από μας;Αφού πήγαμε και κάναμε το Σκόμπυ αρχηγό του αντάρτικου για να μας
κυττάξει είμαστε;Και ναρχότανε ενάντια μας δίκιο θα τούδινα. 
ΣΠΙ
Δηλαδή ο Σιάντος τάκανε ρόϊδο..
ΓΥΝ
Εσύ τελείωνε να πας λίγη σούπα στην κυρα-Γιάννού.
ΣΠΙ
Ακόμα ζει αυτή;
ΓΥΝ
Σταμάτα!Και τελείωνε.
ΣΠΙ
Τελειώνω.Δώσε μου κείνα τα δύο λουκουμάκια από το κομοδίνο.
ΠΑΠΠ
Τ' είναι τα λουκουμάκια μαρή Αμαλία;
ΓΥΝ
Δυναμίτη είναι.Αυτό είναι!Λουκουμάκια ονειρεύονται τα παιδιά,λουκουμάκια βλέπουνε και στο δυναμίτη.
(Μπαίνει η γειτόνισσα)
ΓΕΙΤΟΝΙΣΣΑ
Τα μάθατε;Παραιτήθηκε ο Παπαντρέου!
ΣΠΙ
Ωχ! Χάλασε η σούπα!..
ΠΑΠΠ
Εμ βέβαια,μας παράδωσε στους Άγγλους-αυτός ήταν ο σκοπός του,τέλειωσε.
ΓΥΝ
Πού τόμαθες;
ΓΕΙ
Μου το μήνυσε ο Πέτρος με τον ξάδερφο του.
ΓΥΝ
Καλό να μας βρει Θεέ μουΙΤι άλλο είπε;Είναι όλοι καλά;
ΓΕΙ
Καλά είναι.Και προχωρέσανε ως το σχολείο.Είναι έτοιμη η σούπα μας; Αργησα σήμερα.Θα
πεινάσουνε οι άντρες μας.
ΓΥΝ
Κάτσε να στη φέρω
(βγαίνει)
ΣΠΙ
Νάρθω κι εγώ να σε βοηθήσω κυρα-Πέτραινα;
ΓΕΙ
Δε θέλω έγνιες στο κεφάλι μου.Μου φτάνει να προσέχω τον εαυτό μου.Μόνο άμα ετοίμασες
τίποτα δόστο να το πάω.
ΣΠΙ
Οχτώ κονσέρβες και δώδεκα πυροτεχνήματα.
ΓΕΙ
Δόστα.
(Μπαίνει η Γυναίκα)
ΓΥΝ 
Πάρε.
ΣΠΙ
Να πάω κι εγώ να βοηθήσω;Η σούπα είναι βαριά.
ΓΥΝ
Σε πήρε ο πόνος για την κυρα-Πέτραινα;Κάτσε εκεί που κάθεσαι.Ο πόλεμος δεν είναι για σένα.-
Αντε και πρόσεχε.Κι αν μάθεις τίποτα πες μας.
ΓΕΙ
' Οχι θ' αφήσω..Γεια σας.
ΓΥΝ
Εδώ,μέσα στο πεσκίρι έχω λίγες τηγανίτες.
ΓΕΙ
Λαμπρή θα κάνουνε σήμερα οι λεβέντες μας.Γεια. Γεια σου παππού.
ΓΥΝ
Γεια.Στο καλό.Πρόσεχε.
(Η γειτόνισσα βγαίνει)
ΣΠΙ
(Πηγαίνει προς την πόρτα)
Να μας γράφεις κυρα-Πέτραινα.
ΓΕΙ
(απ' έξω) 
Μέσα μέσα!
ΣΠΙ
Μάνα,κοίτα η δασκάλα.
ΓΥΝ
Τι η δασκάλα;
ΣΠΙ
Ελα να δεις.Κρέμασε ένα σεντόνι από το μπαλκόνι της με κάτι γράμματα επάνω.Μου φαίνεται
είναι γραμμένα με ντοματόζουμο-ακόμα τρέχει σακάτου.
ΓΥΝ
Μου-Ο-Μο.Λου-Ω-Νι:Λων.Μόλων!Λου-Α:Λά.Βου-Ε:Βε:Λάβε.Μόλων Λάβε.Τι νάναι τούτο;Παππού
ξέρεις τι θα πει μόλων λάβε-τόχει γράψει η δασκάλα στο μπαλκόνι της.
ΠΑΠΠ
Πες το πάλι!
ΓΥΝ
Μόλων λάβε.
ΠΑΠΠ
Αχ αγράμματη!Μολών λαβέ.Δηλαδή το γράφει για το Σκόμπυ.Του λέει έλα αν σου κοτάει να μας
πάρεις τα σπίτια μας-εμείς δε σου τα δίνουμε.
ΣΠΙ
Να πάρει ο διάολος! Οταν διώξω το Σκόμπυ θα μάθω γράμματα.(Φωνές από μακριά που πλησιάζουν)
ΓΥΝ
Τι γίνεται;Μας πισωγύρισαν;
(Πηγαίνει προς την πόρτα)
Κάποιον φέρνουνε-Θεέ μου!
ΠΑΠΠ 
Ποιοι;Ποιον;
ΓΥΝ
Δυο δικοί μας.Κάποιον κουβαλάνε στα χέρια.Εκείνος βογγάει.Θεέ μου!Είναι ο Αντρέας! (Βγαίνει.Ακολουθεί ο ΣΠ1ΝΟΣ.Μπαίνουν ο ΒΑΣΟΣ και ο ΘΥΜΙΟΣ κουβαλώντας τον ΑΝΤΡΕΑ, και η ΓΥΝΑΙΚΑ)
ΑΝΤΡΕΑΣ
Μου σπάσανε το κόκκαλο οι μπάσταρδοι. Ωχ! Αχ! Δώσε μου κάτι Αμαλία-λίγο νερό...
ΓΥΝ
Κακό που με βρήκε!Θεέ μου Είναι γεμάτος αίματα.Πάω να φέρω νερό και πετσέτες να τον
πλύνω, (βγαίνει)
ΘΥΜΙΟΣ
' Εχεις ρακί κυρα-Αντρέαινα;
ΓΥΝ 
Έχω.
ΘΥΜ
Φέρτο να του λιγέψει ο πόνος.Εσύ Βάσο τράβα να φέρεις το γιατρό.Ξέρεις το σπίτι του;
ΒΑΣΟΣ
Το ξέρω  (βγαίνει)
ΑΝΤ
Αχ!Παλιοφασίστες!Θα μου το πληρώστε!
ΠΑΠΠ
Πονάς πολύ παιδί μου;
ΑΝΤ
Δεν είναι τίποτα πατέρα.Μόνο που δεν μπορώ να πολεμήσω.
ΓΥΝ
Να το ρακί.Πιες άντρα μου.Πιάσε το νερό σύντροφε.Ρίχνε μου.Θεέ μου!
ΑΝΤ
Δεν είναι τίποτα Αμαλία.Μόνο που πονάει το άτιμο
(πίνει) 
Αχ!Τράβα Θύμιο, φύγε.Σ' ευχαριστώ.Δε χρειάζεσαι εδώ.Τράβα στους άλλους.Πάρε και τ' όπλο μου.Είναι γερό.Δόστο στον Πετρόπουλο γιατί το δικό του είναι λειψό.
ΘΥΜ
Καλά,πάω.Μη γνιάζεσαι.Θάρθει ο γιατρός.Με θέλεις κυρα-Αντρέαινα;
ΓΥΝ
Όχι σύντροφε..
ΘΥΜ
..Θύμιος.Σε λίγο θάρθει ο Βάσος με το γιατρό.
ΓΥΝ
Τότε καλύτερα.Πήγαινε στην ευκή του Θεού.
ΘΥΜ
Πού τόβαλες το όπλο σου;
ΑΝΤ 
Εδώ. Στα χέρια μου το κράταγα.. 'Οχι,τόδωσα στο Σπίνο.Πού είναι ο Σπίνος;Σπίνο!Σπίνο!
Κοίτα στην αυλή. (Ο Θύμιος βγαίνει και ξαναμπαίνει)
ΘΥΜ
Δεν είναι.
ΓΥΝ
Πήρε τ' όπλο κι έφυγε!Α!Το διαβολόπαιδο φωτιά που μ' άναψε. Τρέξε σύντροφε και στείλτονε
πίσω.Α!Το διαβολόπαιδο!
(Πάει στην πόρτα,βλέπει έξω,γυρίζει πίσω)
ΑΝΤ
Τράβα Θύμιο.Και φέρτονε δεμένονε.
ΘΥΜ
Πάω (βγαίνει)
ΑΝΤ
Φέρε μου κι άλλο ρακί γυναίκα.Μου λιγοστεύει τους πόνους.
ΓΥΝ
Πάω-κακό που μας βρήκε!.. (βγαίνει)


ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ 




ΠΡΑΞΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ 

Προσωρινή στρατοπέδευση του Άρη στο βουνό. 

ΘΥΕΛΛΑ 
(μόνη)
Πάει η Αθηνα,Χάθηκε μες απ' τα χέρια μας.Με γύρω γύρω της αντάρτες μας,και με μέσα της δικούς μας ανθρώπους έτοιμους να κινηθούνε στο πρώτο σφύριγμα, και την αφήσαμε την Αθήνα να χαθεί γιατί έτσι τόθελε ο Σιάντος ο προδότης.Και τώρα όμως μπορούμε να νικήσουμε αν κινηθούμε όπως πρέπει.Οι Αγγλοι δεν μπορούνε να ρίξουνε πολλές δυνάμεις ακόμα μέσα στην Αθήνα,και το κύριο σώμα του στρατού μας είναι ακόμα ανέπαφο.Μπορούνε να διορθωθούνε όλα και τώρα ακόμα.' Ισως με μεγαλύτερες θυσίες,όμως μπορούνε.Μπορούμε να κυκλώσουμε την Αθήνα και να την πάρουμε μέσα σε πέντε μέρες.Ο κόσμος της λίγο μόνο θέλει να δει από μας για να ξεσηκωθεί.Και όταν πάρουμε την Αθήνα πάλι,τότε όλα είναι και πάλι όπως πριν ωραία και καλά,και οι ελπίδες μας για λεφτεριά στην Ελλάδα πάλι φτερωμένες. Θα τολμήσει όμως ο ' Αρης;Θα αψηφήσει τους Σιάντους και τους Ιωαννίδηδες ή θα περιμένει την ευλογία τους πρώτα για να δράσει;Γιατί αν ειν' έτσι πάλι τίποτα δε θα γίνει-ο Σιάντος ποτέ δεν πρόκειται να στραφεί ενάντια στους ' Αγγλους.
Αχ! Επρεπε εμείς οι γυναίκες να κάνουμε κουμάντο.Τα φουστάνια να κυβερνάνε κι όχι τα παντελόνια.Να μην παίρνουμε τις αποφάσεις μας σύμφωνα με το τι θέλουν οι άλλοι,αλλά σύμφωνα με το πώς αιστανόμαστε εμείς.Και να πέφτουμε με πάθος μέσα στη φωτιά για να πετύχουμε εκείνο που η διαίσθηση μας και όχι η λογική μας λέει πως είναι το σωστό. Και ξέροντας τις επιδιώξεις του αντιπάλου που θάτανε κι αυτή γυναίκα να πολεμάμε έναν αγώνα καθαρό που θα νικήσει όχι εκείνος που έχει τα καλύτερα όπλα,αλλά εκείνη που το πάθος της έχει πιο κόκκινο χρώμα.Α! Νάμουνα ο Σιάντος,νίκη θάταν η ανάσα μου,το περπάτημα μου θ' άπλωνε πάνω στα πτώματα των εχθρών του κουμουνισμού,ο λόγος μου θάτανε καυτό σίδερο στις σάρκες τους. Ο,τι έβαζα σκοπό δε θα ησύχαζα αν δεν το τελείωνα.Με λυδία λίθο τη λέξη "κουμουνισμός" θα έκανα τη συντηρητικότητα εξτρεμισμό και θα εξολόθρευα κάθε τι Αγγλικό που θάθελε να σταθεί στο δρόμο της λευτεριάς που θα τραβούσα.Κι αν χρειάζονταν και πονηριές,πρώτη θάμουνα και σ' αυτές. Μα όλες θα στρέφανε τα βέλη τους ενάντια στον εχθρό,όχι ενάντια στο κίνημα μας όπως τα βέλη του Σιάντου.Ενώ μπορούμε να φκιάσουμε μιαν Ελλάδα λεύτερη μας λέει "μη". Ενώ μπορούμε να φέρουμε τον κουμουνισμό στην Ελλάδα,μας λέει "μη". Νάμαστε λέει μαλακοί,λες και ο αγώνας γίνεται με πούπουλα κι όχι με σφαίρες.Κι αν κάποιος σκοτώνει να τον αφήνουμε να σκοτώνει.Κι αν κάποιος κλέβει να τον αφήνουμε να κλέβει.Και ν' αφήνουμε τους βιαστές να βιάζουνε.Και τότε γιατί βγήκαμε στο βουνό;Για να διώξουμε τους Γερμανούς και να ξανάρθουν εκείνοι που σκοτώνουνε και κλέβουν και βιάζουνε; Η μήπως φοβάται πως αν διώξουμε τους τυράννους, μετά δε θάχει το Κόμμα ποιον να πολεμάει;' Εχει θεριά να πολεμήσει το Κόμμα που θα τραβήξει πολύ ο αγώνας του και χωρίς τύραννο..' Εχει την αγραμματωσύνη,τη Φτώχεια,την Πορνεία,το Εγκλημα,την Απανθρωπιά,την Αδικία… θεριά να θέλεις και δεν τελειώνουνε.Τι φοβάται τότε;Γιατί δεν προχωράει στη ελευθερία του ελληνικού Λαού που στο ενενήντα στα εκατό είναι δικός μας;Κι αντίς γι αυτό,μας πήγε στο Λίβανο,μας έκαμε την Καζέρτα,παράδωσε την Αθήνα στους Άγγλους,και ποιος ξέρει τι ετοιμάζει ακόμα. Όλο και πιο βαθιά μες στη σκλαβιά μας σπρώχνει με τις συμφωνίες που πάει και σκαρώνει.Αν ήτανε Άγγλος θάχε κάνει και κάποιο λάθος που να βγει σε κέρδος των Ελλήνων.Τώρα που είναι  Ελληνας όλα τα πάει ρολόϊ για τους  Αγγλους. Μα αφού οι γυναίκες δε γίνεται ν' αρχηγεύουν,θάθελα νάμουν άντρας.Και ποιος άντρας;Ο  Αρης Βελουχιώτης νάμουνα. Ξέρω,και σαν ευχή ακόμα πολύ είναι να μοιάσει κανείς του Άρη.Μα μόνο τότε θάκανα εκείνο που για να το κάνω ζητάω ν' αλλάξω φύλο.(Μπαίνει ο Άρης αθέατος από τη Θύελλα)
Γιατί τότε θα κατέβαινα στην Αθήνα,θάδενα την Κεντρική Επιτροπή και θα γινόμουνα εγώ γενικός γραμματέας.Κι όποιον θα είχε αντίρρηση θα τον πετσόκοβα.Και η πρώτη μου κουβέντα θάτανε "έξω οι Άγγλοι".Κι αυτή κι η πρώτη πράξη μου θα ήτανε.Μετά όλα θάρχονταν σωστά και βολικά.Μα δεν είμαι Άρης.Ρωτάω όμως:"γιατί Άρη δεν τους δένεις;"
ΑΡΗ 
Θύελλα! 
ΘΥΕ 
Καπετάνιε!
ΑΡΗ
Τι λόγια ειν' αυτά Θύελλα; 
ΘΥΕ
Έτσι νιώθω Καπετάνιε,έτσι μιλάω.Κι αν θες να με σκοτώσεις γι αυτά που είπα σκότωσε με Καπετάνιε.Τη ζωή μου την έχω δώσει στον εχθρό-στον Καπετάνιο μου δε θα τη δώσω;Κι αν με σκοτώσεις εσύ καπετάνιε,θάχεις δίκιο για να το κάνεις.
ΑΡΗ
Οχι Θύελλα,το ίδιο άδικο θάχω που έχω και τώρα.Γιατί θάπρεπε να σκότωνα μαζί με σένα και τους περσότερους καπεταναίους μου.Γιατί όλοι αυτοί τα ίδια σκέφτονται κι ας μη το λένε. 
ΘΥΕ
Καπετάνιο,το μυαλό μου εβγήκε έξω από το κεφάλι μου και μέσα στο κρανίο μου εμπήκε τ' όνομα μου.Και τώρα έχω μια θύελλα μες στο κεφάλι μου,και τ' όνομα μου είναι Ανέμυαλη.Κι αν μια τέτιαν ανεμοζάλη έχουν μέσα στο κεφάλι τους και οι καπεταναίοι σου,χάρη θα τους κάνεις να τους σκοτώσεις.Ως για μένα,σκότωσέ με καπετάνιο,όμως πρώτα πες μου:γιατί δε χαλάς το Σιάντο;
ΑΡΗ 
Πάψε! 
ΘΥΕ
Γιατί;Δεν το μπορώ άλλο ετούτο το μαρτύριο-να βλέπω να τραβάμε μες στο στόμα του λύκου με σένανε αρχηγό-του λύκου που βγήκαμε στα βουνά για να τόνε σκοτώσουμε.Κι ούτε μπορώ να βλέπω το ίδιο ρώτημα ζωγραφισμένο στα πρόσωπα των συναγωνιστών μου.Εσύ καπετάνιε μας εξηγείς το κάθε τι.Δε μας αφήνεις στο σκοτάδι.Κάθε διαταγή που μας δίνεις ξέρουμε το λόγο της,Και ύστερ' από κάθε μάχη κάνουμε την κριτική της.Και ομολογεί καθένας τα λάθη του,και βλέπει τις ελλείψεις του,και όλοι μαζί βγάζουμε κάποιο συμπέρασμα ώστε να μην ξαναγίνουν τα ίδια λάθη.Εξήγησε μου τώρα ετούτο:γιατί κάνεις αυτό που λένε εκείνοι που μας οδηγάνε στραβά και δεν παίρνεις το τιμόνι στα χέρια σου;
ΑΡΗ
Θύελλα δεν ειν' εύκολο.
ΘΥΕ
Αν δεν ειν' εύκολο για σένανε καπετάνιο τότε για ποιόνε θάτανε;Είσαι δυνατός-τι άλλο μετράει;Κατάφερες να πλάσεις στρατό από το τίποτα,βάζοντας την ψυχή σου για προζύμι.Και η ζύμη φούσκωσε και σκέπασε όλη την Ελλάδα.Και ψήθηκε απ' τον ήλιο της πατρίδας και τώρα είναι έτοιμο το ψωμί να δώσεις σ' όποιον εσύ το κρίνεις.Δώσε στους ' Ελληνες τη λευτεριά τους καπετάνιο.
ΑΡΗ
Θύελλα, δε θα τόχα κάνει αν το μπορούσα; 
ΘΥΕ
Καπετάνιο αν δεν μπορείς εσύ ποιος το μπορεί; Ο λαός με τ' όνομα σου κοιμάται και με τόνομά σου ξυπνάει.Οι Γερμανοί εσένα μόνο υπολογίζουν μέσα στην Ελλάδα για αντίπαλο τους,και οι Εγγλέζοι τη δική σου αντίδραση στα άνομα σχέδια τους υπολογίζουν μόνο.Πάνω απ' τη μισή Ελλάδα την έχεις λεφτερώσει κάτω από τη μύτη των Γερμανών και έχεις θεμελιώσει τη δημοκρατία όπου πάτησε το πόδι σου-μια δημοκρατία τόσο βαθιά και καθαρή,που λέω καπετάνιο πως κι αν ακόμα χαθούνε όλα τ' άλλα σου καλά καμώματα, μόνο η δημοκρατία αυτή με τις ρίζες που έχει ρίξει θα δείχνει το δρόμο στις γενιές των Ελλήνων που θάρθουνε.Οι φασίστες σε ακούνε και τρέμουνε καπετάνιο.Τα βουνά και τα λαγκάδια της πατρίδας αν εσύ χαθείς θα μαράνουνε τα δέντρα τους από τη λύπη.Ψυχωμένα κι άψυχα σ' έχουνε για στήριγμα τους μέσα στη μαύρη νύχτα που περνάμε-είσαι η απαντοχή τους για το φως της μέρας. Δεν είναι δύναμη αυτή μεγαλύτερη από τη δύναμη των όπλων μάλιστα; Οταν έχεις τις ψυχές δικές σου και σφαίρες να μην είχες πάλι θα νικούσες σ' όποιον αγώνα.Και συ έχεις και τις ψυχές των Ελλήνων δικές σου. Όλα δικά σου είναι καπετάνιο.
Και οι καπεταναίοι ορκίζονται στ' όνομα σου.Συχώρα με καπετάνιο,μα θα φτάσω ως το κόκκαλο τώρα που τράβηξα μαχαίρι.Στείλε ανθρώπους να καθαρίσουνε όλους τους αντίθετους τη στιγμή που θάναι όλοι μαζεμένοι και θα κουβεντιάζουνε πώς θα χαλάσουνε την Ελλάδα.Καπετάνιο,ένα λόγο σου θέλω και-μα το ντουφέκι μου-κάνω εγώ η ίδια τη δουλειά! Θέλεις αλλιώς;Φέρτους στο βουνό και καθάρισέ τους εδώ. Κι αμέσως γίνε συ γενικός γραμματέας. Και κάμε δικτατορία στο κόμμα και φέρε την ανάσταση στον τόπο.
ΑΡΗ
Θύελλα,στα λόγια όλα είναι εύκολα.Αν όμως σηκώσω μπαϊράκι τότε οι μισοί καπεταναίοι δε θα μ' ακολουθήσουνε.Ορκίζονται στ' όνομα μου όσο ακολουθάω τη γραμμή που χάραξε το Κόμμα.Η Κεντρική Επιτροπή διορίζει τους καπεταναίους-όχι εγώ.Και κάθε καπετάνιος σέρνει πίσω του αντάρτες που μόνο αυτόν ακούνε.Αν σηκωθώ λοιπόν ενάντια στο Σιάντο θάχω να χτυπηθώ με τους δικούς του.Και τότε το αντάρτικο πάει καλλιά του. Ύστερα Θύελλα,εγώ είμαι στρατιωτικός,δεν είμαι πολιτικός.Εγώ έφτιαξα ανίκητο στρατό. Χρειαζόμαστε έναν πολιτικό που ν' αξιοποιήσει τη δύναμη μας αυτή.Να τους αλλάξουμε μυαλά,να τι μπορούμε μόνο να προσπαθήσουμε.
ΘΥΕ
Δεν αλλάζουν αυτοί μυαλά καπετάνιο.
ΑΡΗ
Τότε θα χαθούμε όλοι. 
ΘΥΕ
Καπετάνιο,βαρύ το κρίμα.Και το μισό το παίρνουμε στο λαιμό μας.Κάμε την επανάσταση σου καπετάνιε.Κάτι καλλίτερο θα βγει.
ΑΡΗ
Θα βγει ένα αντάρτικο πετσοκομμένο, ένα βουλιαγμένο Κόμμα,και ο λαός θάχει πληρώσει με χιλιάδες θύματα την επανάσταση μας.Ενώ αν το Κόμμα παραμένει έστω στραβό αλλά δυνατό και ο στρατός μας ακέριος,υπάρχουν ελπίδες ακόμα. 
ΘΥΕ
Ποιες;
ΑΡΗ
Ν' αλλάξουμε μυαλά στο Σιάντο-τίποτ' άλλο δε γίνεται.
ΘΥΕ
Καπετάνιε,η νύχτα είναι μάνα δολοφόνα.Γεννάει παιδιά και πάλι τα σκοτώνει.Γεννάει ιδέες που πλανιούνται λίγο μες στο σκοτάδι και ύστερα χάνονται όπως φανήκανε.Και το πρωϊ έρχεται πεντακάθαρο σαν τίποτα να μη συνέβηκε μέσα στη νύχτα,γιατί ούτε σαν όνειρο δε μένει η γέννα της νύχτας. Μια τέτια ιδέα μούρχεται και μένα τις νύχτες καπετάνιο. Απόψε όμως δε θα την αφήσω να πεθάνει.Θα τρυπήσω το κόκκαλο και θα φτάσω ως το μεδούλι.Η ιδέα αυτή είναι καπετάνιε,ότι δειλιάζεις να τα βάλεις με την Κεντρική.Και πως της δειλίας σου το δέντρο έχει τις ρίζες του στη φυλακή της Αίγινας,σ' ένα γραφείο φασιστικό μέσα,εκεί που υπόγραψες ένα χαρτί…
ΑΡΗ 
Συνέχισε. 

ΘΥΕ
...Εκεί που υπόγραψες μια δήλωση.Και λένε πως η υπογραφή εκείνη είναι που σε κάνει υποταχτικόν στο Σιάντο.Στο Σιάντο που δεν υπόγραψε.
ΑΡΗ
Μη χαμηλώνεις τη φωνή σου.Πες ό,τι έχεις να πεις.
ΘΥΕ
Τι άλλο να πω αρχηγέ;Τ’ άλλα είναι λόγια.Και λένε πως τάχα αυτή ήτανε μια στιγμή αδυναμίας του Άρη..ή ένα λάθος του.Τι άλλο να πω αρχηγέ;Εσύ θέλω να μου μιλήσεις.
ΑΡΗ 
Λένε..
ΘΥΕ
Ναι καπετάνιε,έτσι λένε. Εγώ λέω πάλι πως δεν μπορεί νάτανε λάθος.Τέτια λάθη δεν τα κάνει ο Άρης.Και ακόμα λέω πως στιγμές αδυναμίας δεν έχει το μυαλό του Άρη.
ΑΡΗ
Αν μπορεί να κάνει κανείς ένα λάθος που να μην είναι λάθος,τόκανα εγώ.Αν μπορεί μια στιγμή αδυναμίας να είναι πηγή δύναμης,αυτή ήτανε η στιγμή που υπόγραψα τη δήλωση. 
Το πραγματικό λάθος Θύελλα,τόκανε η τότε ηγεσία του Κόμματος.' Επρεπε να δοθεί εντολή σε όλους να κάνουν δήλωση.' Ετσι θα ξεδοντιάζανε το θηρίο.Δεν είχαν την εξυπνάδα να το
κάνουν.Τύποι που σκοτώνουν την ουσία.Που δημιουργούν προβλήματα δυσκολόλυτα στο Κόμμα. Επρεπε να βγω.Να δράσω.Ούτε μια ώρα δεν πρέπει να πηγαίνει από τον αγώνα.Κι υπήρχαν πολλά να γίνουν την εποχή εκείνη για το Κόμμα.
Ποιος ξέρει πόσο θα κρατούσε η φυλάκιση μου χωρίς τη δήλωση..Απόδραση από κει αποκλειότανε.' Επρεπε να βγω με κάποιον τρόπο.Είναι ευχής έργο που αρκούσε να κάνει κανείς δήλωση για να βγει.
Είναι γελοίο να αχρηστεύονται τόσοι αγωνιστές επειδή υπόγραψαν ένα χαρτί.Πού είναι η διαλεκτική μας;Είναι γελοίο να διαλυθεί ένα Κόμμα από μια στραβή κρίση της ηγεσίας του. Οσο για μένα,τότε μπορούσα να παρακούσω.Δε ρίσκαρα τίποτε άλλο παρά μόνο την κομματική μου θέση.Κι αυτή στη θεωρία μόνο.Ποιος θα πίστευε ύστερ' από τόσους αγώνες που είχα κάνει ως τότε πως η δήλωση μου ήταν αληθινή;Και πράγματι κανείς δεν το πίστεψε.
Τώρα όμως είναι διαφορετικά.Αν παρακούσω στο Κόμμα,φέρνω συμφορές στο Κόμμα,στο λαό,στην πατρίδα.
' Εκανα δήλωση για να βοηθήσω το Κόμμα.Τώρα αυτή η δήλωση μ' εμποδίζει να βοηθήσω και το Κόμμα και την πατρίδα.
Αν δεν είχα κάνει τη δήλωση δε θα είχα φτιάξει το αντάρτικο.Κι επειδή έκανα τη δήλωση,δεν μπορώ να γλιτώσω από τα νύχια του Σιάντου.
΄Όχι όμως Θύελλα επειδή ντρέπομαι για τη δήλωση μου.' Οχι,χίλιες φορές όχι.Οι άλλοι εκμεταλλεύονται τη δήλωση μου για ν' αγνοούν τις γνώμες μου,για να μη μου αναγνωρίζουν τη δύναμη που έχω,για να ρίχνουν επάνω μου κάθε βρωμιά.Οι άλλοι είναι που προσέχουνε τη δήλωση μου Θύελλα.Για μένα έπρεπε να γίνει.Η δήλωση μου δεν ενοχλεί εμένα,ενοχλεί τους στενοκέφαλους.Αγνόησα μια στραβή απόφαση του Κόμματος και τώρα είμαι υποχρεωμένος να δέχωμαι όλες τις στραβές του αποφάσεις. 
ΘΥΕ
Καπετάνιο,χαμένοι για χαμένοι.Κάνε το!
ΑΡΗ
Εμείς ναι,χαμένοι για χαμένοι.Ο λαός όμως δε θα χαθεί.Θα τον πολεμήσουνε,θα τον βασανίσουνε,θα τον φυλακίσουνε,μα πάλι κάποια μέρα θα πάρει την τύχη του στα χέρια του.Πήγαινε να ησυχάσεις Θύελλα.Και νάσαι έτοιμη να δεις την πατρίδα σκλαβωμένη πάλι.
ΘΥΕ
Να μη ζήσω να το δω αυτό καπετάνιο(ξεσπάει σε κλάμματα και βγαίνει τρέχοντας)
ΑΡΗ
Γυναίκες!Όσο κι αν είναι καλές αντάρτισσες,το δάκρυ τόχουνε το ίδιο ευκολόχυτο με το αίμα…
(βγαίνει) 

ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΚΑΙ 
ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ




ΠΡΑΞΗ ΠΕΜΠΤΗ ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ

Καφενείο στην Αθήνα.
Παπανδρέου και Κανελλόπουλος κουβεντιάζουν. 
ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ
Όταν δε με ήθελαν άλλο με πέταξαν σαν το σκουπίδι.
ΚΑΝ
'Όπως εμένα στο Κάϊρο.
ΠΑΠ
Τους αξίζει να μας κάνουν κι άλλα.Είναι μεγάλος λαός.
ΚΑΝ
Ο μεγαλύτερος.
ΠΑΠ
Αυτοί θα σώσουνε την Ελλάδα.
ΚΑΝ
Όμως εμείς τους το ζητήσαμε.Εμείς τους παρακαλέσαμε γονατιστοί.Η τιμή της σωτηρίας της
Ελλάδος ανήκει σε μας.


ΠΑΠ
Ναι.Σε μας.Είναι καλοί οι Άγγλοι.Είναι κοσμοκράτορες. Νικήσανε τους Γερμανούς.
ΚΑΝ
Μαζί με τους Αμερικανούς.' Εχουν κι αυτοί μερίδιο στη δόξα.
ΠΑΠ
Τώρα ξέρουμε τους Άγγλους.Αυτούς ξέρουμε προστάτες και σωτήρες μας.
ΚΑΝ
Ναι.Προστάτες μας.Και μας αγαπούν εμάς τους δυο.
ΠΑΠ
Μας αγαπούσαν να λέμε..
ΚΑΝ
Μας αγαπούσαν. Ναι.Ο ίδιος ο Τσώρτσιλ είπε για μένα ότι είμαι ο μόνος σοβαρός πολιτικός της Μέσης Ανατολής. Οτι χωρίς εμένα δε θα υπήρχε ελληνική κυβέρνηση στο Κάϊρο.Χάλασαν τον κόσμο για να με φέρουν από την Ελλάδα στην Αίγυπτο.Δίχως εσάς,μου είπε μια μέρα ο Ουϊλσον,η Ελλάδα θα ήτανε χαμένη.Πόσο βαθιά συγκινημένος είμαι μόνο που το θυμάμαι!
ΠΑΠ
' Οταν ήρθε η σειρά μου ο Τσώρτσιλ είπε ότι έχω ισχυρή προσωπικότητα και ότι στηρίζεται
σε μένα για να σώσει την Ελλάδα.Στη Ρώμη,μπροστά σε Αγγλους και Ελληνες είπε ότι
κατέχω όλες τις αρετές που διακρίνουν τους μεγάλους αρχηγούς.
(μικρή σιωπή)
Λες να τάλεγαν με τα σωστά τους;
ΚΑΝ
Και βέβαια.Αν δεν ήμουνα εγώ ποιος θα τσάκιζε το κίνημα των κομμουνιστών στη Μέση Ανατολή; 
ΠΑΠ
Εσύ το τσάκισες;
ΚΑΝ
Όχι.Όμως δείχτηκα ανίκανος να κάνω κάτι και έδωσα έτσι την ευκαιρία στους Άγγλους να το
κάνουν αυτοί. Και δεν αντέδρασα στις ενέργειες τους.Αν τόκαναν αυτό χωρίς να υπάρχει
υπουργός που να τους το επιτρέψει,τότε θα μπορούσε ο καθένας να μιλάει για απρόκλητες
επεμβάσεις των Άγγλων στα εσωτερικά της Ελλάδος. Ενώ έτσι κανείς δεν μπορεί να πει τίποτα.
ΠΑΠ 
Σωστά.
ΚΑΝ
Και χωρίς εσένα με τίνος τις πλάτες θα έσερναν το κομμουνιστικό κόμμα εκεί που ήθελαν να το πάνε;Αν ήτανε οποιοσδήποτε άλλος, θα τους οδηγούσε έτσι σωστά και πατριωτικά όπως εσύ να πάρουν την εξουσία στην Ελλάδα και να μας κάνουνε ανθρώπους;
ΠΑΠ
Όμως τώρα είμαστε έξω από την κυβέρνηση.
ΚΑΝ
Αφού έτσι έκριναν οι Άγγλοι,έτσι έπρεπε να γίνει.
ΠΑΠ
Σώσαμε την Ελλάδα όμως,ε;
ΚΑΝ
Αυτό να λέγεται.
(μικρή σιωπή)
Μας χαντάκωσαν και τους δυο οι κομμουνιστές.Όμως δεν μπορούσα να παραδώσω το
στρατό της Ανατολής σ' έναν Ανδριώτη… Γι αυτό κι εκείνοι εξαγριώθηκαν.Και είναι αυτό λόγος για να πει κανείς ότι απέτυχα ως Υπουργός Εθνικής Αμύνης;
ΠΑΠ
Αν πει κάποιος κάτι τέτιο ψεύδεται.Ούτε εγώ μπορούσα να παραδώσω την Ελλάδα στα χέρια
ενός Βελουχιώτη,Αυτό θα πει πως απέτυχα ως πρωθυπουργός;
ΚΑΝ
Αν κανείς έλεγε κάτι τέτιο θα έλεγε μίαν φοβεράν αναλήθειαν.
ΠΑΠ
Θυμάμαι πόσο φιλικά μου φέρονταν οι Άγγλοι στρατηγοί.Και με πόσην ευγνωμοσύνη με κοιτούσαν όταν έκανα ό,τι αποφασίζαμε μαζί.Με θαύμαζαν σχεδόν. Αλλά ήμουνα και αξιοθαύμαστος.Θυμάσαι εκείνη τη δήλωση μου:"η εκδήλωσις της θελήσεως του Ελληνικού λαού πρέπει να γίνει εις την ψηφοδόχον και όχι δια βομβών";
ΚΑΝ
Πού το βρήκες αλήθεια! Ήταν ό,τι χρειαζόταν για την περίσταση.Ο Σιάντος τόκανε σημαία του.
ΠΑΠ
Το άλλο το θυμάσαι-όταν οι κομμουνισταί φώναζαν ότι προσκάλεσα τους Άγγλους να επέμβουν τι είπα;
ΚΑΝ
"Όταν ένας λαός δεν έχει αποκτήσει τας πολιτικός του ελευθερίας,η επέμβασις δεν λέγεται
επέμβασις αλλά απελευθέρωσις,και επισύρει την άπειρον ευγνωμοσύνην του λαού".Υπέροχο!
ΠΑΠ
Τώρα όμως είμαστε εκτός κυβερνήσεως.
ΚΑΝ
Ίσως και εκτός πολιτικής.
(μικρή σιωπή)
ΠΑΠ
Ο Λίβανος με ανέβασε στα μάτια των Άγγλων.

ΚΑΝ
Και η Αθήνα σε κατέβασε.Αλήθεια,από τις τρεις Δεκεμβρίου και μετά ήσουν σα χαμένος
άνθρωπος.
ΠΑΠ
Γιατί ήξερα ότι η επίθεσις των κομμουνιστών εσήμαινε τον πολιτικόν θάνατον μου.
ΚΑΝ
Ο ελληνικός λαός είναι έξυπνος.Θα μας ξαναψηφήσει.Θα αντιληφθεί τον εμπαιγμόν των
κομμουνιστών εις βάρος του.
ΠΑΠ
(με ελπίδα) Λες;..Ο Θεός να δώσει.
ΚΑΝ
Τι καλά που περνούσαμε και στο Κάιρο όμως! Τι δεξιώσεις σε Αγγλικές βίλλες! Πόσο ευγενικοί
όλοι τους! Και πόσο με συγκινούσε βαθιά η αγάπη τους για την Ελλάδα!
ΠΑΠ
Μερικές φορές σκέπτομαι..μήπως δεν κάναμε καλά που προσεταιριστήκαμε τους Άγγλους;
ΚΑΝ
Ούτε κουβέντα/Ηταν η σωστή εκλογή.Αλλιώς η Ελλάδα θα ήτανε τώρα κομμουνιστική.Μόνον
αυτό σκέψου..
ΠΑΠ
Ούτε να το σκεφτώ δε θέλω.
ΚΑΝ
Βλέπεις λοιπόν;
ΠΑΠ
Με πρωθυπουργό το Σιάντο!..
ΚΑΝ
Μπρρρ,.Και με υπουργό Εθνικής Αμύνης τον Άρη Βελουχιώτη!
ΠΑΠ
Άξεστοι άνθρωποι οι κομμουνισταί.Δε σέβονται καθόλου τους πολιτικούς.
ΚΑΝ
Δε σέβονται κανέναν πες,όσο μεγάλος κι αν είναι.Μας έφεραν στο σημείο να προκαλέσουμε τον ερχομό του Τσώρτσιλ στην Αθήνα τη στιγμή που οι επιχειρήσεις στο δυτικό μέτωπο ήσαν στην κρισιμότερη φάση τους και τον χρειαζόταν όλος ο κόσμος.Και γιατί;Για ν' απευθύνει λόγια αλήθειας και ανθρωπιάς σε κείνους που δεν έχουν την ικανότητα ούτε την αλήθεια ούτε την ανθρωπιά να νιώσουν,ούτε τη μεγάλη θυσία του ίδιου του Τσώρτσιλ να σεβαστούν.
ΠΑΠ
Κι όταν πήγαινε από την Αγγλική Πρεσβεία στον Πειραιά τον σημάδευαν με όλμους,και
δρούσαν καταπάνω του τα πολυβόλα των στασιαστών.
ΚΑΝ
Ήρθε ο άνθρωπος να μας σώσει και λίγο έλειψε να τον σκοτώσουμε.Πόσο θλίβομαι! Μια μειονότητα λούστρων αλητών και καφενόβιων να θέλει να χαραμίσει την πιο ευνοϊκή ευκαιρία που έδωσε η νεότερη ιστορία στην Ελλάδα μας!
ΠΑΠ
Μειονότητα-ναι!Εγώ το εδήλωσα ώστε να μην έχει δισταγμούς η ιστορία όταν έρθει η ώρα ν' αποφασίσει:ολόκληρη η ευθύνη,είπα,ενώπιον της Ιστορίας και ενώπιον του Έθνους βαρύνει την ηγεσία της Αριστεράς.Το επανέλαβα πολλάκις.
ΚΑΝ
Το ήκουσα.
ΠΑΠ
Και τι έχουν εναντίον του Τσώρτσιλ;0 άνθρωπος ήρθε,κάθησε στην καρέκλα του Προέδρου της συνεδριάσεως και είπε επί λέξει Ημείς οι Άγγλοι θα σας αφήσωμεν να συζητήσετε μόνοι σας υπό τον εξοχότατον και αξιοσέβαστον τούτον πολίτην,τον Δαμασκηνόν,και δεν θα σας ενοχλήσωμεν έως ότου μας καλέσητε εκ νέου".
ΚΑΝ
Μάλιστα!Λογικά πράγματα!Η φράσις του όμως εκείνη που είναι ένα ολόκληρο μάθημα
δημοκρατίας και που έχει εντυπωθεί ανεξίτηλα εις την μνήμην μου,είναι αυτή: «το θεμέλιον
της δημοκρατίας είναι ο ταπεινός εκείνος άνθρωπος με σύζυγον και οικογένειαν ο οποίος
πολεμά δια την πατρίδα του και ψηφίζει τον άνδρα τον οποίον θέλει να ίδει εκλεγμένον εις το
Κοινοβούλιον».
ΠΑΠ
Την ίδια εκείνη μέρα,μετά απ' αυτό,στην ίδια συζήτηση επάνω είπε: «δεν έχομεν την ελαχίστην πρόθεσιν να επέμβωμεν εις τας υποθέσεις με τας οποίας ασχολείται μία νόμιμος και ήσυχος Ελλάς».
ΚΑΝ
Ορ'ιστε!Τι πιο τίμιο,ξεκάθαρο και δημοκρατικό;
ΠΑΠ
(θυμωμένος) Καννίβαλοι!
ΚΑΝ
Εγώ όταν είδα την έκφραση της ευδαιμονίας στο πρόσωπο του Σιάντου όταν τον χαιρετούσε
δια χειραψίας ο Τσώρτσιλ,είπα μέσα μου αυτό ήτανε,όλα θα πάνε καλά.
ΠΑΠ
(σηκώνεται όρθιος.Φωνάζοντας)
Ναι,εγώ έφερα τους Άγγλους.Και είμαι υπερήφανος δι αυτό.Ας μας ειπούν όσοι δε συμφωνούν με αυτό,πώς αλλιώς θα έπαυεν η Ελλάς να είναι κομμουνιστική; (Μπαίνουν η Νίτσα και η Κυβέλη)
ΚΥΒΕΛΗ
Γιώργο τι κάνεις;Πάλι αγορεύεις;Πάλι πολιτικά συζητάτε;
ΝΙΤΣΑ
Πάλι κλαίγονται πες καλλίτερα. Καλά δε ντρέπεστε;Τι άντρες είσαστε σεις μα την αλήθεια..Λες και μόνο το υπουργιλίκι σας δίνει αξία. Κι επειδή δεν είσαστε στην κυβέρνηση τι πάει να πει-χάθηκαν όλα;Τίποτα δεν είναι παντοτινό.Γιατί θα ήταν τα μεγαλεία σας;Αλλά ούτε και η κατάσταση αυτή θα είναι μόνιμη.Πάλι σε σας θα γυρίσουν οι Άγγλοι.Τι ξέρει ο Πλαστήρας από πολιτική;
ΚΑΝ
Αγάπη μου είμαι βαθιά συγκινημένος μ' αυτά που είπες Όμως τα πιστεύεις πραγματικά ή τα
λες για να μας παρηγορήσεις;
ΚΥΒ
Αλήθεια τα λέει.Μου τάλεγε και όταν ερχόμαστε.Και δεν τα λέει μόνο η Νίτσα,τα λέω κι εγώ.
ΠΑΠ
Ναι αγάπη μου;
ΚΥΒ
Ναι και δε θέλω να ξανακούσω κλάψες.
ΝΙΤ
Κι εδώ ακόμα αν σταματούσε η πολιτική σας καρριέρα,πάλι τα ονόματα σας θάμεναν
άσβυστα στο βίβλο της Ιστορίας-σώσατε την Ελλάδα από τον κομμουνισμό.
ΚΑΝ
Οι Άγγλοι όμως μας πέταξαν.
ΠΑΠ
Και ο κόσμος βλέπει τα κακά,δε βλέπει τα καλά.
ΝΙΤ
Εχετε οπαδούς που σας λατρεύουν.Έχετε φίλους που σας εκτιμούν.
ΚΥΒ
Και είσαστε με το μέρος των νικητών. Αυτό δεν ξεχνιέται από κανέναν.
ΝΙΤ
Εξελίξεις σαν αυτές που ζήσαμε σφραγίζουν τις μοίρες των λαών για εκατονταετίες.Και σεις
ήσασταν οι πρωταγωνιστές των εξελίξεων αυτών.
ΚΥΒ
Και όταν έρθει ο βασιλιάς όλα θα διορθωθούν.Ποτέ δεν είπατε ούτε κάνατε κάτι εναντίον του.
ΚΑΝ
Ούτε σκεφτήκαμε κάτι εναντίον του.
ΚΥΒ
Λοιπόν γιατί αυτές οι απαισιοδοξίες;Με το βασιλιά και τους Άγγλους στο πλευρό σας τι άλλο θέλετε;Δεν έγινε τίποτα ανεπανόρθωτο.Εμπρός,πάμε μια βόλτα να ξεσκάσουμε,τη χρειαζόμαστε όλοι.
ΝΙΤ
Τώρα η Αθήνα είναι δική μας.Δε φοβόμαστε κανέναν.Χαρείτε την ελευθερία που εσείς της φέρατε,και χαρείτε και τη δική σας ελευθερία από τα 
δεσμά της πολιτικής.Και μην αργείτε.Θα σας χρειαστούν σύντομα.Ελα Τάκη,Γιώργο,εμπρός!
ΠΑΠ
Καλά..καλά..θα πάμε..Όμως υπάρχουν νέα φυντάνια έτοιμα να πουληθούν στους Άγγλους όσο όσο.Ο Σοφιανόπουλος περιμένει να κουνήσει μόνο το δαχτυλάκι του ο Σκόμπυ..
ΝΙΤ
Ο Γιώργος σου πάει γυρεύοντας να τ' ακούσει-ποιον είπε μεγάλον ηγέτη ο Τσώρτσιλ;Ποιος έκανε το Λίβανο;Ποιος έφερε αναίμακτα την κυβέρνηση στην Ελλάδα;Και ακόμα ποιος έκανε τον Σκόμπυ αρχιστράτηγο των ελληνικών δυνάμεων;
ΚΥΒ
Και,κύριε Τάκη-σε προλαβαίνω Νίτσα-ποιος κατέπνιξε τη στάση στη Μέση Ανατολή;Ποιος σταμάτησε το Βελουχιώτη να σκοτώνει στην Πελοπόννησο;Και όταν πηγαίναμε προς Πειραιά,για ποιον επέμενε ο Ουίλσον να μπει στο δικό του αυτοκίνητο;Και-εσύ μην τ' ακούς αυτό Γιώργο-ποιος έχει έτοιμο κόμμα που με κατάλληλους χειρισμούς μπορεί να πρωταγωνιστήσει στην πολιτική σκηνή;
ΚΑΝ
Κυβέλη μου έχεις την ικανότητα να νεκρανασταίνεις το κέφι των ανθρώπων σαν τη συνονόματη σου θεά. Πάμε !Έλα Πώργο(πιάνει τον Παπανδρέου αγκαζέ και τον σέρνει μαζί του προς την πόρτα)Τίποτα δε χάσαμε.Οι κερδισμένοι είμαστε.(γυρίζει προς την Κυβέλη)Π άμε για Βάρκιζα;
ΚΥΒ
Πάμε!
(Βγαίνουν)

ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΗΣ  ΠΕΜΠΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ





ΠΡΑΞΗ ΠΕΜΠΤΗ ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ 

(Αχελώος-Γέφυρα του Κοράκου. Μπαίνουν δυο ταγματασφαλίτες.)

Α'ΤΑΓΜΑΤΑΣΦΑΑΙΤΗΣ Αιματοκύλισε την Ελλάδα.
Β'ΤΑΓΜΑΤΑΣΦΑΛΙΤΗΣ
Στο χωριό μου μόνο έσφαξε οχτώ δικούς μας.
Α' ΤΑΓ
Είχε γίνει ο φόβος και ο τρόμος των χωρικών και των αγροτών.
Β' ΤΑΓ
Όπου πήγαινε έσφαζε.
Α'ΤΑΓ
Ε λοιπόν,αν τον πιάσουμε εμείς,αγάλματα θα μας στήσει η πατρίδα.
Β' ΤΑΓ
Χωρίς άλλο.Οι Χασιώτηδες θα γίνουν οι ευεργέτες της Ελλάδας.
Α' ΤΑΓ
Όπου έβρισκε παπά τον έδερνε.
Β' ΤΑΓ
Οι κομμουνιστές είναι άθεοι-γι αυτό.
Α' ΤΑΓ
Αίμα αντί νερό έπινε.
Β' ΤΑΓ
Με αίμα έβαψε και τη σημαία που ανέμιζε στο λημέρι του.
Α' ΤΑΓ
Τιμή μεγάλη θάναι για τους Χασιώτηδες.
Β' ΤΑΓ
Κάπου εκεί μέσα είναι χωμένος.Και δεν έχει πού να πάει. Αυτή τη φορά τον έχουμε στριμώξει για τα καλά.Είναι δικός μας.
Α' ΤΑΓ
Να μη μας προλάβει ο Βόϊδαρος-έχει καλά λαγωνικά.
Β' ΤΑΓ
Κι εμείς τι είμαστε;' Ασχημα;Αντε,πάμε να βρούμε και τους άλλους να συνεχίσουμε το στρίμωγμα.
Α' ΤΑΓ
Πάμε
(Βγαίνουν.Σε λίγο μπαίνουν ο Αρης και ο Τζαβέλας)
ΑΡΗ  
Η Βάρκιζα ήτανε ο τάφος του αντάρτικου. Οταν ο αντάρτης χάσει το όπλο του είναι πεθαμένος.
ΤΖΑ
Εμείς δεν τα παραδώσαμε καπετάνιο.Δεν είμαστε πεθαμένοι.Κι αν εμείναμε λίγοι πάλι θα πολύνουμε. Ετσι δεν άρχισε το αντάρτικο και τότες; Ετσι δεν το άρχισες;Θα γυρίσουν όλοι πάλι κοντά μας όταν δούνε πού τους τραβάνε οι φασίστες καπετάνιο. Οι  Ελληνες δεν είναι κουτοί, ευκαλόπιστοι είναι. Και τότε η δύναμη μας θάναι διπλή καπετάνιε,γιατί το πάθος των αγωνιστών θάχει ατσαλώσει από την κοροϊδία που τους κάνανε.
ΑΡΗ
Τότε ήτανε άλλες εποχές Τζαβέλα.
ΤΖΑ
Δεν ήτανε άλλες εποχές καπετάνιε.' Ιδιες ήτανε .Οι εχθροί ήταν άλλοι.Τότε ήτανε οι Γερμανοί,τώρα είναι οι ' Αγγλοι.
ΑΡΗ
Θα πω μια βαριά κουβέντα Τζαβέλα. Ακου την κι ύστερα άστηνε να τηνε πάρει ο άνεμος: εχθρός δεν ήτανε ο Γερμανός τότε,ούτε τώρα ο Άγγλος. Εχθρός και τότε και τώρα ήτανε και είναι ο Ελληνας.
ΤΖΑ
Εχεις δίκιο καπετάνιε.Οι πολιτικοί και ο Ζέρβας.Οι πολιτικοί που με αρχηγό τον Παπανδρέου μας πουλήσανε,και ο Ζέρβας που τους σεκόνταρε.
ΑΡΗ
' Οχι Τζαβέλα.Μακάρι νάταν αυτοί οι ένοχοι.Τότε κάποιος θα ξανάφερνε στον ίσο δρόμο την πατρίδα παραμερίζοντας τους και διορθώνοντας το λάθος τους. Εχθρός μας είναι ο λαός.
ΤΖΑ
Ο λαός καπετάνιο;Ο λαός που ορκίζεται στ' όνομα σου;
ΑΡΗ
Ο λαός Τζαβέλα.Οι καπετάνιοι,οι αντάρτες,οι φαμελίτες στις πόλεις,οι αγρότες,οι εργάτες,οι υπάλληλοι,όλος ο λαός.Τζαβέλα κλείσε μου το στόμα ή σφράγισε τ' αυτιά σου:στον Ελληνικό λαό Τζαβέλα δεν πρέπει λευτεριά.
ΤΖΑ 
Καπετάνιε!
ΑΡΗ
Αν τούπρεπε τώρα θα την είχε Τζαβέλα.Οι καπετάνιοι θα επαναστατούσανε ενάντια στο Σιάντο,ο Παπανδρέου δε θάβρισκε κανένανε να κάνει υπουργό καινα φτιάξει κυβέρνηση.Ζέρβηδες και Μαραθέηδες δε θαυπήρχανε,Τσολάκογλου και Ταγματασφαλίτες δε θα πάλευαν να θάψουνε τη
δημοκρατία,αλλά θα την υπεράσπιζαν από κείνους που θα είχανε ξεστρατίσει.Ενώ τώρα τι έγινε;Ο λαός ξεστράτισε.Δεν είναι αρκετός ο ενθουσιασμός Τζαβέλα για να πετύχει μια επανάσταση.Χρειάζεται σωστή κρίση.Και ο λαός ο ελληνικός δεν έχει σωστή κρίση.
ΤΖΑ
Θα πολεμήσουμε μαζί με κείνους που βλέπουνε σωστά καπετάνιε.Θα τους βρούμε-θα μας βρούνε και θα πυκνώσουνε τις τάξεις μας.
ΑΡΗ
Είναι αργά πια γι αυτό.
ΤΖΑ
Γιατί καπετάνιε;Από δέκα ξεκινήσαμε κι έχουμε γίνει διακόσοι σε λίγες μέρες.Κι αν δεχόμασταν όλους όσους θέλουνε ναρθούνε μαζί μας τώρα θάχαμε χίλιους-αλλά διαλέγουμε.
ΑΡΗ
Τζαβέλα όλα θάταν βολικά όπως τα λες αν ο Ζαχαριάδης είχε πάρει το μέρος μας.Αυτός ήτανε η τελευταία ελπίδα για το αντάρτικο.Τώρα που κι αυτός μας κατατρέχει δε μας μένει άλλο τίποτα.
ΤΖΑ
Καπετάνιε,ένας Άρης Βελουχιώτης παραμεράει τους Ζαχαριάδηδες και τραβάει μπροστά.
ΑΡΗ
Για να σταθείς σ' αυτό τον κόσμο πρέπει από κάπου να κρατηθείς. Αλλιώς σε πήραν τα σύγνεφα και ο αθέρας.Εμένα το βάρος μου ήτανε το Κόμμα.Και το Κόμμα είναι ο Ζαχαριάδης.Αφού αυτός κόβει τα σκοινιά,αντίο-τέλειωσε η δουλειά μου πάνω στη γη.
ΤΖΑ
Μη μιλάς έτσι καπετάνιε..' Εχεις πολλά ακόμα να κάνεις.Χωρίς εσένα χάνεται
το αντάρτικο και μαζί του η απαντοχή μας για λεφτεριά.
ΑΡΗ
Ποιο αντάρτικο Τζαβέλα;Πάει αυτό.' Εγινε κιόλας "εθνικός στρατός",δηλαδή εκτελεστής των αγγλικών εντολών.
ΤΖΑ
Όσο είσαι συ εδώ καπετάνιε,τίποτα δεν πάει.Όλα μπορούν να ξαναρχίσουν,και τώρα να γίνουν καλύτερα.
ΑΡΗ
Με τη φόρα που έχει η αισιοδοξία σου πάει τόσο μακριά που δε φαίνεται Τζαβέλα.
ΤΖΑ
Εσύ είσαι στενοχωρημένος από το γραφτό του Ζαχαριάδη και δε θέλεις να τη δεις καπετάνιε.Αύριο όλα θα είναι καλύτερα-θα δεις..
ΑΡΗ
Αύριο! Ναι,σίγουρα Τζαβέλα.Αυτό ναι.Αύριο!Ναι.Δε θα είναι έτσι πάντα τα
πράγματα.Ναι,θαρθούν οι καλές ημέρες.
(Ομιλίες που πλησιάζουν απ' έξω)
ΤΖΑ
Φτάσανε κι οι άλλοι.
ΦΩΝΗ ΠΕΛ (από πιο πέρα,συνωμοτική) Καπετάν Τζαβέλα!
ΤΖΑ(Βγαίνει.Φωνή του απ' έξω το Ίδιο σιγανά)
ΕδώΙΕλάτε!
(Μπαίνουν οι Χρυσαϊτης,Πελοπίδας,Μητρός,Θάνος,Καραϊσκάκης και Τζαβέλας)
ΑΡΗ
' Ηρθαν όλοι;
ΠΕΛΟΠΙΔΑΣ 
Ναι καπετάνιο. 
ΑΡΗ
Να φάτε κάτι και δρόμο. Ποιον βάλατε καραούλι;
ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ
Το Δράκο καπετάνιο.
ΑΡΗ
Νάχετε τα μάτια σας ανοιχτά.Αν δείτε τα σκούρα ο Άσπρος θα μας σώσει.
ΘΑΝ
Ναι καπετάνιο.

ΑΡΗ
Η τσάντα πού είναι;
ΠΕΛ
Την έχει βάλει ο Σωτήρης πάνω στο γάιδαρο που τον έχει πάντοτε κοντά του.
ΑΡΗ
Να του πείτε την τσάντα και τα μάτια του.
ΘΑΝΟΣ
Σαν τα μάτια του την προσέχει ο καψερός και χωρίς να του το ειπούμε καπετάνιο.
ΧΡΥΣΑΪΤΗΣ
Καπετάνιο οι άντρες είναι κατακουρασμένοι.Πόσην ώρα μπορούνε να καθήσουνε εδώ;
ΑΡΗ
Αστειεύεσαι ωρέ Λευτέρη που θα καθήσουνε; Ούτε λεφτό.Τα παλιόσκυλα είναι καταπόδι μας.Ας κυττάξουνε να ξεφύγουν πρώτα τον κίνδυνο κι ύστερα ας καθήσουν να ξεκουραστούνε τρεις μέρες. Μπρος!Φευγάτε!Φαϊ και δρόμο!
ΠΕΛ
Πάλι σε τρεις ομάδες θα τραβήξουμε καπετάνιο όπως μέχρι τώρα;
ΑΡΗ
Ναι καπετάν Πελοπίδα.Αντέστε τώρα.Καλές αντάμωσες.
ΧΡΥ
Δε θάρθεις να φας καπετάνιο;
ΑΡΗ
Πηγαίνετε εσείς κι εγώ δεν πεινάω.' Εφαγα στο δρόμο.
ΤΖΑ
Καπετάνιο μην κοροϊδεύεις.Δεν έβαλες τίποτα στο στόμα σου. Ελα να φας.
ΑΡΗ
Καλά,τραβάτε κι έρχομαι.
ΜΗΤΡΟΣ
Μην αργήσεις καπετάνιο γιατί δε θα βρεις τίποτα έτσι πεινασμένοι που είμαστε όλοι απ' το δρόμο.
ΑΡΗ
Καλά ρε Μήτρο,είπα έρχομαι... 

(Βγαίνουν όλοι εκτός από τον Άρη. Μόνος) 

Δεν πεινάω φίλοι και σύντροφοι μου. Άλλοι πεινάσανε και θα χορτάσουνε μόνο σα φάνε εμένα.Θα τους κάνω το χατήρι με ευχαρίστηση μου. 
Γι άλλην αιτία θ' αφήσω τον κόσμο ετούτο.

Πριν όμως φύγω θέλω να προσευχηθώ όπως προσεύχονται τα καλάπαιδιά πριν κοιμηθούνε. 
Γιατί ήμουνα καλό παιδί κι εγώ.Φιλομαθής και πρόθυμος. 

Ανθρωπε,δεν ήρθε η ώρα της βασιλείας σου.
Το κτήνος στο θρόνο ακόμα κάθεται.
Μα εγώ σε Σένα προσβλέπω,Εσένα αναζητώ,Εσένα ονειρεύομαι,για Σένα ζω. 
Και τώρα τούτα λέγοντας σε Σένα,σε Σένα,σε Σένα Μόνε υπάρχοντα,σε Σένα Μόνη Οραματική Προσδοκία,σε Σένα Μόνε Παντοδύναμε,σε Σένα τούτα τώρα λέγοντας εγώ προσεύχομαι.

Οι άλλοι σηκώνουν τα μάτια ψηλά και προσεύχονται. Και προσεύχονται στο
τίποτα και στο μηδέν και στο άπειρο. 
Μα εγώ,σκύβοντας σε Σένα προσεύχομαι,
και κάτω κοιτάζοντας.
Και προσεύχομαι σε Σένα που με γεννάς και Σε γεννώ.Σε Σένα που με υπάρχεις και Σε υπάρχω.
Εγώ σε Σένα σκύβοντας προσεύχομαι,Χώμα της γης μου.

Σε Σένα Χώμα-Γεννήτορα μου,σε Σένα Χώμα-Πλαστουργέ,σε Σένα Χώμα-Ευτυχία μου,σε Σένα Χώμα γιε μου και πατέρα μου.
Για μένα Εσύ και λίκνο και μνημούρι,για μένα Εσύ κρεββάτι και προσκέφαλο,για μένα Εσύ γυναίκα και φαμίλια,για μένα Εσύ και πλοίο και ταξίδεμα,και
φτερωτός χορός και πανηγύρι.

Για μένα Συ αίμα και καρδιά,ψωμάκι και νερό κι ανάπαψη κάτω από λεύκα μουρμουρίστρα.
Σε Σένα εγώ σκύβω και προσεύχομαι Χώμα της γης μου-Χώμα μου-Χώμα ψυχή της ψυχής μου-Είναι του είναι μου,Φως των ματιών μου.
Άκου την προσευχή μου όπως φίλος ακούει φίλο-και πώς αλλιώς θα γινόταν αλήθεια να μ' ακούσεις;
Άκου την προσευχή μου Μελλούμενη Εσύ Ευτυχία.
Άκου την προσευχή μου Σπέρμα Εσύ του Αυριανού Κόσμου. 

Ακου την προσευχή μου Εσύ που όλα κλείνεις μέσα Σου και με σειρά τα δίνεις και με φρόνηση που μόνο Εσύ κι άλλος κανένας δεν κατέχει.

Και δε θα είναι παρακάλιο η προσευχή μου αυτή-το τι και πότε και σε ποιον θα δώσεις Συ το ξέρεις.
Εμένα μου αρκεί νάμαι πιστός Σου ακριβός.
Με φτάνει εμένα που Σε γνώρισα.
Με φτάνει που με φώτισες και είδα. 

Γιατί να ζητούσα τι και για ποιον λόγο;
Μήπως ζητάει η χλόη για να φυτρώσει ή να ξεραθεί;
Μήπως να τρέξει Σου ζητάει το ποτάμι ή να του στείλεις ταίρι το πουλί;
Ολα Εσύ αζήτητα δεν τους τα φέρνεις; 

Μα θα προσευχηθώ γιατί γι αυτό μου δόθηκε η γλώσσα.
Και θα μιλήσω για την τωρινή τη δυστυχία του ανθρώπου και για τη μεγάλη του που θάρθει ευτυχία. 

Ενα ωχ κι ένα κλάημα η ζωή του ανθρώπου.
Και την ύπαρξη του την κυβερνάνε όλα τα κακά.
Απ' τη στιγμή που γεννηθεί πεθαίνει κάθε ώρα.
Κίνδυνοι τόνε ζώνουνε από παντού-γκρεμοί, φωτιές, δυστυχήματα κάθε είδους τον απειλούν κάθε στιγμή.
Αρρώστιες τον παιδεύουν παλιές και καινούργιες, μικρές και μεγάλες,αρρώστιες κάθε είδους,πολλές σαν τα μικρόβια σε νερού σταγόνα  για κάθε όργανο του πολύπαθου κορμιού του. 

Πώς γλιτώνει κανείς και φτάνει μέχρι τα σαράντα του γερός,αυτό δικό Σου είναι θαύμα.
Και επιζεί παρά το κρύο,την κάψα,τις βροχές,τος ανομβρίες,τους λιμούς,τις κοσμοχαλάστρες θεομηνίες.

Κι αν κάποια στιγμή βρεθεί λεύτερος απ' αυτά όλα,τότε ο φόβος του για το κακό που για λίγο τον ξέχασε ώσπου νάρθει δυνατότερο,του τρυπάει την καρδιά και του παίρνει και κείνη τη στιγμή έτσι που να μην έχει καμία στιγμή ξενιασιάς ο άνθρωπος.

Μα ο μεγαλύτερος εχθρός απ' όλους είναι για τον άνθρωπο ο ίδιος ο άνθρωπος.
Γιατί εκτός από κείνα που του έρχονται απέξω,αυτός γεννάει κι άλλα κακάστον ίδιο του τον εαυτό,αντίς να κοιτάξει να ’ξολοθρέψει εκείνα που τον
βασανίζουνε. 

Και τα κακά αυτά τα γεννάει μέσα του, ξεχύνιντάς τα ύστερα στους υπόλοιπους ανθρώπους καθένας. Μίσος,εγωϊσμός,κακεντρέχεια,ζήλεια,φθόνος,κακία,μικροπρέπεια,όλα αυτά με τις εκδηλώσεις που προκαλούνε βγαίνοντας από μέσα από τα στήθη του
ανθρώπου, παιδεύουν και ταλαιπωρούν με χίλιους τρόπους τους άλλους. Κι αν για κάποιο λόγο δε φανερωθούνε,τυραννάνε εκείνον που στο στήθος του
άβγαλτα τα κρατεί.Και όλα τούτα τα κακά που γεννάει ο άνθρωπος μέσα στα ίδια τα σωθικά του και που τυραννούνε και τον ίδιονε και τους άλλους, μπορείς να τα ονομάσεις μ' ένα όνομα κοινό για όλα:ιδιοκτησία. 

Λέει ο άνθρωπος:αυτό είναι δικό μου. Και το θεωρεί δικό του,και το διαφεντεύει σαν τέτοιο,και πολεμάει, και σκοτώνει και σκοτώνεται,και δυστυχεί απ’ αυτό.
Γιατί από τι προέρχεται όλη η κακοπέραση του ανθρώπου πάνω στη γη έξω απ'αυτό;  Από τίποτ' άλλο. Αυτό Εσύ κι εγώ το ξέρουμε,κι από τους άλλους το ξέρουνε όσοι τους έχεις δώσει το μυαλό για να το δούνε. 

Μα κι από κείνους που το ξέρουνε πόσοι προσπαθούνε να διορθώσουνε το κακό έξω από σένα κι από μένα; Στα δάχτυλα του ενού χεριού μετριούνται κείνοι που πασκίζουνε γι αυτό στην οικουμένη όλη. 

Ναι,μόνο ετούτο είναι όλο το βάσανο του
ανθρώπου, που αυτό αν λείψει,τότε μαζί του χάνεται και κάθε αιτία δυστυχίας.

Ο,τι βρει λοιπόν στο δρόμο του που να τ' αρέσει,το παίρνει ο άνθρωπος και το λέει δικό του.Δικό του το σπίτι,δικό του το φαϊ,δική του η γυναίκα,δικά του τα
παιδιά,δικό του το ποτάμι,δικό του το βουνό και η λίμνη.
Δικό του το κατάστημα,το θέατρο,το καπηλειό. 
Αλλά το πιο αστείο και τραγικό μαζί κακό,είναι που οι άνθρωποι θεωρούνε δική τους και Σένα Γη μου,και Σένα Χώμα μου.Και αντιστρέφουνε τους όρους και γελοιοποιούνται όταν παίρνουνε το
μαχαίρι που πονάει πιο πολύ απ' όλα-το μαχαίρι του χωρισμού,και Σε πληγώνουνε χαράζοντας πάνω στο Άγιο Σώμα Σου σύνορα.

Και φτιάχνουνε τα κράτη λένε.Κι αρχίζουν πια οι πόλεμοι όχι ανθρώπου μ' άνθρωπο μα λαών ολόκληρων με λαούς άλλους.
Και οι τσακωμοί κι οι πόλεμοι δεν τους αφήνουνε χρόνο να προσπαθήσουνε να φυλαχτούνε από τα έξω τους κακά. Και τόνα κακό μπλέκεται με το άλλο και
γιγαντώνουν καθώς τρώνε και τα δυο από τις σάρκες του κακόμοιρου του ανθρώπου:από την ηρεμία του,από τη χαρά του,από την καλοπέραση του,από
την ανάπαυση του,από τη γνώση,την καλωσύνη,τη φρόνηση,τη στοργή,την ανθρωπιά του.

Κι έρχεται ο κουμουνισμός.
Και λέει όχι δικό μου και δικό σου. 
Δικά μας. Όλα. Όλων των ανθρώπων πάνω στη γη.Δικά μας. Όλα κοινά. Όλοι νάχουν απ' όλα. 
Και να μην υπάρχουν σύνορα. 
Και να μην υπάρχουν φράχτες. 
Όλα για όλους.
Και το νερό και το φαί και το λουλούδι. 
Και το σπίτι και το εργοστάσιο και το θέατρο.
Και το βιβλίο,και το εργαλείο,και η παραγωγή.
Και η δουλειά και η ανάπαψη και η απόλαψη. 

Αυτό όμως δεν το θέλει ο πλούτος.Το χρήμα,που ο άνθρωπος έφτιαξε για να στηρίξει και να δυναμώσει και να κάνει δυσκολοχάλαστη την ιδιοκτησία,δεν
δέχεται να του πάρουν τα προνόμια του.
Γίνεται δυνάστης αυτοκυρίαρχος,και με τα όργανά του εναντιώνεται σε κάθε απόπειρα των λαών να το
καταργήσουν και να ζήσουν πάνω στη γη αληθινά ευτυχισμένοι. 

Ξεσηκωθήκαμε κι εμείς Χώμα. 
Πήραμε τα όπλα,αποκτήσαμε δύναμη,και
είπαμε:τώρα μπορούμε να δώσουμε την ευτυχία στο λαό της Ελλάδας. 

Όμως οι  Άγγλοι δε μας αφήσανε. 
Και βέβαια αυτό το ξέραμε πως θα γίνει. 
Κι ήμασταν προετοιμασμένοι να το αντιμετωπίσουμε νικηφόρα. 
Εκείνο που δεν περιμέναμε είναι πως έλληνες θα φέρνανε τους άγγλους να χτυπήσουν την ίδια μας τη σιγουριά για ευτυχία,το ίδιο τ' όνειρο μας,που όνειρο για πρώτη φορά βλέπει τέτιο άνθρωπος-που τόσο κοντά νάναι με την πραγματικότητα. 
Και δε φέρανε τους άγγλους οποιοιδήγποτε έλληνες, μα εκείνοι ακριβώς που ήσαν ενταλμένοι για την επιτυχία της προσπάθειας για τη λεφτεριά του έλληνα. 

Κι αυτό είναι που δεν μπορούμε ν' αντιμετωπίσουμε. Γιατί γι αυτό δεν μας έδωσες τη δύναμη. 

Και να! Συντρίμμια οι ζωντανές ελπίδες και τα χεροπιαστά όνειρά μας. 

' Ετσι λοιπόν το ήθελες Χώμα! Να μη γεννήσεις ακόμα τον ευτυχισμένο άνθρωπο που κρατείς στα σπλάχνα Σου!
Ετσι τόθελες Αγιο Χώμα!
Εγινε το θέλημα Σου! 

Κι εγώ που πάλεψα σ' όλη μου τη ζωή γι αυτό,πρέπει τώρα να σβήσω σαν αστέρι που δεν φώτισε το φως του. 
Χώμα μου!Γη μου!Χώμα μας!Γη μας!
Χώμα του Ανθρώπου! Γης του Ανθρώπου!
Πρέπει λοιπόν τώρα να ξανάρθω στα σπλάχνα σου μέσα. 
Να γίνω πάλι ένα μαζί Σου. 
Να πέσω στο μεγάλο Σου χωνευτήρι που ακόμα δεν αποφάσισες να το κάνεις μήτρα ευτυχίας. 

Και Συ Άνθρωπε Μελλοντικέ, Γιε της Γης,της Μοναδικής,της Υπέροχης,της Παντοδύναμης,της Παντοδότρας και της Παντοδόχας,και Συ, Άνθρωπε
Μελλοντικέ Ευτυχισμένε,μη,όταν έλθεις εν τη βασιλεία Σου,ξεχάσεις εκείνους
που πίστεψαν σε Σένα. 
Που Σε νιώσανε,Σε γνώρισαν,Σε θέλησαν,που μην
μπορώντας να κάνουνε αλλιώς μίλησαν για Σένα,δούλεψαν για Σένα, βασανίστηκαν, φυλακίστηκαν,πείνασαν,πόνεσαν για Σένα.

Γιατί δεν μπορούσανενα κάνουνε αλλιώς. 
Όταν γνωρίσεις την ευτυχία,το μοναδικό αγαθό,τότε δεν μπορείς να μην παλέψεις γι αυτήν.
Είναι σαν όταν ο πεινασμένος να δει το φαΐ ή ο ερωτευμένος την αγαπημένη του-τι μπορεί να τους κρατήσει να μην τρέξουν κοντά τους και με όση δύναμη έχουν να κορέσουν το πάθος τους όπως
Εσύ τους έχεις προστάξει να κάνουν; 

Ετσι έκαμα κι εγώ.
Κι εγώ δεν ήμουνα μια πεταλούδα που πέφτει στη φλόγα επάνω του κεριού και ανώφελα τάχατες καίγεται.
Εγώ είχα και σκοπό και στόχο.
Και δεν πήγα στον αγώνα κρατώντας του ιδανικού μου τη σημαία μόνη,να με τσαλαπατήσει η πρώτη πέτσινη μπότα. 
Εγώ πήγα κρατώντας όπλα και στρατόν ανίκητο στον πόλεμο.
Εγώ πήγα με φωτιά να κάψω κι όχι στη φωτιά για να καώ. 
Εγώ πήγα με μπόττες και με άρβυλα για να τσαλαπατήσω μ' αυτά τις βρώμικες ιδέες και τα
βρομερότερα εγκλήματα των πλούσιων. 

Μη μου καταλογίσεις,Χώμα,πρόθεση κακή.
Μη μου καταλογίσεις απροθυμία.
Μη μου καταλογίσεις προχειρότητα, ανευθυνότητα, έλλειψη πάθους και πίστης στο σκοπό μου.
Μη μου καταλογίσεις κακή διαχείρηση. 

Όχι Γη μου-Χώμα μου-Άνθρωπε Μελλοντικέ ευτυχισμένε-όχι. 
Όλα τάκαμα όπως έπρεπε.
Και δεν προδόθηκα από ανθρώπους που εγώ εδιάλεξα κι έβαλα στις θέσεις που βρίσκονται, ώστε από κει να μπορούν καταστροφικά να με προδώσουν.

Όχι.
Εγώ εκεί τους βρήκα.Κι έπρεπε μ' αυτούς όντας εκεί να κάμω ό,τι μπορούσα.

Μου περνούσε από το νου πως είχε έρθει η ώρα να κάνεις τη Μεγάλη Αλλαγή-να κάνεις τον τωρινό δυστυχισμένον άνθρωπο ευτυχισμένο. 

Η ώρα όμως δεν είχε έρθει γι αυτό.
Και άφησες τους προδότες να φέρουν την Αγγλία. 

Ως πότε όμως,Χώμα, οι Αγγλίες θα κρατάνε στη δυστυχία τις Ελλάδες; 
Πόσος χρόνος θα περάσει ακόμα μέχρι που Αγγλίες κι Ελλάδες να ευτυχούνε,αδερφωμένες κάτω από τη δική σου Άγια Εξουσία; 

Εμείς οι θνητοί δεν μπορούμε να γνωρίζουμε.
Μόνον Εσύ ξέρεις.

Όμως αβάσταγο είναι να δει κανείς το Φως κι ύστερα να ζήσει στο σκοτάδι.
Γι αυτό και ηρθε η ώρα μου να φύγω.
Για μένα αβάσταγο το τόσο είναι σκοτάδι,που να! κιόλας πλάκωσε.
Γιατί,να! Βλέπω νάρχεται μαύρη νύχτα που σκεπάζει το λαό της Ελλάδας.
Νύχτα που θα σβήσει το φως που άναψε με τους αγώνες του.
Και το σκοτάδι που έρχεται μετά από ένα λαμπρό φως σκοτίζει πιο πολύ. 

Η ελπίδα που φώλιασε στα στήθη του λαού και που γέννησε κιόλας τ' αυγά της, δε θα τα δει να σκάζουν και να ξεπετιούνται από μέσα τους ζωντανά τα
παιδιά της:η Δικιοσύνη,η Ισότητα,η Λαοκρατία. 

Από τη Δύση ένας μαύρος ήλιος ξεκίνησε κι έρχεται.
Το αμάξι του το σέρνουν Έλληνες φασίστες,και στη θέση του αμαξά κάθεται η Αγγλία,ο χρυσοκέντητος λακές του κεφαλαίου,μαστιγώνοντας με ασημένιο
τ' άλογα μαστίγιο. 

Και μέσα στ' αμάξι,αγκαλιασμένος σε άνομο αγκάλιασμα με τη δυστυχία του λαού,ο βασιλιάς. 

Αδέρφια μου,θα σας σκοτώνουν και θα σας φυλακίζουν χωρίς σκέψη.
Θα σας βασανίζουνε για να γελάνε.
Θα σας ταΐζουν μ' ένα ξεροκόμματο για να τους κουβαλάτε χρυσάφι.
Εσάς που νικήσατε τους Ιταλούς,εσάς που αψηφήσατε τους Γερμανούς,εσάς που ξέρετε να πολεμάτε ανίκητα,θα σας νικήσει μια χούφτα
άοπλων πολιτικάντηδων. 

Χώμα της γης μου,Γη μου,Άνθρωπε,
μούδωσες τη χάρη να δω και να πράξω τη
μεγάλη πράξη.
Μούδωσες τη χαρά ν' αγωνιστώ για κείνο που μόνον αυτό δίνει αξία στον άνθρωπο.
Μούδωσες την ικανοποίηση να βλέπω να με νιώθει κάθε ευγενική ψυχή και να μ' ακολουθούνε τα παιδιά με τα διαλεχτότερα μυαλά. 

Μη Γη μου,τώρα που θα πεθάνω,φυτρώσεις στον τάφο μου τη δάφνη του ήρωα, ν' αναπαυτούν αφήνοντας απάνω της οι έλληνες που πολέμησαν μαζί μου,και πάψουν τότε ν' αγωνίζονται για τη λευτεριά.
Μην πουν πως τέλειωσε ο αγώνας με τον ερχομό των Άγγλων. 

Ρίξε τους πάλι στον αγώνα,
δωσ' τους έναν αρχηγό καλύτερον από μένα 
καιοδήγησε τους στη νίκη.
 Γη μου,λυπήσου τα παιδιά Σου.
(Βγάζει από την τσέπη το κολτ του) 

ΤΖΑ
(απ’ έξω)
Καπετάνιε!
(Μπαίνει.Ο Άρης κρύβει το όπλο)
Έλα-τι κάνεις;
ΑΡΗ
Έρχομαι. 
(Ο Τζαβέλας βγαίνει.Ο Άρης φέρνει το όπλο στον κρόταφό του)



                       Α Υ ΛΑ Ι Α