Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2017

Δεν συμφωνώ πως η μόνωση κάνει κάποιον εγωιστή, ούτε αντίθετα ότι σ’ αυτήν προβαίνει μόνον ένας εγωιστής.    
Και ούτε μέσα στη μόνωσή μου περιμένω από τους άλλους να γίνουν ξαφνικά φίλοι μου, ούτε άλλοι να εκτελέσουν αντίς για μένα τις αποφάσεις που εγώ δεν πήρα, ούτε πράγματα που μου ανήκουν και εγώ δεν τα διεκδικώ να έρθουν οι άλλοι και να μου τα προσφέρουν. Αν, μέσα στην κοινωνική πραγματικότητα, περίμενα όλα αυτά και πολλά πολλά άλλα, αντίς τα ελάχιστα, τότε θα ήμουν εγωιστής.
Αλλά Φώτη, ο εγωισμός του ανθρώπου άπ' τη φύση του είναι κάτι που δεν έχει όρια, και το μόνο που επιζητεί ό καθένας άνθρωπος είναι ή καλοζωία, να έχει τις απολαύσεις του, ν' αποφεύγει τον κόπο, τον πόνο, τις οδύνες και κάθε στέρηση, με λίγα λόγια, όλα γι αυτόν και τίποτε για τους άλλους. Είναι τόσο μεγάλος αυτός ό έγωϊομός, ώοτε ό κόσμος όλος δεν φτάνει για να τον χωρέσει. Και δεν υπάρχει πιο κωμικό πράγμα, από την πεποίθηση που έχουν πολλοί άνθρωποι όταν ενεργούνε κατά τέτοιο τρόπο, σάμπως αυτοί και μόνο να έχουν πραγματική ύπαρξη, όλοι δε οι άλλοι να μην είναι παρά άδειοι ίσκιοι, φαντάσματα.
Γι αυτό η Πολιτεία, που είναι το απόσταγμα ενός φρόνιμου και μπαλωμένου έγωϊσμού και αποτελείται άπ' όλους τους ατομικούς εγωισμούς, εμπιστεύθηκε τα δικαιώματα του καθενός στα χέρια μιας εξουσίας, που είναι πολύ πιο ισχυρή από κάθε ατομική δύναμη, και που αναγκάζει τον καθένα χωριστά να σέβεται τα δικαιώματα των άλλων. Μ' αυτό τον τρόπο μπόρεσε να περιορίσει τον άμετρο εγωισμό των ατόμων και την κακία τους. Ο καταναγκασμός τα κρατάει όλα σε μια τάξη. Μόλις όμως λείψει ή προστατευτική αυτή εξουσία, τότε ξεπετιούνται οι πιο αχόρταγες ορέξεις, ή αισχροκέρδεια, ό δόλος, ή μοχθηρία, ή κακή πίστη και τότε όλοι μαζί τρομαγμένοι βάζουμε τις φωνές.
Και όμως όλα αυτά τα πάθη, θα επικρατούσαν στην καθημερινή μας ζωή, αν δεν υπήρχε ό καταναγκασμός των νόμων. Είναι αρκετό αυτό για να μας δείξει πόση αξία έχει ή ηθική του ανθρώπου.
Αυτές οι χιλιάδες άνθρωποι που βλέπεις μπροστά σου κάθε μέρα και που είναι υποχρεωμένοι να σέβονται ό ένας την ησυχία του αλλού, στο βάθος είναι όλοι τους λύκοι, και μοναχά το φίμωτρο της εξουσίας τους εμποδίζει από του να δαγκώνουν.
Το γεγονός αυτό δείχνει ότι πολύ λίγη εμπιστοσύνη έχουμε στη θρησκεία, στη συνείδηση, στην ηθική, όποια κι αν είναι τα θεμέλιά τους.
Και τόσο πολύ μας τρομάζει, μας προκαλεί φρίκη ό έγωϊσμός, ώστε έχουμε επινοήσει τους καλούς τρόπους για να τον καλύπτουμε. Όμως αυτός περνάει μέσα άπ' όλους τους πέπλους και προδίνει την παρουσία του σε κάθε γνωριμία ή συνάντηση, άπ' την οποία μπορούμε να επωφεληθούμε, έπιδιώκοντες υλικά κέρδη.